(Siêu ngắn) Soạn bài Vội vàng - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Vội vàng trang 93, 94, 95 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 12 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 12 dễ dàng soạn văn 12.

(Siêu ngắn) Soạn bài Vội vàng - Kết nối tri thức

A/ HƯỚNG DẪN SOẠN VĂN BẢN VỘI VÀNG

* Trước khi đọc

Câu 1 (trang 93 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Cảm nhận của mỗi cá nhân về thời gian là giống nhau hay khác nhau? Vì sao?

Trả lời

- Cảm nhận của mỗi cá nhân về thời gian không giống nhau.

- Bởi thời gian không chỉ được đo bằng đồng hồ mà còn được cảm nhận qua tâm trạng, hoàn cảnh sống, độ tuổi và trải nghiệm của mỗi người:

Câu 2 (trang 93 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Theo bạn, ý niệm về thời gian có ảnh hưởng như thế nào đến thái độ sống, lí tưởng sống của con người?

Trả lời

Khi ý thức thời gian là hữu hạn, con người sẽ sống trân trọng hiện tại, biết nỗ lực, cống hiến và theo đuổi những giá trị có ý nghĩa; ngược lại, nếu xem thời gian là vô tận, con người dễ sống buông thả, trì hoãn và thiếu mục tiêu.

* Đọc văn bản

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc:

1. Chú ý các động từ, các biện pháp tu từ

Trả lời:

- Các động từ: tắt, buộc, bay

- Các biện pháp được sử dụng: Điệp từ: “Tôi muốn”

2. Hình dung về bức tranh cuộc sống được miêu tả.

Trả lời:

- Khung cảnh rực rỡ, tràn đầy sức sống:

+ Hình ảnh: ong bướm, tuần tháng mật, hoa của đồng nội, lá của cành tơ, yến anh, khúc tình si, ánh sáng chớp hàng mi.

+ Màu sắc: rực rỡ, tươi tắn của mùa xuân.

+ Âm thanh: tiếng chim hót, tiếng gió reo.

+ Cảm nhận: cuộc sống sôi động, náo nhiệt, tràn đầy sức sống.

3. Chú ý sự cảm nhận về thời gian của nhân vật trữ tình

Trả lời:

- Nhân vật trữ tình cảm nhận thời gian như dòng chảy tuyến tính, một chiều, trôi rất nhanh và không thể quay trở lại.

4. Lắng nghe giọng điệu của nhân vật trữ tình.

Trả lời:

Giọng điệu của nhân vật trữ tình trong bài thơ cũng mang những đặc điểm sau:

- Nồng nàn, say đắm.

- Hối hả, vội vã.

* Sau khi đọc

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc:

Câu 1 (trang 95 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Nêu cảm nhận chung của bạn về nhịp điệu bài thơ.

Trả lời

- Nhịp điệu: nhanh, mạnh, gấp gáp, thể hiện cảm xúc sôi nổi rạo rực của nhân vật trữ tình và bức tranh cuộc sống vui tươi, náo nhiệt, tràn đầy thanh sắc.

Câu 2 (trang 95 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Xuân Diệu được coi là người có nhiều cách tân trong việc sử dụng ngôn từ. Bạn có đồng ý với nhận định này không? Vì sao?

Trả lời

Xuân Diệu được coi là người có nhiều cách tân trong việc sử dụng ngôn từ:

+ Thủ pháp ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: “mùi tháng năm”, “vị chia phôi”, “Tháng Giêng ngon như một cặp môi gần;”, “– Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”...

+ Thủ pháp tương phản: “Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa.”, “Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua”, “Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật;”…

+ Cách so sánh độc đáo “Tháng Giêng ngon như một cặp môi gần;”.

+ Hình thức câu thơ vắt dòng: “Tôi muốn tắt nắng đi/ Cho màu đừng nhạt mất;”, “Ta muốn ôm/ Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;”…

+ Cách sử dụng các động từ mạnh, thể hiện ham muốn mãnh liệt muốn tận hưởng tất cả thanh sắc của cuộc đời.

=> Bằng một loạt cách tân nghệ thuật, Xuân Diệu đã làm mới ngôn từ, phá bỏ những công thức ước lệ quen thuộc, những quy tắc ngữ pháp và khuôn khổ gò bó của thơ ca truyền thống, để biểu đạt một cách chân thực, nồng nhiệt dòng cảm xúc của tâm hồn, tạo nên cảm giác mới mẻ cho người đọc.

Câu 3 (trang 95 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Bức tranh thiên nhiên hiện lên như thế nào trong đoạn thơ thứ hai (từ "Của ong bướm này đây tuần tháng mật," đến "Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?")? Qua bức tranh đó, bạn nhận ra điều gì về cái nhìn thế giới của tác giả?

