Kiến thức trọng tâm Sinh học lớp 11 | Các dạng bài tập Sinh học 11 có đáp án


Nhằm mục đích giúp học sinh có thêm tài liệu ôn luyện môn Sinh học lớp 11 năm 2021, loạt bài Chuyên đề Sinh học lớp 11 sẽ tóm tắt những nội dung kiến thức quan trọng trong chương trình Sinh học lớp 11 cũng như cách giải các dạng bài tập chọn lọc. Hi vọng bộ tài liệu Chuyên đề Sinh học 11 này sẽ giúp học sinh ôn tập và đạt kết quả cao trong bài thi môn Sinh học.

Mục lục Chuyên đề Sinh học 11

Chuyên đề: Chuyển hoá vật chất và năng lượng ở thực vật

Chuyên đề: Chuyển hoá vật chất và năng lượng ở động vật

Chuyên đề: Cảm ứng ở thực vật

Chuyên đề: Cảm ứng ở động vật

Chuyên đề: Sinh trưởng ở thực vật

Chuyên đề: Sinh trưởng ở động vật

Chuyên đề: Sinh sản ở thực vật

Chuyên đề: Sinh sản ở động vật

Sự hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ

   * Cơ quan thực hiện :

   - Ở thực vật, rễ là cơ quan chuyên hoá với chức năng hấp thụ nước và muối khoáng. Nước và muối khoáng xâm nhập vào rễ cây trên cạn chủ yếu qua miền lông hút của rễ.

   * Cơ chế hấp thụ :

   - Nước xâm nhập vào cơ thể theo cơ chế thụ động, nghĩa là di chuyển từ nơi có thế nước cao đến nơi có thế nước thấp hơn. Các ion khoáng xâm nhập vào rễ cây theo hai cơ chế : thụ động và chủ động. Trong đó, cơ chế chủ động thì cần đến sự có mặt của ATP.

   * Con đường hấp thụ :

   - Nước và các ion khoáng xâm nhập từ dung dịch đất vào mạch gỗ của rễ theo 2 con đường : con đường gian bào và con đường tế bào chất.

   * Các nhân tố ảnh hưởng :

   - Quá trình hấp thụ nước và ion khoáng của rễ chịu ảnh hưởng của các nhân tố ngoại cảnh như áp suất thẩm thấu của dung dịch đất, pH và độ thoáng của đất.

Vận chuyển các chất trong cây

   * Phân loại :

   - Có hai dòng vận chuyển vật chất cơ bản trong cây, đó là dòng mạch gỗ và dòng mạch rây.

   * Cấu tạo và chức năng :

   - Mạch gỗ bao gồm những tế bào chết (quản bào và mạch ống) nối tiếp nhau tạo đường ống kéo dài từ rễ lên lá giúp vận chuyển nước, muối khoáng và một số chất hữu cơ từ rễ lên lá. Động lực của dòng mạch gỗ là sự phối hợp của 3 lực : áp suất rễ (lực đẩy), lực hút do thoát hơi nước ở lá và lực liên kết giữa các phân tử nước với nhau cũng như với thành mạch gỗ.

   - Mạch rây bao gồm những tế bào sống (tế bào kèm và ống rây) nối với nhau thành ống giúp vận chuyển các chất hữu cơ (axit amin, vitamin, saccarôzơ …) và một số ion khoáng từ lá xuống rễ. Động lực của dòng mạch rây chính là sự chênh lệch áp suất thẩm thấu giữa cơ quan nguồn (lá) và cơ quan chứa (rễ, thân…).

Bài tập Chuyển hoá vật chất và năng lượng ở thực vật

Câu 1: Vì sao cây trên cạn nếu bị ngập úng lâu ngày sẽ bị chết ?

Trả lời :

   Đối với cây trên cạn, khi bị ngập úng thì rễ cây sẽ rơi vào trạng thái thiếu ôxi. Lúc này, quá trình hô hấp ở rễ bị ngừng trệ đồng thời các chất độc hại dần tích luỹ trong rễ gây huỷ hoại lông hút – bộ phận chuyên hoá với chức năng hút nước và muối khoáng. Điều này cũng đồng nghĩa với việc cây không hấp thụ được nước, sự cân bằng nước trong cây bị phá huỷ và nếu kéo dài, cây sẽ chết.

Câu 2: Nếu một ống mạch gỗ bị tắc, dòng mạch gỗ có trong ống đó có thể tiếp tục đi lên phía trên được không ? Vì sao ?

Trả lời :

   

   Vì nếu một ống mạch gỗ bị tắc, dòng mạch gỗ trong ống đó vẫn có thể tiếp tục đi lên bằng cách đi tắt ngang qua các lỗ bên, vào ống bên cạnh và di chuyển lên phía trên.

