(Siêu ngắn) Soạn bài Nghệ thuật băm thịt gà - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Nghệ thuật băm thịt gà trang 40 → trang 45 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 12 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 12 dễ dàng soạn văn 12.

(Siêu ngắn) Soạn bài Nghệ thuật băm thịt gà - Kết nối tri thức

A/ HƯỚNG DẪN SOẠN VĂN BẢN NGHỆ THUẬT BĂM THỊT GÀ

* Trước khi đọc

Câu 1 (trang 40 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Theo bạn, ngoài lĩnh vực nghệ thuật chuyên nghiệp, người ta thường dùng từ “nghệ thuật” và “nghệ sĩ” để chỉ hoạt động hoặc con người như thế nào?

Trả lời:

- Nghệ thuật là hoạt động sáng tạo của con người nhằm phản ánh và biểu hiện cuộc sống, cảm xúc tư tưởng: văn học, âm nhạc, hội họa, điêu khắc,...

-  Nghệ sĩ chỉ những người có phong cách sống hoặc cách ứng xử, làm việc sáng tạo, giàu cảm xúc..

Câu 2 (trang 40 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Bạn hãy phân biệt tập tục (phong tục, tập quán) và hủ tục. Nêu ví dụ đề làm rõ ý kiến của mình.

Trả lời:

- Tập tục:

+ Phong tục: những thói quen, tục lệ ăn sâu vào trong đời sống, xã hội được cộng đồng công nhận và làm theo. Ví dụ như là: phong tục nấu bánh chưng, phong tục đi chùa đầu năm...

+ Tập quán: thói quen trong đời sống hàng ngày, trong lao động sản xuất được mọi người thừa nhận, công nhận và làm theo. Ví dụ: chúc Tết, ăn trầu, cúng giỗ,...

- Hủ tục: những phong tục, tập quán cũ kỹ, lạc hậu, không còn phù hợp với nếp sống văn minh và đạo đức xã hội hiện đại. Ví dụ: tảo hôn, bắt vợ,...

* Đọc văn bản

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc:

1. Chú ý cách tác giả dẫn dắt vào không gian của câu chuyện.

Trả lời:

- Tác giả dẫn dắt vào không gian câu chuyện bằng cách gợi lại kí ức quá khứ (“từ khi thôi học… gần mười năm”), kết hợp với không gian sinh hoạt quen thuộc.

2. Việc đan xen giữa yếu tố miêu tả, tự sự và ngôn ngữ đối thoại có hiệu quả như thế nào?

Trả lời:

Việc đan xen giữa yếu tố miêu tả, tự sự và ngôn ngữ đối thoại giúp đoạn văn giàu hình ảnh, có nhịp điệu, tăng tính chân thực và cuốn hút người đọc, đồng thời phản ánh rõ nét đời sống, tập tục của làng quê.

3. Chú ý cách kể, miêu tả chi tiết cùng thủ pháp “gây tò mò” về quá trình băm thịt gà.

Trả lời:

- Cách kể: Tác giả sử dụng ngôi thứ ba, khách quan để kể lại quá trình băm thịt gà.

- Cách kể tỉ mỉ, chi tiết, theo trình tự thời gian từ khi chuẩn bị đến khi hoàn thành: Chuẩn bị – Băm thịt – Hoàn thành

4. Các chi tiết miêu tả động tác, âm thanh khi băm thịt gà có tác dụng gì?

Trả lời:

Tác dụng của các chi tiết miêu tả động tác, âm thanh khi băm thịt gà:

- Thể hiện sự khéo léo, tài ba của anh Mới.

- Tạo sự sinh động, hấp dẫn cho tác phẩm.

- Làm nổi bật chủ đề.

5. Đoạn kết tạo ấn tượng thế nào cho bạn đọc?

Trả lời:

- Kết thúc bất ngờ: Không ai ngờ rằng anh Mới lại băm thịt gà thành 92 miếng.

- Gây ấn tượng mạnh mẽ cho người đọc: Khiến người đọc suy nghĩ về sự tham lam, bủn xỉn của bọn cường hào, chức dịch.

* Sau khi đọc

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc:

Câu 1 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Nhan đề của văn bản có thể gợi lên những suy luận, phán đoán gì về nội dung được đề cập trong bài phóng sự?

Trả lời:

- Bài phóng sự sẽ viết về một công việc rất đời thường (băm thịt gà) trong sinh hoạt làng quê.

