(Siêu ngắn) Soạn bài Đời muối - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Đời muối trang 75, 76, 77, 78 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 12 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 12 dễ dàng soạn văn 12.

(Siêu ngắn) Soạn bài Đời muối - Kết nối tri thức

A/ HƯỚNG DẪN SOẠN VĂN BẢN ĐỜI MUỐI

* Trước khi đọc

Câu hỏi (trang 75 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Ngoài cách tiếp cận lịch sử thông thường qua các cuộc chiến tranh, qua sự biến đổi và tiếp nối của các triều đại các cuộc cách mạng..... người ta còn có thể tiếp cận lịch sử bằng những cách nào khác?

Trả lời

Ngoài cách tiếp cận lịch sử qua chiến tranh và triều đại, có thể tiếp cận lịch sử từ văn hóa – tư tưởng, đời sống xã hội, kinh tế, số phận cá nhân và các tư liệu, di sản.

* Đọc văn bản

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc:

1. Chú ý đến các mốc thời gian và sự kiện chính.

Trả lời:

- Khoảng 8.900 TCN: Cừu được thuần hóa ở Trung Đông → mở đầu cho chăn nuôi.

- Khoảng 8.000 TCN: Phụ nữ vùng Cận Đông bắt đầu gieo trồng ngũ cốc → khởi đầu nông nghiệp.

- Năm 1970: Đoàn khảo cổ Đại học Hawaii phát hiện dấu tích rau trồng ở Hang Thần (Myanmar), có niên đại 9.750 TCN → đẩy lùi mốc xuất hiện nông nghiệp sớm hơn trước đây.

2. Tìm ra mối liên hệ giữa các sự kiện, dấu mốc lịch sử với số phận của muối.

Trả lời:

Mối liên hệ giữa các sự kiện, mốc lịch sử với số phận của muối:

- Việc thuần hóa gia súc (lợn, bò) khiến con người chuyển sang ăn nhiều ngũ cốc và muối hơn, làm muối trở thành nhu cầu thiết yếu.

- Khi gia súc trở thành nguồn thức ăn chính, muối gắn chặt với chăn nuôi, bảo quản thực phẩm → vai trò của muối ngày càng quan trọng trong đời sống con người.

3. Tìm câu chủ đề của đoạn văn.

Trả lời:

- Câu chủ đề của đoạn văn: “Công cuộc tìm kiếm muối đã tạo ra đề bài hóc búa thách thức các kĩ sư trong nhiều thiên niên kỉ, để rồi chế tạo ra những cỗ máy kì quặc nhất, cũng như những cỗ máy tinh xảo và khéo léo nhất.”

4. Chú ý giọng điệu, thái độ của tác giả

Trả lời:

- Giọng điệu khách quan, giàu tính suy ngẫm, pha chút mỉa mai nhẹ.

- Thái độ vừa đánh giá cao vai trò to lớn của muối đối với sự phát triển khoa học, kinh tế, xã hội, vừa bộc lộ sự ngạc nhiên, chua xót trước việc con người từng tranh giành, xung đột dữ dội chỉ vì một vật chất hết sức phổ biến.

5. Tìm các từ khoá và câu chủ đề của đoạn văn.

Trả lời:

- Câu chủ đề của đoạn văn có thể được xác định là: “Muối, một yếu tố không thể thiếu trên Trái Đất, đã có một lịch sử phức tạp và quan trọng đối với loài người, từ việc săn lùng, mua bán, đến việc sử dụng làm tiền tệ và biểu tượng của sự giàu có.”

- Các từ khóa trong đoạn văn này bao gồm: Muối; Lịch sử loài người; Săn lùng, mua bán, tranh giành; Biểu tượng của sự giàu có; Thuế; Tiền tệ.

6. Chú ý những chi tiết thể hiện lập trường, quan điểm của tác giả.

Trả lời:

Những chi tiết thể hiện lập trường, quan điểm của tác giả:

- Cách nhìn đánh giá lại lịch sử: cho rằng việc tranh giành, tích trữ muối từng rất quan trọng nhưng nay trở nên “xa vời”, “ngộ nghĩnh” → quan điểm mang tính phản tư.

