(Siêu ngắn) Soạn bài Pa-ra-na - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Pa-ra-na trang 65, 66, 67, 68 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 12 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 12 dễ dàng soạn văn 12.

(Siêu ngắn) Soạn bài Pa-ra-na - Kết nối tri thức

A/ HƯỚNG DẪN SOẠN VĂN BẢN PA-RA-NA

* Trước khi đọc

Câu hỏi (trang 65 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Bạn biết gì về lịch sử, văn hóa của các dân tộc bản địa ở Nam Mỹ? Chia sẻ với các bạn trong lớp những hiểu biết của bạn.

Trả lời:

Các dân tộc bản địa Nam Mỹ có lịch sử lâu đời, tiêu biểu là văn minh Inca với kiến trúc, nông nghiệp và tổ chức xã hội phát triển. Về văn hoá, họ có ngôn ngữ riêng, tín ngưỡng thờ thiên nhiên, nhiều lễ hội, âm nhạc và nghề thủ công truyền thống vẫn được gìn giữ đến nay.

* Đọc văn bản

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc:

1. Tóm tắt ý chính của đoạn văn.

Trả lời:

Ý chính của đoạn văn: Khi người châu Âu đến Bra-xin, các dân tộc bản địa bị xâm lấn và đàn áp, nhiều nhóm phải di cư hoặc biến mất. Những nỗ lực “hiện đại hoá” họ thất bại, buộc họ quay về lối sống truyền thống.

2. Tìm các chi tiết, cách diễn đạt thể hiện thái độ quan điểm của tác giả.

Trả lời:

Các chi tiết, cách diễn đạt thể hiện thái độ, quan điểm của tác giả:

- Thái độ thất vọng nhưng tỉnh táo, khách quan: “thất vọng lớn”, “bài học về sự thận trọng và tính khách quan”.

- Quan điểm phê phán cái nhìn áp đặt của phương Tây:“lột sạch đi khỏi cái chất thơ”, “bị áp đặt nền văn minh một cách thô bạo”.

- Cách diễn đạt mang tính phân tích, so sánh: đối chiếu giữa “cái vẻ bề ngoài” và “bản chất xã hội”.

3. Bạn hiểu thế nào là cuộc đổi ngôi kì lạ phá vỡ thế cân bằng phù phiếm giữa văn hóa hiện đại và văn hóa nguyên thủy?

Trả lời:

Đó là sự va chạm, xung đột giữa lối sống hiện đại với văn hoá nguyên thuỷ, làm đảo lộn thế cân bằng vốn có của đời sống bản địa. Tuy nhiên, trong biến động ấy, những giá trị truyền thống vẫn âm thầm tồn tại, thích nghi và tái sinh.

4. Chú ý đến thái độ, hành xử của người Anh điêng với những thứ được coi là sản phẩm của văn minh, tiến bộ.

Trả lời:

- Thái độ, hành xử của người Anh điêng: tò mò, thích thú; e dè, lo sợ; băn khoăn, trăn trở.

* Sau khi đọc

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc:

Câu 1 (trang 68 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Văn bản cho bạn biết những thông tin gì về số phận của người bản địa trong lịch sử? Nêu nhận xét về những thông tin đó.

Trả lời:

- Nhận xét: Số phận người Anh Điêng là bi kịch bị xâm lược, xua đuổi, áp đặt văn hoá rồi bị lãng quên. Đó cũng là số phận chung của nhiều cộng đồng bản địa và thiểu số trên thế giới.

Câu 2 (trang 68 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Thông tin về cuộc sống của người Giê dưới chế độ thực dân được triển khai qua những dữ liệu nào? Từ những dữ liệu đó, bạn có nhận xét gì về mối quan hệ giữa chính quyền thực dân và những người da đỏ bản xứ.

