Ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hoá: Học gì và làm gì

Ngành Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa là lĩnh vực then chốt trong thời đại công nghiệp 4.0, chuyên thiết kế và vận hành các hệ thống máy móc, dây chuyền sản xuất thông minh. Vậy sinh viên ngành này sẽ học những kiến thức gì và cơ hội nghề nghiệp sau khi ra trường ra sao? Hãy cùng khám phá ngay sau đây.

Ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hoá: Học gì và làm gì

Xem thử Đề thi Tốt nghiệp (các môn) Xem thử Đề thi ĐGNL-ĐGTD Xem thử Đề thi lớp 12 (các môn)

Chỉ từ 150k mua trọn bộ Đề thi ĐGNL - ĐGTD (các trường), Đề thi lớp 12, Đề thi Tốt nghiệp THPT (các môn học) bản word có lời giải chi tiết:

• B1: gửi phí vào tk: 1133836868 - CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK - Ngân hàng MB (QR)
• B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận đề thi

1. Ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hoá là gì?

Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa là ngành học nghiên cứu, thiết kế, vận hành các hệ thống tự động, dây chuyền sản xuất tự động tại các nhà máy xi măng, sắt thép, nước giải khát và thiết kế, điều khiển, chế tạo robot, quản lý sản phẩm tại các công ty trong và ngoài. Ngành này luôn gắn liền với các quá trình sản xuất trong công nghiệp, nơi mà các thao tác của con người sẽ được thay thế hoàn toàn bằng các hoạt động của máy móc, robot tự động; giúp tăng năng suất lao động, giảm thiểu nhân công, nhân lực thời gian và chi phí.

Ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hoá là gì?

Chương trình đào tạo ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hóa trang bị cho sinh viên kiến thức về: lý thuyết mạch điện - điện tử, kỹ thuật đo lường và các hệ thống cảm biến thông minh, các hệ thống mạng truyền thông công nghiệp, phương pháp điều khiển truyền thống và hiện đại, lập trình tự động hóa các dây chuyền sản xuất công nghiệp, điều khiển điện tử công suất và truyền động điện... Học ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hóa sinh viên được đào tạo từ cơ bản đến chuyên sâu về thiết kế, xây dựng, vận hành, bảo trì các hệ thống điều khiển và tự động hóa, hệ thống truyền động điện, hệ thống truyền thông công nghiệp, hệ thống đo lường thông minh…

2. Học kỹ thuật điều khiển và tự động hoá ra làm nghề gì?

Dưới đây là một số vị trí công việc theo từng chuyên ngành, giúp bạn hiểu rõ hơn con đường nghề nghiệp sau khi hoàn thành chương trình học:

2.1. Kỹ sư thiết kế, vận hành, bảo trì kỹ thuật

Kỹ sư thiết kế, vận hành, bảo trì kỹ thuật là chuyên ngành tập trung vào việc nghiên cứu, thiết kế và ứng dụng các hệ thống điều khiển tự động trong công nghiệp và đời sống. Sinh viên theo học ngành này được trang bị kiến thức về điều khiển tự động, điện – điện tử, PLC, SCADA, robot công nghiệp, cảm biến và hệ thống nhúng, từ đó có khả năng tối ưu hoá quy trình sản xuất, nâng cao năng suất và đảm bảo an toàn vận hành. Đồng thời, sinh viên còn được rèn luyện tư duy logic, khả năng phân tích – xử lý sự cố và kỹ năng làm việc với các hệ thống kỹ thuật phức tạp.

Một số vị trí bạn có thể đảm nhiệm sau tốt nghiệp:

• Kỹ sư thiết kế hệ thống điều khiển: Thiết kế, lập trình và triển khai các hệ thống điều khiển tự động (PLC, HMI, SCADA), xây dựng sơ đồ điều khiển và lựa chọn thiết bị phù hợp với yêu cầu kỹ thuật.

• Kỹ sư vận hành hệ thống tự động: Giám sát, vận hành dây chuyền sản xuất tự động, đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định, hiệu quả và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn.

• Kỹ sư bảo trì – bảo dưỡng kỹ thuật: Thực hiện kiểm tra, bảo trì định kỳ, chẩn đoán và khắc phục sự cố của các thiết bị, máy móc và hệ thống điều khiển nhằm giảm thiểu thời gian dừng máy.