Câu 3: Cây trong vườn và cây trên đồi, cây nào có cường độ thoát hơi nước qua cutin mạnh hơn ? Vì sao ?

Trả lời :

   Cây trong vườn

   Trên bề mặt lá, lớp cutin là bộ phận có tác dụng che chắn, giảm thiểu tác động bất lợi của ánh sáng mặt trời lên các bộ phận chức năng bên trong của lá. Nói cách khác, cutin được xem như một lớp cách nhiệt. Lớp cutin càng dày (tầng bảo vệ càng kiên cố) thì quá trình thoát hơi nước qua cutin diễn ra càng hạn chế và ngược lại. Mặt khác, càng sống ở những nơi thoáng đãng như vùng đồi thì ánh sáng trực tiếp chiếu xuống bề mặt lá càng mạnh và để thích ứng, lớp cutin sẽ càng dày để tăng khả năng bảo vệ và ngược lại, những cây sống ở trong vườn thì thường là cây ưa bóng, quen sống dưới ánh sáng tán xạ nên lớp cutin trên bề mặt lá thường rất mỏng. Điều này cũng đồng nghĩa với cường độ thoát hơi nước qua cutin ở những cây sống trong vườn sẽ mạnh hơn so với cây trên đồi.

Câu 4: Nguyên nhân nào dẫn đến hiện tượng dịch của tế bào biểu bì rễ (lông hút) là ưu trương so với dung dịch đất ?

Trả lời :

  Ưu trương là môi trường mà tại đó có nồng độ chất tan cao hơn so với nồng độ chất tan của môi trường lân cận.

  Hiện tượng dịch của tế bào biểu bì rễ (lông hút) là ưu trương so với dung dịch đất là do hai nguyên nhân sau :

    - Quá trình thoát hơi nước ở lá đóng vai trò như bơm hút, hút nước lên phía trên và làm giảm hàm lượng nước trong tế bào lông hút.

    - Nồng độ các chất tan như axit hữu cơ, đường đơn, đường đôi… (sản phẩm của hoạt động chuyển hoá vật chất trong cây và các ion khoáng luôn ở mức cao.

Câu 5: Cơ chế hấp thụ nước và cơ chế hấp thụ các ion khoáng ở rễ cây khác nhau ở điểm nào ?

Trả lời :

   Cơ chế hấp thụ nước và cơ chế hấp thụ các ion khoáng khác nhau ở điểm sau : Nếu như nước hấp thụ vào rễ cây theo cơ chế thụ động (di chuyển từ nơi có nồng độ nước cao (nồng độ chất tan thấp) đến nơi có nồng độ nước thấp (nồng độ chất tan cao) thì ion khoáng hấp thụ vào rễ cây theo 2 cơ chế. Một là theo cơ chế thụ động (di chuyển từ nơi có nồng độ ion cao đến nơi có nồng độ ion thấp). Hai là theo cơ chế chủ động (di chuyển từ nơi có nồng độ ion thấp đến nơi có nồng độ ion cao) đối với một số loại ion mà cây có nhu cầu lớn như kali và quá trình vận chuyển chủ động này cần tới sự tiêu tốn năng lượng (ATP).

Câu 6: Vì sao chúng ta cần phải bón phân với liều lượng hợp lí, tuỳ thuộc vào loại đất, loại phân bón, giống và loài cây trồng ?

Trả lời :

   Mỗi giống cây và mỗi giai đoạn phát triển của cây đều có nhu cầu dinh dưỡng không giống nhau. Mặt khác, có những cây được sinh trưởng trên đất giàu khoáng, có những cây lại lớn lên trong điều kiện khô cằn. Bởi vậy, chúng ta cần phải dựa vào những tiêu chí trên để lên liều lượng phân bón phù hợp cho từng đối tượng cụ thể. Việc bón phân hợp lí không chỉ giúp cây sinh trưởng tốt, cho năng suất cao mà còn góp phần rút ngắn thời gian thu hoạch, giảm chi phí đầu vào và ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm môi trường cũng như các tàn dư hoá chất độc hại trong nông phẩm.

Câu 7: Vì sao trong mô thực vật lại diễn ra quá trình khử nitrat (NO3-) thành amôni (NH4+) ?

Trả lời :

   Cây hấp thụ nitơ ở hai dạng : NH4+ (dạng khử) và NO3- (dạng ôxi hoá) nhưng nitơ trong các hợp chất hữu cơ cấu thành nên cơ thể thực vật lại chỉ tồn tại ở dạng khử. Do đó, trong mô thực vật phải diễn ra quá trình khử nitrat (NO3-) thành amôni (NH4+).

Câu 8: Hoạt động cày xới đất có ý nghĩa như thế nào đối với đời sống thực vật ?

