(Siêu ngắn) Soạn bài Lặng lẽ Sa Pa - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Lặng lẽ Sa Pa trang 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 8 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 8 dễ dàng soạn văn 8.

(Siêu ngắn) Soạn bài Lặng lẽ Sa Pa - Kết nối tri thức

Soạn bài: Lặng lẽ Sa Pa - Cô Lê Hạnh (Giáo viên VietJack)

A/ Hướng dẫn soạn bài Lặng lẽ Sa Pa

* Trước khi đọc

Câu hỏi 1 (trang 15 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Nêu suy nghĩ của em về những người đang sống ở nơi xa xôi, hẻo lánh và làm các công việc vất vả, âm thầm.

Trả lời:

- Em cảm thấy khâm phục, biết ơn và tự hào về họ.

- Họ xứng đáng là những tấm gương sáng về ý chí, nghị lực, tinh thần, trách nhiệm để chúng em học tập và noi theo.

* Đọc văn bản

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc

1. Hình dung: Khung cảnh thiên nhiên Sa Pa.

- Đẹp, thơ mộng.

2. Theo dõi: Lời giới thiệu của bác lái xe về anh thanh niên.

- Một anh thanh niên hai mươi bảy tuổi! Sống trên đỉnh Yên Sơn cao 2600m, làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu. Anh sống một mình trên đỉnh núi, bốn bề chỉ có cây cỏ và mây mù lạnh lẽo,…

3. Theo dõi: Thái độ của anh thanh niên khi đón tiếp đoàn khách đến chơi.

- Nhiệt tình, hăm hở, vui vẻ, vô cùng hiếu khách,…

4. Theo dõi: Lời kể của anh thanh niên về công việc của mình trên trạm khí tượng.

- Anh thanh niên giới thiệu qua về công việc, về những khó khăn, gian khổ mà anh từng trải qua một cách vô tư, chân thành.

5. Suy luận: Vì sao người họa sĩ có cảm giác bối rối?

- Vì thấy cô kĩ sư ôm nguyên bó hoa trong tay đang lắng tai nghe anh thanh niên kể chuyện.

- Vì ông đã bắt gặp một điều thật ra ông vẫn ao ước được biết, ôi, một nét thôi đủ khẳng định một tâm hồn, khơi gợi một ý sáng tác, một nét thôi mới đủ là giá trị một chuyến đi dài.

6. Theo dõi: Những tâm sự của anh thanh niên về công việc.

- Chân thành, lạc quan.

7. Theo dõi: Những suy nghĩ của người họa sĩ về bức chân dung.

- Ông dường như tìm thấy cảm hứng, ý tưởng cho sáng tác nghệ thuật của mình.

- Ông bối rối nhận ra nghệ thuật đẹp bởi sự giản dị mà chân thành.

8. Suy luận: Vì sao hoạ sĩ phác họa bức chân dung anh thanh niên ngay trong lần đầu gặp mặt?

- Với những điều làm cho người ta suy nghĩ về anh. Và về những điều anh suy nghĩ trong cái vắng vẻ vòi vọi hai nghìn sáu trăm mét trên mặt biển, cuồn cuộn tuôn ra khi gặp người. Những điều suy nghĩ đúng đắn bao giờ cũng có những vang âm, khơi gợi bao điều suy nghĩ khác trong óc người khác.

9. Suy luận: Ông họa sĩ và cô kĩ sư có thái độ, cảm xúc như thế nào khi chia tay anh thanh niên?

- Xúc động và lưu luyến.

* Sau khi đọc

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc

Câu 1 (trang 22 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Xác định đề tài của truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa.

Trả lời:

Đề tài: Những người lao động thầm lặng.

Câu 2 (trang 22 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Tóm tắt tác phẩm và nêu nhận xét về kiểu cốt truyện.

Trả lời:

- Tóm tắt:

Lặng lẽ Sa Pa là câu chuyện về cuộc gặp gỡ đầy bất ngờ giữa ông họa sĩ, một cô kĩ sư với anh thanh niên hai mươi bảy tuổi làm công tác khí tượng kiêm vật lý địa cầu ở một mình trên đỉnh núi cao của vùng đất Sa Pa. Hai người gặp chàng thanh niên này trong ba mươi phút tạm dừng chân khi đang đi trên chuyến hành trình của mình qua vùng đất Sa Pa. Chỉ ba mươi phút ngắn ngủi mà ba con người như hiểu thấu nhau, nhận ra được vẻ đẹp của nhau, cảm thấy yêu mến nhau thêm nhiều phần. Câu chuyện là lời ngợi ca vẻ đẹp bình dị của con người và ý nghĩa lớn lao của những công việc thầm lặng.

- Nhận xét kiểu cốt truyện: Cốt truyện đơn tuyến xoay quanh cuộc gặp gỡ bất ngờ của ông họa sĩ già, cô kĩ sư trẻ với anh thanh niên làm việc ở trạm khí tượng.

