(Siêu ngắn) Soạn bài Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa trang 67, 68, 69 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 8 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 8 dễ dàng soạn văn 8.

(Siêu ngắn) Soạn bài Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa - Kết nối tri thức

Soạn bài: Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa - Cô Lê Hạnh (Giáo viên VietJack)

A/ Hướng dẫn soạn bài Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa

* Trước khi đọc

Câu 1 (trang 67 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): 

Sách văn học hấp dẫn đối với nhiều người. Điều gì đã tạo nên sức cuốn hút ấy?

Trả lời:

- Cốt truyện, tình tiết, nhân vật sinh động, hấp dẫn.

- Những câu chuyện, bài học… mà sách mang đến 

- …

Câu 2 (trang 67 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): 

Có những tác phẩm văn học cần được đọc đi đọc lại nhiều lần. Theo em, thực tế đó nói lên điều gì?

Trả lời:

-  Điều này cho thấy nội dung tác phẩm hấp dẫn. 

- Mang lại nhiều ý nghĩa, suy tư cho người đọc.

- …

* Đọc văn bản:

1. Theo dõi: Cách dẫn dắt vấn đề của tác giả.

- Dẫn dắt bằng cách so sánh: Ý nghĩa của văn học là tiềm ẩn và khó nắm bắt. Đi tìm nó giống như chơi trò ú tim.

2. Chú ý: Tác giả quan niệm đọc văn là gì?

- Đọc văn là:

+ Thông qua văn bản văn học mà đọc hiểu một văn bản lớn hơn là thế giới và cuộc đời, là đi tìm ý nghĩa cuộc đời qua văn bản văn học.

+ Là cuộc đi tìm ý nghĩa nhân sinh qua các văn bản thẩm mĩ của văn học bằng chính tâm hồn người đọc.

3. Chú ý: Các cách diễn đạt “vì thế”, “mới thực sự là”, “vậy nên”, “thực tế cho thấy” có tác dụng gì?

- Nhấn mạnh các lập luận, ý kiến và quan điểm để đưa ra kết luận với người đọc.

4. Suy luận: Theo tác giả, đọc văn là cuộc chơi. Phải chăng đã tham gia chơi thì phải tôn trọng luật của nó?

- Tôn trọng luật chơi tức là tôn trọng văn bản từ ngôn từ đến hình tượng.

5. Chú ý: Cách lí giải của tác giả về sự hóa thân của người đọc trong quá trình đọc văn bản.

- Cách lí giải về sự hóa thân của người đọc trong quá trình đọc văn:

+ Khi chưa đọc, văn bản in là một vật, một khách thể → Khi đã đọc, khách thể biến mất, hình tượng chuyển vào trong nội tâm người đọc → Người đọc hóa thân vào nhân vật trong sách.

+ Người đọc suy nghĩ bằng ngôn từ, hình tượng của nhà văn. Nhà văn phát biểu bằng tâm hồn, trí tuệ của người đọc.

→ Lí giải cặn kẽ, dễ hiểu.

6. Theo dõi: Cách nêu bằng chứng trong văn bản này có gì khác với văn bản “Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam”.

- Về cách nêu bằng chứng:

Văn bản “Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam”	Văn bản “Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa”
Bằng chứng chủ yếu là các hình ảnh, câu thơ được dẫn ra từ ba bài thơ thu của Nguyễn Khuyến	Bằng chứng là những câu nói, câu chuyện về việc đọc văn của 2 tác giả lớn là Đỗ Phủ và M. Go-rơ-ki.

* Sau khi đọc:

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc

Câu 1 (trang 69 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): 

Luận đề của văn bản Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa là gì?

Trả lời:

- Luận đề: Bản chất và ý nghĩa của việc đọc văn.

Câu 2 (trang 69 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): 

Em hãy chỉ ra các luận điểm trong văn bản. Các luận điểm đó có tác dụng làm rõ những khía cạnh nào của luận đề?

Trả lời:

- Các luận điểm:

+ Ý nghĩa của văn học là tiềm ẩn và khó nắm bắt.

+ Mục đích của việc đọc văn là đi tìm ý nghĩa cuộc đời qua văn bản văn học.

+ Cuộc đi tìm ý nghĩa không có hồi kết thúc.