• Kỹ sư tự động hoá sản xuất: Cải tiến, tối ưu hoá quy trình sản xuất thông qua việc nâng cấp hoặc tích hợp các giải pháp tự động hoá mới.

• Kỹ sư tích hợp hệ thống (System Integration Engineer): Kết nối và đồng bộ các hệ thống điều khiển, robot, cảm biến và phần mềm quản lý sản xuất trong nhà máy thông minh.

2.2. Chuyên viên tư vấn, thiết kế

Chuyên viên tư vấn, thiết kế trong kỹ thuật điều khiển và tự động hoá là chuyên ngành tập trung vào việc tư vấn, thiết kế và triển khai các giải pháp tự động hoá trong sản xuất và công nghiệp. Sinh viên được học cách phân tích nhu cầu doanh nghiệp, thiết kế hệ thống điều khiển, lập trình PLC/SCADA/HMI, tích hợp robot và cảm biến, đồng thời rèn luyện tư duy logic, giải quyết vấn đề và kỹ năng quản lý dự án.

Cơ hội nghề nghiệp sau khi hoàn thành chương trình học gồm:

• Chuyên viên tư vấn giải pháp tự động hoá: Phân tích nhu cầu của doanh nghiệp, tư vấn giải pháp điều khiển – tự động hoá phù hợp nhằm nâng cao năng suất, tiết kiệm chi phí và đảm bảo an toàn vận hành.

• Kỹ sư thiết kế hệ thống điều khiển: Thiết kế sơ đồ điều khiển, lựa chọn thiết bị (PLC, biến tần, cảm biến, HMI), lập trình và xây dựng giải pháp kỹ thuật theo yêu cầu dự án.

• Chuyên viên thiết kế và tích hợp hệ thống: Tích hợp các thiết bị, phần mềm điều khiển và hệ thống giám sát (SCADA, MES) thành một hệ thống đồng bộ, ổn định.

• Chuyên viên kỹ thuật dự án tự động hoá: Tham gia lập hồ sơ kỹ thuật, triển khai và giám sát dự án, phối hợp với các bộ phận và đối tác để đảm bảo tiến độ và chất lượng.

• Chuyên viên tư vấn cải tiến quy trình sản xuất: Đề xuất các giải pháp nâng cấp, tự động hoá hoặc chuyển đổi số cho dây chuyền hiện có nhằm tăng hiệu quả hoạt động.

2.3. Thiết kế hệ thống tự động hóa trong sản xuất

Thiết kế hệ thống tự động hoá trong sản xuất là một chuyên ngành thuộc kỹ thuật điều khiển và tự động hoá, tập trung vào việc xây dựng các giải pháp công nghệ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, nâng cao năng suất, giảm chi phí và đảm bảo an toàn trong nhà máy. Sinh viên được học cách thiết kế, lập trình và tích hợp các hệ thống điều khiển tự động sử dụng PLC, HMI, SCADA, robot công nghiệp, cảm biến và thiết bị đo lường, đồng thời rèn luyện tư duy phân tích, giải quyết vấn đề và khả năng quản lý dự án.

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên chuyên ngành sẽ có thể làm các vị trí như:

• Kỹ sư thiết kế hệ thống tự động hoá (Automation System Engineer): Thiết kế và lập trình hệ thống điều khiển tự động, lựa chọn thiết bị phù hợp với yêu cầu sản xuất, lập sơ đồ điều khiển và mô phỏng hoạt động của hệ thống.

• Chuyên viên tích hợp hệ thống (System Integration Specialist): Kết nối và đồng bộ các thiết bị tự động, robot, cảm biến và phần mềm quản lý sản xuất để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định và hiệu quả.

• Kỹ sư lập trình PLC/HMI/SCADA: Phát triển chương trình điều khiển, giao diện giám sát và báo cáo dữ liệu từ hệ thống tự động hoá.

• Chuyên viên cải tiến và tối ưu hoá quy trình sản xuất: Đánh giá hiệu suất hệ thống hiện có, đề xuất giải pháp nâng cấp, cải tiến và tự động hoá nhằm tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

• Kỹ sư dự án tự động hoá sản xuất: Quản lý và triển khai dự án tự động hoá từ khâu thiết kế, lắp đặt đến vận hành thử nghiệm, phối hợp với các phòng ban để đảm bảo tiến độ và chất lượng dự án.

