(Siêu ngắn) Soạn bài Lá đỏ - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Lá đỏ trang 40, 41, 42 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 8 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 8 dễ dàng soạn văn 8.

(Siêu ngắn) Soạn bài Lá đỏ - Kết nối tri thức

Soạn bài: Lá đỏ - Cô Lê Hạnh (Giáo viên VietJack)

* Trước khi đọc

Câu 1. (trang 40 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Hãy tái hiện (kể, vẽ…) một hình ảnh để lại cho em ấn tượng sâu sắc về chiến trường Trường Sơn trong những năm chiến tranh mà em đã được biết qua phim ảnh, sách báo hoặc qua những bài học lịch sử.

Trả lời:

Bài hát:

“Cùng mắc võng trên rừng Trường Sơn

Hai đứa ở hai đầu xa thẳm

Đường ra trận mùa này đẹp lắm

Trường Sơn Đông nhớ Trường Sơn Tây…”

Bài hát thể hiện vẻ đẹp tâm hồn, tình yêu lãng mạn và tinh thần lạc quan của người lính trên tuyến đường Trường Sơn khốc liệt.

Câu 2. (trang 40 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Bài thơ Lá đỏ của nhà thơ Nguyễn Đình Thi đã được nhạc sĩ Hoàng Hiệp phổ nhạc thành ca khúc cùng tên. Nghe bài hát đó và nêu ấn tượng của em.

Trả lời:

- Bài hát: Lá đỏ (Nhạc sĩ Hoàng Hiệp)

Gặp em trên cao lộng gió

Đường Trường Sơn ào ào lá đỏ

Em đứng đứng ở bên đường

Như quê hương vai áo bạc quàng súng trường

Đoàn quân vẫn đi vội vã

Bụi Trường Sơn nhoà trong trời lửa

 

Chào em em gái tiền phương

Ơi em gái tiền phương

Hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn

Chào em em gái tiền phương

Ơi em gái tiền phương

Hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn.

- Ấn tượng của em: Cảm nhận được không gian cao rộng, lộng gió, cùng vẻ đẹp nguyên sơ, kì vĩ của núi rừng, và khí thế hừng hực, sục sôi của đoàn quân; âm vang hào hùng, đầy tự hào, xúc động,…

* Đọc văn bản

1. Theo dõi: Số tiếng trong mỗi dòng thơ, số dòng trong mỗi khổ, vần và nhịp thơ.

- Số tiếng trong mỗi dòng: dòng sáu tiếng, dòng 7 tiếng.

- Số dòng trong mỗi khổ: số dòng linh hoạt trong mỗi khổ.

- Vần: 2 khổ đầu gieo vần chân, 2 khổ cuối không gieo vần. 

- Nhịp thơ: 2/2/2, 4/3,3/3,…

2. Hình dung: Cuộc gặp gỡ trên đường Trường Sơn.

- Bức tranh rừng Trường Sơn: lộng gió, rừng lạ ào ào lá đỏ, bụi nhòa trong trời lửa.

- Hình ảnh đoàn quân ra trận: vội vã.

- Hình ảnh em gái tiền phương: em đứng bên đường như quê hương, vai áo bạc quàng súng trường.

→ Vừa lãng mạn, vừa hào hùng dữ dội.

3. Tưởng tượng: Cuộc gặp gỡ giữa Sài Gòn.

- Cuộc gặp gỡ hân hoan trong niềm vui chiến thắng.

* Sau khi đọc

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc

Câu 1. (trang 42 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Xác định những đặc điểm của thể thơ tự do được thể hiện trong bài thơ Lá đỏ.

Trả lời:

* Đặc điểm của thơ tự do trong bài:

- Số tiếng trong mỗi dòng: dòng sáu tiếng, dòng 7 tiếng.

- Số dòng trong mỗi khổ: số dòng linh hoạt trong mỗi khổ.

- Vần: 2 khổ đầu gieo vần chân, 2 khổ cuối không gieo vần. 