+ Người đọc được quyền tự do nhưng không thể tùy tiện trong tiếp nhận.

+ Tác phẩm văn học và đọc văn là một hiện tượng diệu kì.

+ Giá trị của việc đọc văn.

- Tác dụng: Làm rõ khía cạnh: bản chất và ý nghĩa của việc đọc văn.

Câu 3 (trang 69 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): 

Tác giả cho rằng ý nghĩa của tác phẩm văn học thường không cố định. Câu văn nào trong văn bản giúp em hiểu rõ về vấn đề này?

Trả lời:

Câu văn: “Lí thuyết đọc ngày nay cho thấy ý nghĩa của văn học không ngừng biến động, lớn lên, tùy vào cách người ta thiết lập mối liên hệ giữa các loại văn bản với nhau”.

Câu 4 (trang 69 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): 

Trong văn bản, các từ ngữ như chơi trò, trò chơi, ú tim, chơi được lặp lại nhiều lần. Với những từ ngữ đó, tác giả lí giải như thế nào về việc đọc văn?

Trả lời:

- Lí giải:

Trò chơi	Đọc văn
Trò chơi cần có luật chơi và phải đem đến cho người tham gia niềm vui thích, sự hứng khởi.	Đã tham gia chơi thì phải tôn trọng luật của nó, và trong quá trình đọc văn, người đọc cũng tìm thấy niềm vui, ý nghĩa của việc đọc. Cuộc chơi có nhiều bất ngờ.

Câu 5 (trang 69 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống):

Luận điểm “cuộc đi tìm ý nghĩa không có hồi kết thúc” ở đoạn (3) đã được tác giả làm sáng tỏ như thế nào? Em hãy bổ sung một số bằng chứng lấy từ trải nghiệm đọc của chính mình.

Trả lời:

-  Tác giả đã làm sáng tỏ luận điểm này bằng các lí lẽ sau rất giàu sức thuyết phục và những lí lẽ này dựa trên cơ sở đặc trưng của văn học, lí thuyết tiếp nhận và thực tế đọc hiểu tác phẩm văn học.

- Bổ sung bằng chứng:

“Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu

Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay”

(Bằng Việt, Bếp lửa)

+ Mới đọc câu thơ, ta chỉ cảm nhận được tác giả nhớ lại cảm giác bị khói hun thuở nhỏ.

+ Nhưng sau khi đọc kĩ thấy được sự xúc động như muốn khóc của người cháu trong hiện tại khi nhớ lại những kỉ niệm tuổi thơ.

Câu 6 (trang 69 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống):

Trong đoạn (4) có câu: “Thưởng thức văn học cũng có quy luật.”. Câu văn đó nhắc nhở em điều gì?

Trả lời:

- Nhắc nhở người đọc được tự do trong tiếp nhận nhưng không thể tùy tiện.

- Người đọc cần căn cứ vào những tín hiệu thẩm mĩ, ngôn từ, hình tượng,…để giải mã văn bản.

-  …

Câu 7 (trang 69 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): 

Đọc đoạn (5) và cho biết vì sao tác giả quan niệm tác phẩm văn học và đọc văn là một hiện tượng diệu kì. Giọng văn trong đoạn (5) có gì khác với những đoạn còn lại?

Trả lời:

- Luận điểm 5: Tác phẩm văn học và đọc văn là một hiện tượng diệu kì.

+ Hiện tượng “sách từ bên ngoài chuyển vào nội tâm người đọc, người đọc hóa thân vào nhân vật trong sách”

+ Tác phẩm và người đọc hòa vào nhau, “nhà văn chiếm chỗ trong tâm trí ta, còn ta lại chiếm tác phẩm của họ”

+ Tác phẩm “gần như xóa bỏ ranh giới giữa ta và tác giả”.

- Giọng văn khác những đoạn còn lại:

+ Nêu vấn đề bằng hình thức câu hỏi và trả lời.

+ Sử dụng câu cảm thán đúng mức khiến lời văn nghị luận không khô khan mà giàu cảm xúc.

+ Sử dụng điệp ngữ “cho nên” tạo điểm nhấn cho giọng văn.

Câu 8 (trang 69 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống):

Em hãy chỉ ra mối quan hệ giữa đoạn (5) và đoạn (6). Mối quan hệ đó làm rõ ý nghĩa gì của việc đọc văn?