- Dẫn chứng nỗi lo của các nhà lãnh đạo Anh thế kỉ XVII về sự phụ thuộc muối cho thấy tác giả nhấn mạnh giá trị chiến lược của muối trong quá khứ.

- Câu kết mang tính khái quát: “con người chỉ coi những gì có giá trị với họ mới là giá trị thực sự” → thể hiện lập trường tương đối hóa giá trị, phụ thuộc vào hoàn cảnh lịch sử và nhu cầu con người.

* Sau khi đọc

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc:

Câu 1 (trang 78 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Tiến trình lịch sử nhân loại đã được tác giả tóm lược như thế nào? Trong tiến trình lịch sử đó, theo tác giả, muối đóng vai trò gì?

Trả lời:

- Tác giả đã chia lịch sử của loài người thành hai giai đoạn, dựa trên vai trò của muối đối với đời sống con người: trước và sau khi muối trở thành nhu cầu thiết yếu.

- Vai trò của muối rất quan trọng của muối, cho rằng việc tìm kiếm, sản xuất, buôn bán muối là một trong những động lực vô cùng quan trọng thúc đẩy sự phát triển của nhân loại, tác động mạnh mẽ đến tất cả các phương diện trong đời sống của con người

Câu 2 (trang 78 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Dữ liệu được tác giả sử dụng là dữ liệu sơ cấp hay thứ cấp? Bạn cảm nhận như thế nào về mức độ chính xác, đáng tin cậy của dữ liệu?

Trả lời:

- Dữ liệu: Tác giả sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các nguồn như sách báo, tài liệu lịch sử.

- Mức độ tin cậy:

+ Dữ liệu được sử dụng có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy.

+ Tuy nhiên, tác giả cũng sử dụng một số dữ liệu truyền miệng, huyền thoại, cần được kiểm chứng.

Câu 3 (trang 78 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Phân tích và đánh giá cách trình bày dữ liệu của tác giả trong văn bản.

Trả lời:

- Cách trình bày: Các dữ liệu được sắp xếp theo trật tự thời gian, dưới dạng một câu chuyện.

- Cách sắp xếp các dữ liệu lịch sử theo mô hình truyện kể (thần thoại và truyền thuyết) này tạo nên sức hấp dẫn, sinh động cho văn bản, kích thích trí tưởng tượng của người đọc, khiến toàn bộ lịch sử nhân loại lần lượt hiện lên như trong một bộ phim, đồng thời cũng giúp người đọc dễ dàng nắm bắt và ghi nhớ thông tin.

Câu 4 (trang 78 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Góc nhìn và quan điểm của tác giả về lịch sử có gì độc đáo?

Trả lời:

- Góc nhìn: Tác giả nhìn nhận lịch sử từ góc độ văn hóa, xã hội.

- Quan điểm:

+ Tác giả đề cao giá trị của muối trong đời sống con người.

+ Nhấn mạnh vai trò của muối trong quá trình phát triển của xã hội.

+ Thể hiện sự trân trọng đối với những giá trị văn hóa truyền thống.

Câu 5 (trang 78 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Theo bạn, tác giả muốn gửi thông điệp gì qua văn bản?

Trả lời:

- Thông điệp của tác giả: Trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống; Tiết kiệm nguồn tài nguyên;...

Câu 6 (trang 78 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Nếu cần một nhan đề khác cho văn bản, bạn sẽ đặt nhan đề gì?

Trả lời:

- Nhan đề khác cho văn bản: Muối; Độc đáo gia vị truyền thống – Muối;...

* Viết kết nối với đọc

Bài tập (trang 78 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Thời nay, nhân loại không còn xung đột với nhau vì tranh giành muối, nhưng vẫn còn rất nhiều cuộc chiến tranh và xung đột xảy ra nhằm tranh giành kim cương, dầu mỏ, đất hiếm, nguồn nước,... Bạn nghĩ gì về vấn đề này? Hãy viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của bạn.