Trả lời

- Đoạn thơ thứ hai cho người đọc thấy bức tranh thế giới tươi đẹp, căng tràn sức sống, đầy màu sắc, âm thanh, rực rỡ ánh sáng, như một thiên đường nơi hạ giới. Các hình ảnh đều được miêu tả ở trạng thái hòa hợp, trong thời điểm trẻ trung, viên mãn nhất (“hoa của đồng nội xanh rì”, “lá của cành tơ phơ phất”, “ong bướm […] tuần tháng mật”, “Tháng Giêng ngon như một cặp môi gần;”.

- Bức tranh cuộc sống này được nhìn qua lăng kính của tình yêu, tuổi trẻ, gợi cảm giác vui tươi, rộn ràng, náo nức, thể hiện trạng thái say mê, tràn đầy niềm yêu cuộc sống của người quan sát – chủ thể trữ tình.

Câu 4 (trang 95 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Qua sự tự bộc lộ của nhân vật trữ tình, hãy phân tích mạch vận động cảm xúc trong bài thơ. Nêu nhận xét khái quát về nhân vật trữ tình.

Trả lời

- Mạch vận động cảm xúc:

+ Đoạn 1: nhân vật trữ tình hiện lên với ý muốn mãnh liệt: “tắt nắng”, “buộc gió” để chống lại sự phôi pha của thời gian, để lưu giữ lại vẻ đẹp của cuộc sống.

+ Đoạn 2: tình yêu say đắm, tha thiết với những cảnh sắc của trần gian.

+ Còn lại: nhân vật trữ tình lại hiện lên một cách trực tiếp qua trạng thái sống cuống quýt, qua giọng điệu đầy giục giã.

- Nhân vật trữ tình trong bài thơ là một con người yêu đời, ham sống, muốn tận hưởng từng phút giây cuộc sống, muốn nếm trải trọn vẹn toàn bộ vẻ đẹp của cuộc sống bằng tất cả các giác quan của mình, nhưng đồng thời cũng đầy tuyệt vọng khi nhận ra sự sống của cá nhân là nhỏ bé, hữu hạn.

Câu 5 (trang 95 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Cảm nhận về thời gian của Xuân Diệu trong bài thơ có gì mới mẻ, độc đáo so với cảm nhận về thời gian trong thơ trữ tình trung đại nói chung?

Trả lời

- Thơ trữ tình trung đại: cảm nhận thời gian mang tính tuần hoàn, vĩnh hằng, con người thuận theo quy luật tự nhiên, thái độ ung dung, bình thản.

- Xuân Diệu: cảm nhận thời gian tuyến tính, trôi đi không trở lại, ý thức sâu sắc sự hữu hạn của tuổi trẻ → sống vội vàng, tận hưởng từng khoảnh khắc hiện tại.

Câu 6 (trang 95 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Bài thơ Vội vàng thể hiện quan niệm gì của Xuân Diệu về tình yêu và tuổi trẻ? Bạn có đồng ý với quan niệm đó không? Vì sao?

Trả lời

- Quan niệm của Xuân Diệu về tình yêu và tuổi trẻ trong Vội vàng:

+ Tuổi trẻ là khoảnh khắc đẹp nhất nhưng ngắn ngủi, vì vậy con người phải sống hết mình, tận hưởng từng giây phút của cuộc sống.

+ Tình yêu gắn với niềm say mê sống, khát khao hòa nhập, tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của trần gian bằng tất cả giác quan.

- Em đồng ý với quan niệm đó vì nó khơi dậy ý thức quý trọng thời gian, sống tích cực và không lãng phí tuổi trẻ. Tuy nhiên, sống vội không có nghĩa là sống gấp gáp, mà cần biết tận hưởng cuộc sống một cách có ý nghĩa và trách nhiệm.

Câu 7 (trang 95 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Qua đoạn cuối của bài thơ (Từ “Ta muốn ôm” đến hết), bạn hiểu thế nào về triết lí sống của cái tôi cá nhân? Nghệ thuật thể hiện triết lí sống có điểm gì đặc sắc?

Trả lời

- Triết lí sống của cái tôi cá nhân (đoạn “Ta muốn ôm” đến hết):

+ Cái tôi cá nhân bộc lộ khát vọng sống mãnh liệt, muốn ôm trọn và tận hưởng tất cả vẻ đẹp của cuộc đời, của tuổi trẻ và tình yêu.

+ Quan niệm sống vội vàng, cuống quýt, tận hưởng từng khoảnh khắc hiện tại vì thời gian trôi nhanh, sự sống hữu hạn.

+ Thể hiện tinh thần sống hết mình, sống trọn vẹn với hiện tại, đề cao giá trị cuộc sống trần thế.

- Nghệ thuật thể hiện triết lí sống (điểm đặc sắc):

+ Điệp ngữ “Ta muốn” lặp lại liên tiếp → nhấn mạnh khát vọng sống dâng trào.

+ Hệ thống động từ mạnh (ôm, riết, say, thâu, cắn…) diễn tả cảm xúc mãnh liệt.

+ Nhịp thơ nhanh, dồn dập, câu thơ vắt dòng → tạo cảm giác gấp gáp, cuồng nhiệt.