Trả lời :

   Đối với thực vật, cày xới đất mang lại những lợi ích sau :

   - Giúp khí ôxi xâm nhập vào đất, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động hô hấp của rễ và các sinh vật phân giải chất hữu cơ trong đất như giun đất,…

   - Sự có mặt của ôxi sẽ ức chế hoạt động của vi khuẩn phản nitrat hoá (một nhóm vi khuẩn kị khí), góp phần hạn chế sự mất mát nitơ của đất trồng.

Câu 9: Em hãy trình bày những đặc điểm hình thái, giải phẫu của lá thích nghi với chức năng quang hợp.

Trả lời :

   Các đặc điểm hình thái, giải phẫu của lá thích nghi với chức năng quang hợp :

   Đặc điểm hình thái bên ngoài :

   - Lá có cấu tạo hình bản dẹt giúp tăng diện tích tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, nhờ đó mà thu về nhiều năng lượng ánh sáng hơn cho hoạt động quang hợp của cây.

   - Các khí khổng ở biểu bì lá là nơi thu nhận khí CO2 - nguyên liệu không thể thiếu trong hoạt động quang hợp ở thực vật.

   Cấu tạo giải phẫu bên trong :

   - Trong lá, các tế bào mô giậu (chứa nhiều diệp lục – bào quan quang hợp) nằm liền dưới lớp biểu bì trên, có hình chữ nhật và xếp rất sít nhau, tạo điều kiện cho việc hấp thụ và tận dụng tối đa nguồn sáng.

   - Các tế bào mô xốp (chứa ít diệp lục) nằm ngay phía trên lớp biểu bì dưới của lá, xếp dãn cách nhau, tạo ra khoang chứa CO2 - nguyên liệu của quang hợp.

   - Hệ gân lá có mạch dẫn gồm mạch gỗ và mạch rây, xuất phát từ bó mạch ở cuống lá đi đến tận từng tế bào nhu mô của lá. Nhờ vậy mà nước và muối khoáng mới đến được từng tế bào để thực hiện quá trình quang hợp và vận chuyển các sản phẩm quang hợp ra khỏi lá tới các cơ quan khác trong cây.

Trắc nghiệm Chuyển hoá vật chất và năng lượng ở thực vật

Câu 1: Ở thực vật nào dưới đây, quá trình cố định và tái cố định CO2 diễn ra ở 2 vị trí khác nhau (2 loại tế bào khác nhau) ?

   A. Rau dền

   B. Dứa gai

   C. Xương rồng

   D. Lúa nước

Câu 2: Cây nào dưới đây thuộc nhóm thực vật CAM ?

   A. Thuốc bỏng

   B. Ngô

   C. Khoai lang

   D. Kê

Câu 3: Trong các thực vật dưới đây, thực vật nào có nhu cầu nước thấp nhất ?

   A. Cải thảo

   B. Xương rồng

   C. Cà chua

   D. Rau diếp

Câu 4: Trong quang hợp, sản phẩm nào dưới đây của pha sáng không tham gia vào pha tối ?

   A. ATP

   B. NADPH

   C. O2

   D. Tất cả các phương án còn lại

Câu 5: Trong các thực vật dưới đây, thực vật nào có năng suất sinh học cao nhất ?

   A. Dứa gai

   B. Cao lương

   C. Sắn

   D. Lê gai

Câu 6: Chu trình Canvin có ở loài thực vật nào dưới đây ?

   A. Mã đề

   B. Cam thảo

   C. Xoài

   D. Tất cả các phương án còn lại

Câu 7: Chu trình C4 có ở loài thực vật nào dưới đây ?

   A. Dứa gai

   B. Đậu xanh

   C. Sắn

   D. Khoai lang

Câu 8: Quá trình cố định CO2 ở cây cỏ gấu xảy ra ở mấy loại tế bào ?

   A. 4

   B. 2

   C. 3

   D. 1

Câu 9: Trong chu trình C3, chất nhận CO2 đầu tiên là

   A. alđêhit phôtpho glixêric.

   B. axit oxalic.

   C. ribulôzơ 1,5-điphôtphat.

   D. phôtpho enol piruvic.

Câu 10: Dựa vào con đường cố định CO2, em hãy cho biết thực vật nào dưới đây không cùng nhóm với những thực vật còn lại ?

   A. Xương rồng

   B. Dứa

   C. Mía

   D. Thuốc bỏng

Đáp án và hướng dẫn giải

Câu 1 2 3 4 5 6 7 8 910
Đáp án A A B C B D A B C C

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 11 tại khoahoc.vietjack.com

GIẢM GIÁ 75% KHÓA HỌC VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Đăng ký khóa học tốt 11 dành cho teen 2k4 tại khoahoc.vietjack.com

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k4: fb.com/groups/hoctap2k4/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.



2004 - Toán Lý Hóa