- Việc gọi đó là “nghệ thuật” gợi ý rằng hành động tưởng như giản đơn này được nhìn nhận ở góc độ đặc biệt, có kỹ năng, kinh nghiệm, quy tắc riêng và gắn với phong tục, nếp sống cộng đồng.

Câu 2 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Trong văn bản, các sự việc chính đã được tác giả thuật lại theo trình tự nào? Nhận xét về cách quan sát, ghi chép hiện thực của tác giả.

Trả lời:

- Các sự việc trong văn bản được thuật lại theo trình tự thời gian, với các sự việc chính như sau.

- Nhận xét về cách quan sát, ghi chép hiện thực của tác giả: quan sát và ghi chép tại chỗ, chi tiết gần như toàn bộ câu chuyện về cảnh “chữa hàng xóm”, có bối cảnh, tình huống, diễn biến (lúc thì “chùng chình, chờ đợi”, lúc thì gấp gáp, khẩn trương). Cách miêu tả này đã tạo nên sự hấp dẫn và kịch tính cho câu chuyện.

Câu 3 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Cảnh anh mõ lăng băm thịt gà trong cuộc chia cỗ phần ánh hiện thực gì ở nông thôn Việt Nam xưa?

Trả lời:

Cảnh chia cỗ nhằm chỉ ra, phân tích và phơi bày những hủ tục nhiều khi khê, quái gở đang duy trì ở nông thôn; những hủ tục ấy đã đẩy người dân quê vào cảnh cùng quẫn và tạo cơ hội để bọn cường hào, địa chủ nhũng nhiễu dân lành.

Câu 4 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Nhận xét về tác dụng của việc sử dụng ngôi kể thứ nhất trong bài phóng sự.

Trả lời:

- Tác dụng của ngôi kể thứ nhất:

+ Thể hiện tính chân thực – sự xác thực và độ tin cậy của thông tin.

+ Người kể chuyện đã thể hiện thái độ phê phán của mình đối với một “việc làng” đầy phiền toái.

Câu 5 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Chỉ ra và phân tích những yếu tố tạo nên giọng điệu của bài phóng sự.

Trả lời:

- Tác giả quan sát, ghi chép tỉ mỉ và chân thực quá trình “băm thịt gà”, qua đó phản ánh và châm biếm một hiện tượng tiêu biểu của đời sống nông thôn Việt Nam xưa.

- Cách miêu tả và xây dựng nhân vật: Nhân vật anh mõ làng được khắc họa như hình ảnh điển hình cho tệ nạn chia phần bất công, phản ánh hiện thực xã hội nông thôn trước Cách mạng tháng Tám với ý nghĩa phê phán sâu sắc.

- Cách sử dụng ngôn ngữ: Ngôn ngữ miêu tả cùng với những lời trữ tình ngoại đề đầy thâm phúc (“Trông những miếng thịt của hắn bốc ra góc mâm, mới đẹp làm sao!”, “Tôi chịu lắm! Và tôi mừng cho ông Mới ấy cái chức nghệ sĩ”…), nhưng không phải là lời ngợi ca tài năng và nghệ thuật mà là lời châm biếm về hủ tục chia phần khủng khiếp ở làng quê này.

Câu 6 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Theo bạn, những nội dung được đề cập trong văn bản còn có ý nghĩa đối với thực tiễn hiện nay không? Lí giải ý kiến của bạn.

Trả lời:

- Bài phóng sự ra đời từ bối cảnh nông thôn xưa, phản ánh những hủ tục lạc hậu như “chữa hàng xóm”, đồng thời gợi liên hệ với thực tế nông thôn hiện nay.

- Dù nhiều hủ tục đã mất, vẫn còn tồn tại những “lệ làng” gây phiền toái cho người dân, cần được nhìn nhận và phê phán.

- Nghệ thuật băm thịt gà là lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu cay, kêu gọi con người có thái độ và hành vi đúng đắn để nông thôn phát triển văn minh, tiến bộ.

Câu 7 (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Hãy khái quát đặc điểm cơ bản của thể loại phóng sự qua văn bản Nghệ thuật băm thịt gà.

Trả lời:

Một số đặc điểm của phóng sự:

- Tính thời sự: Phản ánh hiện tượng đang diễn ra trong đời sống nông thôn, thể hiện thái độ châm biếm, phê phán xã hội.

- Tính xác thực: Ghi chép chân thực, cụ thể về chi tiết, thời gian, địa điểm, đặc biệt là quan sát tại chỗ.