Trả lời:

Chính quyền thực dân	Người bản xứ
Ép người bản xứ phải định cư trong các ngôi làng, quy họ vào đối tượng cần được khai hóa văn minh.	Vẫn sống du cư.
Gửi đến rìu, dao, đinh, chày gỗ, quần áo, chăn màn.	Không dùng đến, vẫn sử dụng những công cụ và kĩ thuật cổ xưa.
Xây nhà, cấp giường.	Vẫn ở ngoài trời, phá giường làm củi.
Gửi đến những đàn bò.	Để mặc chúng đi lang thang, từ chối sữa và thịt.

- Nhận xét: Tác giả cho thấy xung đột giữa văn hoá bản địa và văn hoá phương Tây, trong đó người bản địa bị đàn áp nhưng vẫn kiên cường kháng cự. Cuối cùng, các giá trị truyền thống bản địa khẳng định sức sống và vị thế của mình.

Câu 3 (trang 68 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Phân tích vai trò của người trần thuật xưng “tôi” trong văn bản.

Trả lời:

Người trần thuật xưng “tôi” vừa có vai trò quan sát, khảo cứu, thu thập dữ liệu, ghi chép và mô tả lại những thông tin về lịch sử, cuộc sống của người Anh điêng; vừa suy ngẫm, phân tích, tìm ra cấu trúc, bản chất, quy luật, xung đột quyền lực chìm bên dưới những dữ liệu bề mặt.

Câu 4 (trang 68 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Các dữ liệu được cung cấp trong văn bản là dữ liệu sơ cấp hay thứ cấp? Giá trị của các dữ liệu đó là gì?

Trả lời:

- Các dữ liệu được cung cấp trong văn bản vừa là dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

+ Sơ cấp: Quan sát trực tiếp, phỏng vấn người Giê.

+ Thứ cấp: Tài liệu, sách báo về người Giê.

- Giá trị:

+ Cung cấp thông tin chân thực, sinh động.

+ Giúp người đọc hiểu rõ hơn về cuộc sống của người Giê.

Câu 5 (trang 68 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Hãy cho biết lập trường, quan điểm, thái độ của tác giả được thể hiện trong văn bản. Bằng cách nào bạn nhận ra điều đó?

Trả lời:

* Lập trường, quan điểm, thái độ của tác giả:

- Lập trường: Tôn trọng và bảo vệ văn hóa bản địa, phê phán sự áp đặt của văn minh phương Tây.

- Quan điểm: Nhìn nhận người Anh điêng khách quan, coi họ có giá trị văn hóa riêng, không “hoang dã”.

- Thái độ: Nghiêm túc, thận trọng, cảm thông và trân trọng.

* Nhận biết qua cách tác giả quan sát, lựa chọn chi tiết và ngôn ngữ miêu tả: tác giả thâm nhập thực tế, ghi chép tỉ mỉ, tránh định kiến, đồng thời bộc lộ sự trân trọng và cảm thông khi đánh giá đời sống, văn hoá của người Anh điêng.

Câu 6 (trang 68 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Thông điệp bạn nhận được từ văn bản là gì? Đặt trong bối cảnh ra đời của văn bản, theo bạn, thông điệp đó có ý nghĩa gì?

Trả lời:

- Thông điệp: về hoà bình, sự tôn trọng những khác biệt văn hoá, chống lại tư tưởng thực dân và bá quyền văn hoá, giúp con người có thể chung sống với nhau một cách hài hoà, tốt đẹp,…

- Ý nghĩa: gợi ra những âu lo về nguy cơ biến mất của những nền văn hoá thiểu số; đồng thời cũng dấy lên niềm hi vọng về sức sống và sự trường tồn của văn hoá cổ xưa.

* Viết kết nối với đọc

Bài tập (trang 68 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Văn bản gợi cho bạn suy nghĩ gì về mối quan hệ giữa văn minh và hoang dã? Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của bạn.