Câu 3 (trang 22 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Nhân vật anh thanh niên được nhà văn miêu tả qua những chi tiết nào (ngoại hình, lời nói, hành động, suy nghĩ, hoàn cảnh sống, công việc, mối quan hệ với các nhân vật khác)?  Hãy dựa vào một số chi tiết tiêu biểu để nhận xét về tính cách của nhân vật.

Trả lời:

Phương diện	Chi tiết	Nhận xét
Độ tuổi và ngoại hình	Hai mươi bảy tuổi, tầm vóc bé nhỏ, nét mặt rạng rỡ,…	Trẻ trung, sôi nổi
Hoàn cảnh sống	Sống một mình trên đỉnh núi, bốn bề chỉ có cây cỏ và mây mù lạnh lẽo; căn nhà ba gian rất gọn gàng, ngăn nắp; có niềm vui đọc sách,…	Hoàn cảnh đặc biệt, cô đơn, ngăn nắp,…
Công việc	Làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu trên đỉnh Yên Sơn cao hai nghìn sáu trăm mét: đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự báo thời tiết hàng ngày, phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu; gian khổ nhất là làm việc lúc một giờ sáng, gió tuyết và lặng im bên ngoài như chỉ chực đợi mình ra là ào ào xô tới,…	Khó khăn, gian khổ; đòi hỏi tính tỉ mỉ, tinh thần, trách nhiệm cao; gắn bó, say mê với công việc
Lời nói	Lời tâm sự của anh thanh niên với ông họa sĩ và cô kĩ sư về công việc của mình; lời giới thiệu những người khác xứng đáng hơn mình để ông họa sĩ vẽ chân dung.	Cởi mở, chân thành, khiêm tốn
Hành động	Lấy khúc cây chắn ngang đường để gặp mọi người, trao bó hoa cho cô kĩ sư trẻ,…	Vô tư, vui vẻ, hồn nhiên
Cảm xúc, suy nghĩ về công việc và cuộc sống	Khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được?; Nhưng từ hôm ấy, cháu sống thật hạnh phúc,…	Lạc quan, yêu cuộc sống, có lí tưởng sống đẹp đẽ
Quan hệ với các nhân vật khác	Gửi bác lái xe củ tam thất vì “bác gái vừa ốm dậy”. Trao bó hoa đã cắt cho cô kĩ sư nông nghiệp trong lần đầu gặp gỡ. “ấn cái làn trứng” vào tay ông họa sĩ để mọi người ăn trưa.	Ân cần, chu đáo, quý trọng tình cảm của những người xung quanh,…

Câu 4 (trang 22 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Chân dung nhân vật anh thanh niên hiện ra qua cảm nhận và suy nghĩ của những nhân vật nào? Cách xây dựng nhân vật như vậy có tác dụng gì?

Trả lời:

- Chân dung anh thanh niên hiện ra qua cảm nhận và suy nghĩ của: bác lái xe, ông họa sĩ, cô kĩ sư.

- Tác dụng: Khắc họa vẻ đẹp nhân vật càng thêm trong sáng, lấp lánh nhưng vẫn gợi cảm giác chân thực, gần gũi.

Câu 5 (trang 22 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Tìm một số chi tiết thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật ông họa sĩ về con người và nghệ thuật. Trên cơ sở đó, em hãy nhận xét về vai trò của nhân vật này trong tác phẩm.

Trả lời:

- Chi tiết:

+ Ông là một nghệ sĩ từng trải, có cảm nhận sâu sắc về cuộc sống.

+ Có những cảm xúc, suy nghĩ về con người và nghệ thuật.

+ Khi gặp anh thanh niên, ông tìm thấy cảm hứng, ý tưởng cho sáng tác nghệ thuật của mình.

+ …

- Vai trò của nhân vật:

+ Làm nổi bật nhân vật anh thanh niên qua những suy ngẫm, trăn trở về con người và cuộc đời.

+ Là người mang đến chiều sâu tư tưởng cho tác phẩm.

Câu 6 (trang 22 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Những bức tranh thiên nhiên Sa Pa tuyệt đẹp đã góp phần tạo nên chất thơ cho tác phẩm. Hãy chọn một đoạn văn tả cảnh Sa Pa mà em ấn tượng nhất và nêu cảm nhận.

Trả lời:

- Đoạn văn: Lúc bấy giờ, nắng đã mạ bạc cả con đèo, đốt cháy rừng cây hừng hực như một bó đuốc lớn. Nắng chiếu làm cho bó hoa càng thêm rực rỡ và làm cho cô gái cảm thấy mình rực rỡ theo.

=> Sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, màu sắc + biện pháp nhân hóa, so sánh giúp ta cảm nhận được một bức tranh thiên nhiên Sa Pa sống động, có hồn. 