- Tính thẩm mĩ: Thể hiện phong cách cá nhân qua ngôn ngữ giàu hình ảnh, cảm xúc, tạo hứng thú cho người đọc.

* Viết kết nối với đọc

Bài tập (trang 45 sgk Ngữ văn 12 Tập 2) Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày cảm nhận về một khía cạnh nội dung hoặc nghệ thuật của văn bản Nghệ thuật băm thịt gà mà bạn tâm đắc.

* Hướng dẫn:  

- Hình thức: Viết một đoạn văn khoảng 150 chữ, diễn đạt mạch lạc, dùng từ chính xác, lập luận hợp lí, không sai chính tả.  

- Nội dung: Trình bày cảm nhận rõ ràng, có suy nghĩ cá nhân về một khía cạnh nội dung hoặc nghệ thuật của văn bản Nghệ thuật băm thịt gà; nêu được ý nghĩa hoặc giá trị của khía cạnh đó.  

Đoạn văn tham khảo

Trong phóng sự Nghệ thuật băm thịt gà, tác giả đã phản ánh một hiện tượng tưởng như nhỏ nhặt nhưng lại chứa đựng nhiều ý nghĩa xã hội sâu sắc. Điều khiến người đọc tâm đắc nhất là nghệ thuật châm biếm kín đáo mà sắc sảo được thể hiện xuyên suốt văn bản. Thông qua việc ghi chép tỉ mỉ cảnh băm thịt gà và cách người dân làng mổ xẻ, bàn luận, tác giả đã phơi bày sự lố bịch, phản cảm của một số hủ tục tồn tại trong đời sống nông thôn cũ. Lối viết khách quan, điềm tĩnh nhưng giàu ý mỉa mai khiến tiếng cười bật ra không ồn ào mà thấm thía. Qua đó, Nghệ thuật băm thịt gà còn là lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu cay, kêu gọi con người có thái độ và hành vi đúng đắn để nông thôn phát triển văn minh, tiến bộ.

B/ HỌC TỐT VĂN BẢN NGHỆ THUẬT BĂM THỊT GÀ

1. Nội dung chính văn bản Nghệ thuật băm thịt gà

Tác phẩm phê phán sâu sắc những hủ tục lạc hậu, sự tham lam và tính bần tiện của tầng lớp cường hào, chức dịch ở nông thôn Việt Nam xưa thông qua hình ảnh châm biếm việc băm một con gà thành hàng chục miếng để chia cho nhiều người.

2. Bố cục văn bản Nghệ thuật băm thịt gà

Bố cục gồm 3 phần:

- Phần 1 (từ đầu đến …hạng chai ba phần tư lít): cả làng tụ họp, chuẩn bị chặt gà.

- Phần 2 (tiếp theo đến…mảy may): quá trình chặt gà.

- Phần 3 (đoạn còn lại): cái kết của con gà.

3. Tóm tắt văn bản Nghệ thuật băm thịt gà

Nghệ thuật băm thịt gà thuộc chương IV của phóng sự Việc làng. Trong đoạn trích, nhà văn đã dùng lối ghi chép tại chỗ để tái hiện một cách khách quan và sinh động cảnh “chứa hàng xóm” ở thôn quê, trong đó nổi bật là việc nhân vật mõ làng băm thịt gà. Tuy ngắn gọn nhưng đã thể hiện được thái độ của tác giả, đó là thái độ châm biếm, phê phán một cách kín đáo cái lệ làng nhiêu khê này.

4. Nội dung, nghệ thuật văn bản Nghệ thuật băm thịt gà

- Nội dung: Đoạn trích tả một cảnh chia thịt gà hiếm thấy. Qua việc chia thịt gà ấy, tác giả châm biếm bọn cường hào chức dịch tham lam, bần tiện trong làng.

- Nghệ thuật:

+ Sử dụng phong phú các chi tiết hiện thực cùng với thái độ đánh giá của người viết.

+ Sử dụng ngôi kể và điểm nhìn chân thực giúp tăng độ tin cậy của câu chuyện.

Bài giảng: Nghệ thuật băm thịt gà - Cô Phương Thảo (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Bước vào đời
• Thực hành tiếng Việt trang 50
• Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (Cách ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, xã hội)
• Trình bày quan điểm về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (Cách ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, xã hội)
• Củng cố, mở rộng trang 58

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 12 hay khác:

• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Soạn Chuyên đề Văn 12 Kết nối tri thức
• Giải lớp 12 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 12 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 12 Cánh diều (các môn học)

---