+ Hình ảnh giàu cảm giác, ẩn dụ táo bạo → làm nổi bật cái tôi cá nhân hiện đại, say mê cuộc sống.

* Viết kết nối với đọc

Bài tập (trang 95 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu đã tác động như thế nào đến nhận thức của bạn về thời gian và tuổi trẻ? Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) để trả lời câu hỏi này.

* Hướng dẫn:  

- Hình thức: Viết đoạn văn khoảng 150 chữ, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, đúng chính tả và ngữ pháp. 

- Nội dung: Nêu cảm nhận cá nhân về tác động của bài thơ đối với nhận thức về thời gian và tuổi trẻ, thể hiện suy nghĩ biết trân trọng và sống ý nghĩa.

Đoạn văn tham khảo

Bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu gợi ra một nhận thức sâu sắc về thời gian và tuổi trẻ. Thời gian hiện lên như dòng chảy không ngừng nghỉ, vừa đẹp đẽ vừa khắc nghiệt khi cuốn đi tuổi xuân của con người mà không bao giờ trở lại. Vì thế, tuổi trẻ không chỉ là quãng đời tươi đẹp nhất mà còn là khoảng thời gian đáng quý cần được nâng niu và sống trọn vẹn. Nhịp thơ gấp gáp, cuồng nhiệt khơi dậy khát vọng sống mãnh liệt: sống hết mình, yêu tha thiết và cảm nhận cuộc đời bằng tất cả giác quan. Bài thơ nhắc nhở rằng mỗi khoảnh khắc trôi qua đều mang ý nghĩa riêng, nếu thờ ơ sẽ chỉ còn lại nuối tiếc. “Vội vàng” không phải là sống vội vã vô nghĩa, mà là sống sâu sắc, biết trân trọng hiện tại, dám cháy hết mình với ước mơ và tuổi trẻ để khi thời gian đi qua vẫn còn đọng lại những dấu ấn đẹp đẽ.

B/ HỌC TỐT VĂN BẢN VỘI VÀNG

1. Nội dung chính văn bản Vội vàng

Bài thơ là lời giục giã hãy sống mãnh liệt, sống hết mình, hãy quý trọng từng phút, từng giây của cuộc đời mình nhất là những năm tháng tuổi trẻ của một hồn thơ yêu đời ham sống đến cuồng nhiệt.

2. Bố cục văn bản Vội vàng

- Phần 1 (13 câu thơ đầu): bộc lộ tình yêu cuộc sống trần thế tha thiết.

- Phần 2 ( từ câu 14 đến câu 29): thể hiện nỗi băn khoăn về sự ngắn ngủi của kiếp người, trước sự trôi qua nhanh chóng của thời gian.

- Phần 3 (đoạn còn lại): lời giục giã cuống quýt, vội vàng để tận hưởng những giây phút tuổi xuân của mình giữa mùa xuân của cuộc đời, của vũ trụ.

3. Tóm tắt văn bản Vội vàng

Vội vàng của Xuân Diệu là thi phẩm tiêu biểu cho cái tôi yêu đời, nồng nhiệt, thể hiện triết lý sống vội vàng, cuống quýt trước sự trôi chảy của thời gian. Bài thơ khơi gợi tình yêu cuộc sống trần thế, cảnh báo sự hữu hạn của tuổi trẻ, và giục giã con người hưởng thụ, sống trọn vẹn từng khoảnh khắc. 

4. Nội dung, nghệ thuật văn bản Vội vàng

- Nội dung:

+ Thể hiện tình yêu cuộc sống tha thiết, say mê của Xuân Diệu trước vẻ đẹp trần gian.

+ Bộc lộ quan niệm sống mới mẻ: ý thức sâu sắc về sự trôi chảy của thời gian, sự hữu hạn của tuổi trẻ → sống vội vàng, tận hưởng và trân trọng từng khoảnh khắc hiện tại.

- Nghệ thuật:

+ Hình ảnh tươi mới, giàu cảm giác; so sánh, ẩn dụ độc đáo.

+ Điệp ngữ, liệt kê, động từ mạnh tạo cảm xúc mãnh liệt.

+ Nhịp thơ nhanh, dồn dập; câu thơ vắt dòng giàu tính biểu cảm.

+ Giọng điệu sôi nổi, cuồng nhiệt, mang đậm cái tôi cá nhân hiện đại.

Bài giảng: Vội vàng - Cô Phương Thảo (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Trở về
• Hồn Trương Ba, da hàng thịt
• Thực hành tiếng Việt trang 114
• Viết bài phát biểu trong lễ phát động một phong trào hoặc một hoạt động xã hội
• Thuyết trình về một vấn đề liên quan đến cơ hội và thách thức đối với đất nước

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 12 hay khác:

• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Soạn Chuyên đề Văn 12 Kết nối tri thức
• Giải lớp 12 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 12 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 12 Cánh diều (các môn học)

---