Trả lời:

- Đoạn 5 và 6 có quan hệ nhân – quả.

- Ý nghĩa của việc đọc văn:

+ Đối với học sinh: là nền tảng của học văn, muốn học giỏi văn phải bắt đầu bằng đọc văn.

+ Đối với độc giả nói chung: giúp “tự phát hiện ra mình và lớn lên”.

* Viết kết nối với đọc

Bài tập (trang 69 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống):

Vì sao có thể nói “không ai có thể đọc tác phẩm một lần là xong”? Em hãy viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) trả lời câu hỏi đó.

* Hướng dẫn:

- Hình thức: Vì sao có thể nói “không ai có thể đọc tác phẩm một lần là xong”?

+ Viết được đoạn văn theo đúng yêu cầu khoảng 7-9 câu. 

+ Đoạn văn nghị luận văn học phân tích yếu tố trong văn bản.

- Nội dung:

+ Viết đoạn văn trả lời cho câu hỏi:

+ Đảm bảo luận đề, luận điểm rõ ràng; lí lẽ, dẫn chứng xác thực, logic, thuyết phục.

Đoạn văn tham khảo

Có ý kiến cho rằng “Không ai có thể đọc tác phẩm một lần là xong”. Một tác phẩm luôn gửi gắm nhiều thông điệp ý nghĩa, chứa đựng những giá trị về nội dung và nghệ thuật. Việc chỉ đọc tác phẩm một lần cũng giống như cưỡi ngựa xem hoa vậy, chúng ta không thể hiểu hết được thông điệp mà tác giả gửi gắm. Khi đọc cần đọc cho kĩ, tức là vừa đọc vừa ngẫm nghĩ, chiêm nghiệm và tìm tòi những vấn đề liên quan đến tác phẩm. Việc đọc sách kết hợp với ghi chép lại nội dung chính, những vấn đề liên quan đến theo một hệ thống cũng là một phương pháp hiệu quả. Người đọc có thể đọc nhiều lần cuốn sách, bởi mỗi lần đọc là một lần vỡ ra nhiều điều.

B/ Học tốt bài Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa

1/ Nội dung chính Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa

         Văn bản bàn về ý nghĩa của việc đọc văn.

2/ Bố cục văn bản Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa

- Gồm 6 phần:

+ Phần 1: Cách dẫn dắt vấn đề của tác giả

+ Phần 2: Quan niệm đọc văn

+ Phần 3: Các cách diễn đạt

+ Phần 4: Đọc văn là cuộc chơi

+ Phần 5: Lí giải về sự hóa thân của người đọc trong quá trình đọc văn

+ Phần 6: Cách nêu bằng chứng trong văn bản

3/ Tóm tắt văn bản Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa

- Văn học có một đặc điểm quan trọng là có ý nghĩa, nhưng đó là ý nghĩa tiềm ẩn. Các phương pháp đọc chỉ là phụ trợ, người đọc phải cảm nhận bằng chính tâm hồn. Ý nghĩa của văn học nằm trong mối liên hệ nhiều mặt giữa văn bản với cuộc đời. Văn học là hiện tượng có quy luật. Đọc văn (phân tích, bình giảng, bình luận) tất yếu phải tôn trọng văn bản, từ ngôn từ đến hình tượng. Tác phẩm văn học và đọc văn thật sự là một hiện tượng diệu kì. Đọc văn là nền tảng của học văn

4/ Nội dung, nghệ thuật văn bản Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa

- Nội dung:

+ Văn học chứa ý nghĩa tiềm ẩn

+ Đọc văn là cuộc chơi sáng tạo

- Nghệ thuật:

+ Lập luận chặt chẽ

+ Ngôn ngữ gợi hình, ẩn dụ

+ Giọng điệu tâm tình, thuyết phục.

Bài giảng: Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa - Cô Cô Trương San (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 8 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Thực hành tiếng Việt trang 69

• Xe đêm

• Viết bài văn phân tích một tác phẩm (truyện)

• Trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội (văn học trong đời sống hiện nay)

• Củng cố, mở rộng trang 82

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 8 hay khác:

• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Giải lớp 8 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 8 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 8 Cánh diều (các môn học)

---