* Hướng dẫn:  

- Hình thức: Viết một đoạn văn khoảng 150 chữ, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, đúng kiểu nghị luận.  

- Nội dung: Nêu suy nghĩ, quan điểm cá nhân về mối quan hệ giữa văn minh và hoang dã, rút ra ý nghĩa, bài học. 

Đoạn văn tham khảo

Giữa dòng chảy sôi động của lịch sử nhân loại, “văn minh” và “hoang dã” thường được đặt trong thế đối lập, nhưng văn bản đã gợi mở cho ta một cách nhìn sâu sắc và nhân văn hơn về mối quan hệ ấy. Văn minh không phải là thước đo tuyệt đối để phán xét hay loại trừ những nền văn hoá khác biệt. Khi con người nhân danh văn minh để áp đặt, khai hoá và đồng hoá, văn minh ấy có nguy cơ trở thành bạo lực tinh thần, thậm chí là sự huỷ diệt văn hoá. Ngược lại, cái gọi là “hoang dã” không đồng nghĩa với lạc hậu hay thấp kém, mà nhiều khi chính là biểu hiện của một lối sống hài hoà với tự nhiên, giàu bản sắc và bền vững. Sự va chạm giữa văn minh và hoang dã chỉ thực sự có ý nghĩa tích cực khi được đặt trên nền tảng của tôn trọng và đối thoại. Một nền văn minh chân chính không xoá bỏ sự khác biệt mà biết tiếp nhận, bảo vệ và làm giàu chính mình từ những giá trị đa dạng ấy. Chỉ khi đó, con người mới có thể cùng chung sống trong một thế giới nhân văn, tiến bộ và cân bằng.

B/ HỌC TỐT VĂN BẢN PA-RA-NA

1. Nội dung chính văn bản Pa-ra-na

Nội dung chính phản ánh sự thất bại của việc đồng hóa cưỡng ép, tôn vinh sức sống bền vững của văn hóa truyền thống, và nhấn mạnh sự cần thiết phải tôn trọng, bảo tồn đa dạng văn hóa.

2. Bố cục văn bản Pa-ra-na

Bố cục gồm 3 phần:

- Phần 1 (từ đầu đến …cách phổ biến): dẫn dắt, giới thiệu vấn đề.

- Phần 2 (tiếp theo đến … của chính phủ): thái độ, quan điểm của tác giả.

- Phần 3 (đoạn còn lại): thái độ, hành xử của người Anh điêng với sản phẩm văn minh, tiến bộ.

3. Tóm tắt văn bản Pa-ra-na

Pa-ra-na mang đến cho chúng ta một số thông tin về số phận của người bản địa trong lịch sử. Mặc dù thông tin vẫn còn hạn chế và mang tính chủ quan, nhưng đoạn văn vẫn có giá trị tư liệu nhất định. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này và có được một cái nhìn toàn diện và khách quan hơn, chúng ta cần tiếp tục nghiên cứu và tìm hiểu thêm.

4. Nội dung, nghệ thuật văn bản Pa-ra-na

- Nội dung: Văn bản đã miêu tả lại cuộc gặp gỡ giữa tác giả với người Giê (Ge) - một bộ lạc da đỏ hoang dã ở Nam Bra-xin.

- Nghệ thuật: Ngôn ngữ khoa học, chính xác. Sử dụng linh hoạt các phương pháp quan sát, so sánh, phân tích.

Bài giảng: Pa-ra-na - Cô Phương Thảo (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Giáo dục khai phóng ở Việt Nam nhìn từ Đông Kinh Nghĩa Thục
• Đời muối
• Thực hành tiếng Việt trang 78
• Viết thư trao đổi về công việc hoặc một vấn đề đáng quan tâm
• Tranh biện về một vấn đề đời sống

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 12 hay khác:

• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Soạn Chuyên đề Văn 12 Kết nối tri thức
• Giải lớp 12 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 12 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 12 Cánh diều (các môn học)

---