(Siêu ngắn) Soạn bài Đồng chí - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Đồng chí trang 37, 38, 39 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 8 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 8 dễ dàng soạn văn 8.

(Siêu ngắn) Soạn bài Đồng chí - Kết nối tri thức

Soạn bài: Đồng chí - Cô Lê Hạnh (Giáo viên VietJack)

A/ Hướng dẫn soạn bài Đồng chí

* Trước khi đọc

Câu 1. (trang 37 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Ở lớp 6 và lớp 7, em đã được học những thể thơ nào? Đọc một bài thơ thuộc một trong những thể thơ đó.

Trả lời:

- Ở lớp 6 và lớp 7 em đã được học các thể thơ như:

+ Thơ 4 chữ (Đồng dao mùa xuân – Nguyễn Khoa Điềm)

+ Thơ 5 chữ (Bắt nạt – Nguyễn Thế Hoàng Linh

+ Thơ tự do (Những cánh buồm – Hoàng Trung Thông)

+ Thơ lục bát (Chuyện cổ nước mình – Lâm Thị Mĩ Dạ)

+ …

Câu 2. (trang 37 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Nêu tên một bài thơ viết về tình đồng chí, đồng đội trong những năm chiến tranh mà em đã học, đã đọc.

Trả lời:

- Bài thơ: Tây Tiến (Quang Dũng),…

* Đọc văn bản

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc

1. Số tiếng trong mỗi dòng thơ, số dòng trong mỗi khổ, vần và nhịp thơ.

- Số tiếng: có dòng thơ 2 tiếng, 3 tiếng, 4 tiếng, 6 tiếng, 7 tiếng, 8 tiếng.

- Số dòng trong mỗi khổ không đều nhau: Khổ 1 (17 dòng), khổ 2 (3 dòng).

- Nhịp điệu bài thơ biến đổi linh hoạt: 3/4, 4/4, 2/2, 2/4, 4/3,…

2. Những điều góp phần hình thành tình đồng chí ở những người lính.

- Tương đồng về cảnh ngộ xuất thân nghèo khó.

- Cùng chung nhiệm vụ, lí tưởng.  

- Cùng chung gian khổ, chia sẻ mọi gian lao cũng như niềm vui.

3. Tình cảm của những người đồng chí dành cho nhau.

- Đồng cảm cảnh ngộ, tâm tư, nỗi lòng.

- Cùng nhau chia ngọt sẻ bùi, vượt qua gian khổ.

- …

* Sau khi đọc

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc

Câu 1 (trang 39 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Những đặc điểm của thể thơ tự do thể hiện như thế nào trong bài thơ Đồng chí?

Trả lời:

- Đặc điểm của thể thơ:

+ Số tiếng trong một dòng: Không bằng nhau (7,8,6,4,3,2)

+ Số dòng trong mỗi khổ: Không đều nhau, phù hợp với nội dung cảm xúc

+ Vần thơ: Gieo vần chân, vần liền (đá - lạ, nhau - đầu, kỉ - chí,...), vần chân kết hợp vần lưng (vai - vài),...

+ Nhịp thơ: Linh hoạt (3/4, 4//4, 2/2, 2/4, 4/3,...)

=> Hình thức thơ tự do, phóng khoáng, ngắt nhịp linh hoạt giúp nhà thơ thể hiện tinh tế nhiều sắc thái cảm xúc.

Câu 2. (trang 39 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Bài thơ có thể chia làm mấy phần? Xác định mạch cảm xúc qua các phần của bài thơ.

Trả lời:

- Bố cục: 2 phần

+ Phần 1 (7 dòng đầu): cơ sở hình thành tình đồng chí, đồng đội.

+ Phần 2 (còn lại): niềm xúc động trước những biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí, đồng đội.

- Mạch cảm xúc: Toàn bộ bài thơ là cảm xúc của nhà thơ trước tình đồng chí, đồng đội giữa những người lính.

Câu 3. (trang 39 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Bài thơ là lời tâm tình của ai với ai? Theo em, việc chọn nhân vật thể hiện cảm xúc như vậy có ý nghĩa gì?

Trả lời:

- Bài thơ là lời tâm tình của người lính với những người đồng đội.

- Tác dụng: Giúp nhà thơ thể hiện được tình cảm một cách sâu kín, chân thực và cảm động nhất.