- Nhịp thơ: 2/2/2, 4/3,3/3,…

=> Tác dụng:

- Giúp bài thơ không bị gò bó

- Giúp hình ảnh Trường Sơn những năm khói lửa, hình ảnh đoàn quân ra trận, người “em gái tiền phương” trở nên sinh động, hấp dẫn. Đồng thời thể hiện niềm xúc động sâu xa, niềm tin và hi vọng của nhà thơ vào thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến.

Câu 2. (trang 42 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Bài thơ thể hiện cảm xúc trước một cuộc hội ngộ rồi chia li trong niềm tin gặp lại. Cho biết ai là người bộc lộ cảm xúc và đó là cuộc gặp giữa ai với ai.

Trả lời:

- Người bộc lộ cảm xúc: một người lính trên đường hành quân thần tốc vào chiến trường.

- Đây là cuộc gặp gỡ giữa anh và một cô thanh niên xung phong trên đường Trường Sơn.

Câu 3. (trang 42 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Cuộc gặp gỡ diễn ra trong không gian như thế nào? Không gian đó giúp em hiểu thêm gì về bối cảnh lịch sử, về những con đường hành quân ra trận những năm chiến tranh?

Trả lời:

- Không gian: đỉnh Trường Sơn hùng vĩ

- Gợi ra:

+ Bối cảnh: cuộc kháng chiến chống Mỹ gian khổ trên tuyến đường huyết mạch trọng điểm.

+ Con đường hành quân: gian khổ, hiểm nguy…

Câu 4. (trang 42 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Nêu cảm nhận của em về hình ảnh đoàn quân trên đường ra tiền tuyến trong bài thơ. Em từng đọc những câu thơ nào khác cũng miêu tả hình ảnh đoàn quân ra trận?

Trả lời:

- Hình ảnh đoàn quân trên đường ra tiền tuyến:

+ “Đoàn quân vẫn đi vội vã/ Bụi Trường Sơn nhòa trời lửa” → không khí hành quân hào hùng, thần tốc bất chấp gian khổ, hiểm nguy.

+ Là biểu tượng kết tinh của tinh thần, ý chí, khát vọng chiến thắng, độc lập thống nhất.

- Một số câu thơ cũng miêu tả hình ảnh đoàn quân ra trận:

“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

 (Tây Tiến – Quang Dũng)

 

“Những đường Việt Bắc của ta

Đêm đêm rầm rập như là đất rung

Quân đi điệp điệp trùng trùng

Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan”

    (Việt Bắc – Tố Hữu)

Câu 5. (trang 42 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Nhận xét các chi tiết miêu tả hình ảnh “em gái tiền phương” trong bài thơ.

Trả lời:

- Hình ảnh “em gái tiền phương”: Em đứng bên đường như quê hương; Vai áo bạc quàng súng trường

+ Nghệ thuật: so sánh “em gái tiền phương” – “quê hương”

→ Biểu tượng của quê hương, đất nước, khát vọng độc lập hòa bình.

→ Là một cô thanh niên xung phong vừa thân thương, dịu dàng, gần gũi, giản dị; vừa kiên cường, dũng cảm, vững vàng khi làm nhiệm vụ.

Câu 6. (trang 42 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Xác định mạch cảm xúc của bài thơ. Mạch cảm xúc đó có liên quan như thế nào đến hình ảnh lá đỏ và rừng lá đỏ trong bài thơ?

Trả lời:

- Mạch cảm xúc: từ khung cảnh thiên nhiên Trường Sơn hùng vĩ đến niềm xúc động, cảm phục trước hình ảnh cô gái xung phong và niềm tin tất thắng vào ngày mai hòa bình.

- Mạch cảm xúc gắn liền với hình ảnh lá đỏ và rừng lá đỏ:

+ Hình ảnh lá đỏ không chỉ miêu tả thiên nhiên mà còn là hình ảnh biểu tượng cho sự hào hùng của cả dân tộc, đất nước.

+ Rừng lá đỏ như báo tin thắng trận, lan tỏa không khí hào hùng.

Câu 7. (trang 42 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Cảm hứng chủ đạo trong bài thơ Lá đỏ là gì?

Trả lời:

- Cảm hứng chủ đạo: ngợi ca tinh thần yêu nước, những hi sinh lớn lao của những người anh hùng góp sức mình làm nên chiến thắng của dân tộc.