Câu 7 (trang 22 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Tác phẩm gợi cho em những suy nghĩ, bài học gì?

Trả lời:

Suy nghĩ, bài học:

- Sự cống hiến thầm lặng của những người trẻ tuổi.

- Ý nghĩa, niềm vui của tình yêu lao động.

- Trân trọng những con người lao động thầm lặng, hi sinh cho đất nước,…

* Viết kết nối với đọc

Bài tập (trang 22 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2 - Kết nối tri thức với cuộc sống): Tưởng tượng em là nhân vật ông họa sĩ, hãy ghi lại cảm nghĩ của mình sau cuộc gặp gỡ bất ngờ với anh thanh niên trên đỉnh Yên Sơn trong một đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu).

* Hướng dẫn:

- Hình thức:

+ Viết được đoạn văn theo đúng yêu cầu khoảng 7-9 câu.

+ Đoạn văn nghị luận văn học phân tích chi tiết trong văn bản.

- Nội dung:

+ Ghi lại cảm nghĩ của mình sau cuộc gặp gỡ bất ngờ với anh thanh niên trên đỉnh Yên Sơn.

Đoạn văn tham khảo

Buổi gặp gỡ ngắn ngủi kết thúc. Ba mươi phút trôi qua như chớp nhoáng. Tôi thấy tiếc quá, tôi muốn ở lại thêm chút nữa nhưng không được. Bác lái xe thúc giục chúng tôi lên đường. Ra đến cửa, tôi cầm tay anh lắc lắc nói sẽ quay lại và sẽ ở chơi trò chuyện với anh mấy hôm. Anh mỉm cười thật tươi gật đầu đồng ý. Tôi sẽ dành thời gian để hoàn thiện bức tranh về anh. Tôi sẽ làm cho mọi người hiểu rõ và trân trọng anh, trân trọng tất cả những con người đang âm thầm làm việc ở những nơi xa xôi, hẻo lánh không người. Họ thực sự là những anh hùng.

B/ Học tốt bài Lặng lẽ Sa Pa

1/ Nội dung chính Lặng lẽ Sa Pa

Văn bản kể lại cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa ông họa sĩ già, cô kỹ sư và anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn. Qua cuộc gặp gỡ tác giả muốn ca ngợi vẻ đẹp của những con người lao động thầm lặng và cống hiến hết mình cho đất nước.

2/ Bố cục văn bản Lặng lẽ Sa Pa

Bố cục văn bản: 3 phần:

- Đoạn 1: Từ đầu…đến… “Kìa, anh ta kia”: Anh thanh niên qua lời giới thiệu của bác lái xe.

- Đoạn 2: Tiếp…đến… “không có vật gì như thế”: Cuộc gặp gỡ, trò chuyện giữa anh thanh niên với ông họa sĩ và cô kĩ sư.

- Đoạn 3: Còn lại: Cuộc chia tay cảm động.

 3/ Tóm tắt văn bản Lặng lẽ Sa Pa

Lặng lẽ Sa Pa là câu chuyện về cuộc gặp gỡ đầy bất ngờ giữa ông họa sĩ, một cô kĩ sư với anh thanh niên hai mươi bảy tuổi làm công tác khí tượng kiêm vật lý địa cầu ở một mình trên đỉnh núi cao của vùng đất Sa Pa. Hai người gặp chàng thanh niên này trong ba mươi phút tạm dừng chân khi đang đi trên chuyến hành trình của mình qua vùng đất Sa Pa. Chỉ ba mươi phút ngắn ngủi mà ba con người như hiểu thấu nhau, nhận ra được vẻ đẹp của nhau, cảm thấy yêu mến nhau thêm nhiều phần. Câu chuyện là lời ngợi ca vẻ đẹp bình dị của con người và ý nghĩa lớn lao của những công việc thầm lặng.

4/ Nội dung, nghệ thuật văn bản Lặng lẽ Sa Pa

- Nội dung: 

+ Khắc họa thành công vẻ đẹp lao động của anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn.

+ Ca ngợi vẻ đẹp của những con người lao động thầm lặng và cống hiến hết mình cho đất nước.

- Nghệ thuật:  

+ Xây dựng tình huống truyện.

+ Miêu tả nhân vật từ nhiều điểm nhìn.

+ Kết hợp tự sự & trữ tình.

Bài giảng: Lặng lẽ Sa Pa - Cô Trương San (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 8 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Thực hành tiếng Việt trang 23

• Bếp lửa

• Viết bài văn phân tích một tác phẩm (truyện)

• Giới thiệu về một cuốn sách (truyện)

• Củng cố, mở rộng trang 32

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 8 hay khác:

• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 8 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Giải lớp 8 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 8 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 8 Cánh diều (các môn học)

---