Câu 4. (trang 39 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Qua 6 câu thơ đầu em biết được gì về khởi nguồn của tình đồng chí giữa những người lính? Xác định và nêu ý nghĩa của những hình ảnh có tác dụng làm nổi bật tình cảm đó.

Trả lời:

Khởi nguồn của tình đồng chí:

- Đều là những người xa lạ, cùng xuất thân nghèo khó: quê hương anh nước mặn đồng chua; làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá; anh với tôi đôi người xa lạ; tự phương trời chẳng hẹn quen nhau…

- Cùng nhau thực hiện lí tưởng cao cả giành độc lập cho đất nước: anh với tôi đôi người xa lạ; tự phương trời chẳng hẹn quen nhau…

- Cùng nhau chia sẻ những khó khăn, gian khổ và vì thế họ dần thấu hiểu, cảm thông lẫn nhau, trở thành tri kỉ của nhau: súng bên súng, đầu sát bên đầu, chi tiết đêm rét chung chăn,…

Câu 5. (trang 39 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Dòng thơ thứ bảy có gì đặc biệt? Điều đó có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện mạch cảm xúc của bài thơ?

Trả lời:

- Dòng thứ 7 có 2 tiếng Đồng chí và dấu (!).

- Tác dụng:

+ Dòng thơ như một bản lề khép lại nội dung cảm xúc ở sáu câu thơ đầu mở ra nội dung cảm xúc ở các câu thơ còn lại – những biểu hiện của tình đồng chí, đồng đội.

+ Như tiếng gọi chan chứa tình cảm yêu thương của những người lính dành cho nhau.

Câu 6. (trang 39 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Nêu cảm nghĩ của em về hình ảnh người lính được khắc họa trong đoạn thơ từ “Ruộng nương anh gửi bạn thân cày” đến “Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”.

Trả lời:

- Ruộng nương anh gửi bạn thân cày/ Gian nhà không mặc kệ gió lung lay

+ Lối nói “mặc kệ” => Nhấn mạnh tinh thần quyết tâm ra đi của người lính.

+ Cụm từ “gian nhà không”, từ láy “lung lay” => Miêu tả rõ hơn cuộc sống thiếu thốn, khó khăn của người lính.

=> Vậy ta thấy tình đồng chí trước hết biểu hiện ở sự cảm thông sâu sắc những tâm tư, nỗi niềm của nhau. Người lính hiểu đồng đội của mình đi chiến đấu để lại sau lưng những gì yêu quý nhất của quê hương.

- Những chi tiết chân thực, sống động làm nổi bật cuộc sống chiến đấu gian khổ của người lính:

+ Từng cơn ớn lạnh, sốt run người vầng trán ướt mồ hôi: miêu tả những triệu chứng của căn bệnh sốt rét rừng, thiếu thuốc men.

+ Áo anh rách vai/ Quần tôi có vài mảnh vá/ Miệng cười buốt giá/ Chân không giày: gợi ấn tượng về cuộc sống thiếu thốn của bộ đội ta.

- Tuy nhiên, nỗi cơ cực đã vơi bớt bởi sự chia sẻ của những người đồng đội.

+ Cử chỉ “tay nắm lấy bàn tay” để truyền hơi ấm, sức mạnh cho nhau vượt qua gian khó thể hiện tình thương mến giữa những người lính.

=> Tình đồng chí còn thể hiện ở sự đồng cam cộng khổ, cảm thông, sẻ chia những khó khăn, gian lao giữa những người lính.

Câu 7. (trang 39 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Phân tích hình ảnh “đầu súng trăng treo” ở cuối bài thơ.

Trả lời:

- Hình ảnh “đầu súng trăng treo”: vừa thơ mộng, vừa lãng mạn.

- Ý nghĩa:

+ Biểu tượng cho vẻ đẹp phong phú trong thế giới tâm hồn của người lính.

+ Thể hiện ý nghĩa của cuộc chiến mà người lính tham gia.

+ Gợi lên đặc điểm của thơ ca kháng chiến: giàu chất hiện thực và giàu cảm hứng lãng mạn.

Câu 8. (trang 39 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Xác định cảm hứng chủ đạo trong bài thơ “Đồng chí”.

Trả lời

- Cảm hứng chủ đạo trong bài thơ “Đồng chí”: Ngợi ca tình đồng chí, đồng đội, tinh thần yêu nước, dũng cảm vượt lên mọi thiếu thốn, gian khổ… của những người lính.