2.4. Giảng dạy

Giảng dạy trong kỹ thuật điều khiển và tự động hoá là chuyên ngành tập trung vào việc đào tạo, hướng dẫn sinh viên và nhân lực trong lĩnh vực điều khiển và tự động hoá. Người học được trang bị kiến thức chuyên sâu về hệ thống điều khiển, PLC, SCADA, robot công nghiệp, cảm biến, mạng truyền thông công nghiệp, cùng kỹ năng sư phạm, xây dựng giáo án, thiết kế bài giảng thực hành và ứng dụng công nghệ trong giảng dạy. Đồng thời, sinh viên rèn luyện khả năng truyền đạt kiến thức, hướng dẫn thực hành và nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực tự động hoá.

Sinh viên tốt nghiệp có thể đảm nhận các vai trò như:

• Giảng viên kỹ thuật điều khiển và tự động hoá: Giảng dạy lý thuyết và thực hành về các hệ thống điều khiển, robot công nghiệp, lập trình PLC và SCADA tại các trường đại học, cao đẳng hoặc trung tâm đào tạo nghề.

• Chuyên viên đào tạo nội bộ: Thiết kế chương trình và hướng dẫn đào tạo cho kỹ sư, công nhân trong các doanh nghiệp sản xuất về vận hành và bảo trì hệ thống tự động hoá.

• Giảng viên nghiên cứu và phát triển: Tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ mới vào giảng dạy và thực nghiệm, hướng dẫn sinh viên thực hiện các dự án kỹ thuật.

• Cố vấn kỹ thuật – đào tạo: Tư vấn và huấn luyện cho doanh nghiệp về triển khai, vận hành và bảo trì hệ thống tự động hoá, kết hợp với việc hướng dẫn nhân lực nội bộ.

3. Mức lương của ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hoá là bao nhiêu?

Hiện nay, ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hoá được đánh giá là một trong những ngành kỹ thuật có nhu cầu nhân lực cao, đặc biệt trong bối cảnh công nghiệp 4.0, chuyển đổi số và tự động hóa sản xuất. Sinh viên tốt nghiệp ngành này có thể làm việc trong các nhà máy sản xuất, khu công nghiệp, doanh nghiệp công nghệ, năng lượng, robot, hệ thống điều khiển thông minh…

Mức thu nhập của cử nhân/kỹ sư kỹ thuật điều khiển và tự động hoá nhìn chung ổn định và có xu hướng tăng theo kinh nghiệm, phụ thuộc vào trình độ chuyên môn, khả năng lập trình (PLC, SCADA, Robot…), ngoại ngữ và quy mô doanh nghiệp (trong nước hay FDI).

Dưới đây là bảng mức lương tham khảo cho ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hoá tại Việt Nam năm 2025, áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ:

Cấp độ kinh nghiệm	Mức lương (VNĐ/tháng)
Fresher (sinh viên mới ra trường)	7.000.000 – 10.000.000
Junior (khoảng 1 năm kinh nghiệm)	10.000.000 – 15.000.000
Senior (trưởng nhóm)	15.000.000 – 25.000.000
Manager (quản lý)	Từ 25.000.000 trở lên

4. Các trường đại học đào tạo ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hoá uy tín và chất lượng năm 2025

STT	Trường đại học	Tổ hợp môn	Điểm chuẩn 2025	Điểm chuẩn 2024
Khu vực miền Bắc
1	Đại Học Bách Khoa Hà Nội	A00; A01; B03; C01; C02; X02	28.48	28.16
2	Học Viện Công Nghệ Bưu Chính Viễn Thông	A00; A01; X06; X26	26.19	26.08
3	Trường Đại Học Công Nghệ – Đại Học Quốc Gia Hà Nội	A00; A01; X06; X26; D01	27.9	27.05
4	Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải	A00; A01; D07; X06	25.42	25.89
5	Trường Đại Học Thủy Lợi	A00; A01; D01; D07; C01	24.1	25.1
Khu vực miền Trung
6	Trường Đại Học Bách Khoa Đà Nẵng	A00; A01; X06; X07; X26	26.13	26
7	Trường Đại Học Nha Trang	C01; X02; X03; X04; D01	21	17
8	Trường Đại Học Vinh	A00; A01; A02; C01	21	19
9	Khoa Kỹ thuật và Công nghệ - Đại học Huế	A00; A01; C01; C02; D01; X07	18.5	17.5
10	Trường Đại Học Xây Dựng Miền Trung	A00; A01; C01; D01; D07; X02; X03; X26; X27; X56	15	15
Khu vực miền Nam
11	Trường Đại Học Tôn Đức Thắng	A00; C01; X06; A01; D01; D07; X26	29.1	31.85
12	Trường Đại học Thủ Dầu Một	A00; A01; A02; A03; A04; C01; D01; X02; X05; X07	20.5	15
13	Đại Học Cần Thơ	A00; A01; D01;  D07; X06; X26	23.35	24.05
14	Trường Đại Học Quốc Tế - ĐHQG TPHCM	A00; A01; B00; B08; D01; D07	19.5
15	Trường Đại Học Nông Lâm TPHCM	A00, A01, A02, C01, X06, X07	24.2