* Hướng dẫn:  

- Hình thức: Viết một đoạn văn khoảng 150 chữ, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, lập luận hợp lí; sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp.  

- Nội dung: Trình bày suy nghĩ, quan điểm cá nhân về các cuộc chiến tranh và xung đột hiện nay xoay quanh việc tranh giành tài nguyên (kim cương, dầu mỏ, đất hiếm, nước…), nêu được nguyên nhân, hệ quả và thông điệp/cách nhìn của bản thân.

Đoạn văn tham khảo

Trong lịch sử, con người từng xung đột vì những nhu cầu thiết yếu như muối; ngày nay, dù đời sống đã phát triển hơn, chiến tranh và tranh chấp vẫn không chấm dứt mà chỉ chuyển sang những đối tượng khác như dầu mỏ, kim cương, đất hiếm hay nguồn nước. Điều này cho thấy bản chất của xung đột không nằm ở loại tài nguyên, mà ở lòng tham và tham vọng quyền lực của con người. Khi tài nguyên trở thành công cụ mang lại lợi ích kinh tế và ảnh hưởng chính trị, nó dễ bị biến thành nguyên nhân của bạo lực. Những cuộc tranh giành ấy không chỉ làm cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, hủy hoại môi trường sống, mà còn đẩy hàng triệu người vào cảnh đói nghèo, mất mát và bất ổn kéo dài. Đây là vấn đề nghiêm trọng của thời đại, đòi hỏi nhân loại phải thay đổi tư duy phát triển. Thay vì cạnh tranh bằng xung đột, các quốc gia cần hợp tác, chia sẻ lợi ích, quản lí và khai thác tài nguyên một cách công bằng, bền vững. Chỉ khi con người biết đặt hòa bình và giá trị nhân văn lên trên lợi ích kinh tế trước mắt, thế giới mới có thể giảm bớt chiến tranh và hướng tới một tương lai ổn định, lâu dài.

B/ HỌC TỐT VĂN BẢN ĐỜI MUỐI

1. Nội dung chính văn bản Đời muối

 Đoạn trích giới thiệu cho người đọc lịch sử phát triển của nhân loại, đặc biệt là vai trò của muối trong quá trình phát triển này.

2. Bố cục văn bản Đời muối

Bố cục gồm 3 phần:

- Phần 1 (từ đầu đến … “Hang Thần”): nguồn gốc, lịch sử về muối.

- Phần 2 (tiếp theo đến…hàng hóa khác): tầm quan trọng của muối trong cuộc sống.

- Phần 3 (đoạn còn lại): lập trường, quan điểm của tác giả về muối.

3. Tóm tắt văn bản Đời muối

Tác phẩm Đời muối cung cấp cho người đọc một cái nhìn toàn diện về lịch sử của muối, và cho thấy cách mà loại gia vị này đã ảnh hưởng đến sự phát triển của nhân loại.

4. Nội dung, nghệ thuật văn bản Đời muối

- Nội dung: Đem tới những thông tin đầy đủ, bổ ích về lịch sử hình thành, quá trình về muối trong cuộc sống, tầm ảnh hưởng đến cuộc sống con người.

- Nghệ thuật: Ngôn ngữ khoa học chính xác; cấu trúc rõ ràng, logic.

Bài giảng: Đời muối - Cô Phương Thảo (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Thực hành tiếng Việt trang 78
• Viết thư trao đổi về công việc hoặc một vấn đề đáng quan tâm
• Tranh biện về một vấn đề đời sống
• Củng cố, mở rộng trang 87
• Thực hành đọc: Sách thay đổi lịch sử loài người

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 12 hay khác:

• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Soạn Chuyên đề Văn 12 Kết nối tri thức
• Giải lớp 12 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 12 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 12 Cánh diều (các môn học)

---