* Viết kết nối với đọc

Bài tập (trang 39 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) trình bày cảm nghĩ của em về tình đồng chí được thể hiện trong bài thơ.

* Hướng dẫn:

- Hình thức:

+ Viết được đoạn văn theo đúng yêu cầu khoảng 7-9 câu. 

+ Đoạn văn nghị luận văn học phân tích yếu tố trong văn bản.

- Nội dung:

+ Trình bày cảm nghĩ của em về tình đồng chí trong bài thơ.

+ Đảm bảo luận đề, luận điểm rõ ràng; lí lẽ, dẫn chứng xác thực, logic, thuyết phục.

Đoạn văn tham khảo

Trong bài thơ Đồng chí, Chính Hữu đã thể hiện một cách sâu sắc và cảm động tình đồng chí của những người lính cách mạng. Đó là tình cảm nảy sinh từ sự đồng cảnh ngộ: cùng xuất thân nghèo khó, cùng chung lí tưởng chiến đấu vì độc lập của Tổ quốc. Tình đồng chí được bồi đắp qua những gian lao, thiếu thốn nơi chiến trường, từ cái rét buốt, bệnh tật đến những đêm phục kích trong rừng hoang sương muối. Họ luôn kề vai sát cánh, chia sẻ cho nhau từng manh áo, bát cơm, từng hơi ấm giữa hoàn cảnh khắc nghiệt. Đặc biệt, hình ảnh “Đầu súng trăng treo” đã khắc họa vẻ đẹp vừa hiện thực vừa lãng mạn của tình đồng chí, gợi lên niềm tin và hi vọng giữa chiến tranh gian khổ. Tình đồng chí trong bài thơ là sự gắn bó bền chặt, thiêng liêng, trở thành sức mạnh tinh thần giúp người lính vượt qua mọi thử thách. Qua đó, bài thơ đã ngợi ca vẻ đẹp cao cả của con người Việt Nam trong những năm tháng kháng chiến.

B/ Học tốt bài Đồng chí

1/ Nội dung chính Đồng chí

         Văn bản ca ngợi tình đồng chí, đồng đội sâu sắc của những người lính trong cuộc kháng chiến chống Pháp dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ và lí tưởng chiến đấu.

2/ Bố cục văn bản Đồng chí

- Bố cục: 2 phần

+ Phần 1 (7 dòng đầu): cơ sở hình thành tình đồng chí, đồng đội.

+ Phần 2 (còn lại): niềm xúc động trước những biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí, đồng đội.

 3/ Tóm tắt văn bản Đồng chí

Bài thơ Đồng chí viết về cuộc sống và chiến đấu của những người lính cụ Hồ thời kì đầu cuộc kháng chiến chống Pháp đầy gian khổ. Họ xuất thân từ những miền quê nghèo khó, rời bỏ làng quê, gia đình để đến với cách mạng, đến với cuộc kháng chiến chống giặc cứu nước. Cuộc sống và chiến đấu nơi rừng núi của người lính vô cùng thiếu thốn, gian khổ và hiểm nguy. Thế nhưng, những trở ngại ấy không làm họ sờn lòng. Họ chia sẻ cho nhau những vật chất đơn sơ, cùng chăm sóc nhau khi ốm đau bệnh tật, cùng chiến đấu bên cạnh nhau. Không những thế, họ còn có những giây phút mơ mộng, hướng về cái đẹp trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất. Chính tình đồng chí ấm áp, thiêng liêng tiếp thêm sức mạnh, giúp họ vượt qua nghịch cảnh, chiến thắng kẻ thù.

4/ Nội dung, nghệ thuật văn bản Đồng chí

- Nội dung:

+ Thể hiện sự gian khổ, khó khăn của những người lính.

+ Ca ngợi tình đồng chí, đồng đội cùng nhau kháng chiến.

- Nghệ thuật:

+ Ngôn từ bình dị, thấm đượm tình cảm chân thành.

+ Sử dụng bút pháp tả thực kết hợp với lãng mạn.

Bài giảng: Đồng chí - Cô Trương San (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 8 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Thực hành tiếng Việt trang 40

• Lá đỏ

• Những ngôi sao xa xôi

• Thực hành tiếng Việt trang 48

• Tập làm một bài thơ tự do

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 8 hay khác:

• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Giải lớp 8 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 8 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 8 Cánh diều (các môn học)

---