5. VietJack – Nền tảng hỗ trợ ôn thi các môn tổ hợp vào ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hoá

VietJack đồng hành cùng thí sinh có nguyện vọng vào ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hoá bằng hệ thống học liệu toàn diện, tập trung vào các môn nằm trong những tổ hợp xét tuyển phổ biến như A00 (Toán – Lý – Hóa), A01 (Toán – Lý – Anh), C01 (Văn – Toán – Lý), D01 (Toán – Văn – Anh) và các tổ hợp khác. Tất cả nội dung đều bám sát chương trình THPT và định dạng đề thi tốt nghiệp, giúp bạn có nền tảng chắc chắn để chinh phục điểm số cao.

Kho bài giảng tại VietJack được biên soạn theo từng chủ đề lớn, chia nhỏ kiến thức thành các phần dễ học, kèm ví dụ minh họa, bài tập vận dụng và câu hỏi phân hóa theo mức độ. Với những môn trọng tâm như Toán - Văn - Anh, bạn còn được tiếp cận các bộ câu hỏi thường gặp, mẹo làm bài nhanh, chiến lược phân bổ thời gian và hệ thống đề thi thử mô phỏng đúng cấu trúc đề thật.

Ngoài ra, VietJack sở hữu ngân hàng đề phong phú cho tất cả môn thuộc các tổ hợp xét tuyển kỹ thuật điều khiển và tự động hoá.  Mỗi đề đi kèm đáp án và giải thích chi tiết giúp bạn nhận diện dạng bài, rèn luyện tư duy và cải thiện điểm còn yếu. Nhờ hệ thống luyện tập đa tầng này, thí sinh có thể tự đánh giá năng lực hiện tại, xây dựng lộ trình học phù hợp và từng bước nâng cao kết quả.

Kho đề thi phong phú của VietJack

Với sự hỗ trợ từ VietJack, bạn sẽ có nền tảng kiến thức vững vàng, kỹ năng làm bài tốt và sự tự tin cần thiết để đăng ký vào các ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hoá tại những trường đại học mong muốn. Nếu bạn muốn bắt đầu ôn luyện ngay, có thể đăng ký khóa học và bộ đề luyện thi đại học và thi tốt nghiệp THPT của VietJack TẠI ĐÂY (https://khoahoc.vietjack.com/trac-nghiem).

Hy vọng những thông tin trong bài viết sẽ hỗ trợ bạn tự tin hơn khi quyết định theo đuổi lĩnh vực đầy tiềm năng này. Đừng quên theo dõi VietJack để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về giáo dục, tuyển sinh và định hướng học tập trong thời gian tới.

Xem thử Đề thi Tốt nghiệp (các môn) Xem thử Đề thi ĐGNL-ĐGTD Xem thử Đề thi lớp 12 (các môn)

Xem thêm các thông tin các ngành học Đại học khác trên cả nước:

• Ngành kỹ thuật y sinh: Học gì và làm gì sau khi ra trường?
• Ngành kỹ thuật điện tử viễn thông: Học gì và làm gì sau khi ra trường?
• Ngành kỹ thuật điện: Học gì và làm gì?
• Ngành kỹ thuật không gian: Học gì và làm gì sau khi ra trường?
• Ngành kỹ thuật hàng không: Học gì và làm gì sau khi ra trường?
• Ngành Công nghệ truyền thông là gì? Học Công nghệ truyền thông ra làm nghề gì?

Xem thêm đề thi lớp 12 các môn học có đáp án hay khác:

Đề ôn thi Tốt nghiệp (các môn học), ĐGNL, ĐGTD các trường có đáp án hay khác:

Tài liệu giáo án lớp 12 các môn học chuẩn khác:

---