Câu 8. (trang 42 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Có ý kiến cho rằng bài thơ thể hiện niềm tin và hi vọng về thắng lợi tất yếu của cuộc kháng chiến. Em có tán thành với ý kiến đó không? Vì sao?

Trả lời:

- Em tán thành.

- Vì: Dựa vào các câu thơ “Chào em em gái tiền phương/ Hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn”: Lời chào tạm biệt hàm chứa trong đó niềm tin và hi vọng vào chiến thắng tất yếu của cuộc kháng chiến.

* Viết kết nối với đọc

Bài tập: (trang 42 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống):  Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) trình bày suy nghĩ của em về hình ảnh “em gái tiền phương” trong bài thơ.

* Hướng dẫn:

- Hình thức:

+ Viết được đoạn văn theo đúng yêu cầu khoảng 7-9 câu.

+ Đoạn văn nghị luận văn học phân tích chi tiết trong văn bản.

- Nội dung:

+ Trình bày suy nghĩ của em về hình ảnh “em gái tiền phương”

Đoạn văn tham khảo

Hình ảnh “em gái tiền phương” trong bài thơ gợi cho em nhiều xúc động. Em là cô gái trẻ nhưng rất dũng cảm, sẵn sàng rời xa hậu phương để ra chiến trường gian khổ. Dù công việc của em thầm lặng, vất vả nhưng lại góp phần quan trọng cho cuộc kháng chiến. Ở em vừa có nét dịu dàng, trong sáng của người con gái, vừa có tinh thần kiên cường, bất khuất. Em đại diện cho vẻ đẹp của thế hệ thanh niên Việt Nam trong những năm chiến tranh. Qua hình ảnh đó, tác giả ca ngợi tinh thần yêu nước và sự hi sinh thầm lặng của con người Việt Nam. Hình ảnh “em gái tiền phương” khiến em thêm trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay.

B/ Học tốt bài Lá đỏ

1/ Nội dung chính Lá đỏ

- Văn bản nói về cuộc gặp gỡ rồi chia li trong niềm tin gặp lại của một người lính và cô thanh niên xung phong trên đường Trường Sơn. Đồng thời, ngợi ca tinh thần yêu nước, những đóng góp lớn lao của những người anh hùng góp phần làm nên chiến thắng của dân tộc. 

2/ Bố cục văn bản Lá đỏ

- Bố cục: 2 phần

+ Phần 1: 4 dòng thơ đầu: Cuộc gặp gỡ trên đỉnh Trường Sơn.

+ Phần 2: 4 dòng thơ sau: Cuộc chia tay trên đỉnh Trường Sơn.

 3/ Tóm tắt văn bản Lá đỏ

“Lá đỏ” của Nguyễn Đình Thi khắc họa khí thế hào hùng của đoàn quân giải phóng trên dãy Trường Sơn mùa lá đỏ. Trong bức tranh thiên nhiên rực rỡ ấy, những người lính và các cô gái thanh niên xung phong cùng chung quyết tâm sắt đá, vượt mọi gian khổ tiến về miền Nam để giành lại độc lập cho Tổ quốc.

4/ Nội dung, nghệ thuật văn bản Lá đỏ

- Nội dung: 

+ Thể hiện khung cảnh hành quân hào hùng và vẻ đẹp của thiên nhiên hùng vĩ

+ Hình ảnh của những người con gái trẻ trung, hồn nhiên đại diện cho vẻ đẹp của hậu phương.

+ …

- Nghệ thuật:

+ Thể thơ tự do cùng ngôn ngữ thơ giàu tính biểu cảm, trữ tình.

+ Giọng điệu thơ hùng tráng, lãng mạn

+ …

Bài giảng: Lá đỏ - Cô Trương San (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 8 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Những ngôi sao xa xôi

• Thực hành tiếng Việt trang 48

• Tập làm một bài thơ tự do

• Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ tự do

• Thảo luận ý kiến về một vấn đề đời sống phù hợp với lứa tuổi (được gợi ra từ tác phẩm văn học đã học)

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 8 hay khác:

• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Giải lớp 8 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 8 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 8 Cánh diều (các môn học)

---