(Siêu ngắn) Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (những hoài bão, ước mơ) - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (những hoài bão, ước mơ) trang 80 → trang 86 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 12 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 12 dễ dàng soạn văn 12.

(Siêu ngắn) Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (những hoài bão, ước mơ) - Kết nối tri thức

Soạn bài: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (những hoài bão, ước mơ) - Cô Nguyễn Hoa (Giáo viên VietJack)

* Yêu cầu:

- Nêu được vấn đề có ý nghĩa, liên quan đến những hoài bão, ước mơ của tuổi trẻ để bàn luận.

- Trình bày được hệ thống luận điểm hợp lí, chặt chẽ; sử dụng lí lẽ sắc bén, bằng chứng xác đáng; biết phối hợp hiệu quả các thao tác: chứng minh, bình luận, bác bỏ, giải thích, phân tích, so sánh để tăng sức thuyết phục cho bài viết.

- Nêu và phản bác được ý kiến trái chiều có thể có về vấn đề được bàn luận nhằm củng cố quan điểm của nguời viết.

- Kết bài gây ấn tượng đối với người đọc, thúc giục tuổi trẻ hành động.

* Phân tích bài viết tham khảo:

Văn bản: Giá trị của tuổi trẻ (Nguyễn Lân Dũng)

- Giới thiệu trực tiếp vấn đề nghị luận.

- Nêu luận điểm thứ nhất (bằng một tiểu mục).

- Triển khai nội dung nghị luận (sử dụng bằng chứng).

- Triển khai nội dung nghị luận (nêu lí lẽ).

- Nêu ý kiến trái chiều để phản bác.

- Sử dụng ý kiến của người có uy tín để củng cố quan điểm đã nêu.

- Nêu luận điểm thứ hai (bằng một tiểu mục).

- Triển khai luận điểm bằng cách sử dụng các loại bằng chứng khác nhau.

- Triển khai luận điểm bằng giải thích, phân tích, bình luận.

- Sử dụng bằng chứng để củng cố lí lẽ.

- Khái quát vấn đề nghị luận.

Gợi ý trả lời câu hỏi cuối bài

Câu 1 (trang 84 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Ở bài viết tham khảo, vấn đề gì liên quan đến tuổi trẻ được nêu để bàn luận? Người viết đặt mình vào vị trí nào để trình bày quan điểm về vấn đề này?

Trả lời

- Vấn đề: giá trị đích thực của tuổi trẻ

- Người viết đặt mình vào vị trí:

+ Là một nhà giáo uyên bác và giàu kinh nghiệm.

+ Là một người từng trải.

+ Là một người tâm huyết với thế hệ trẻ.

Câu 2 (trang 84 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Bài viết triển khai mấy luận điểm? Cách phối hợp giữa lí lẽ và bằng chứng được thể hiện như thế nào ở từng luận điểm?

Trả lời:

- Bài viết triển khai 3 luận điểm.

- Cách phối hợp giữa lí lẽ và bằng chứng được thể hiện:

Luận điểm	Lí lẽ	Bằng chứng
Luận điểm 1: Tuổi trẻ là giai đoạn đẹp nhất của cuộc đời.	- Tuổi trẻ có sức khỏe, trí tuệ, nhiệt huyết, dũng cảm, và ước mơ. - Tuổi trẻ là thời gian để học hỏi, khám phá, trải nghiệm và cống hiến.	- Tác giả dẫn chứng về những thanh niên xung phong trong thời chiến tranh với lòng dũng cảm, nhiệt huyết. - Những nhà khoa học trẻ tuổi đã có những đóng góp to lớn cho đất nước.
Luận điểm 2: Giá trị của tuổi trẻ	- Tuổi trẻ là tương lai của đất nước. - Tuổi trẻ có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển đất nước.	- Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giác ngộ cách mạng từ khi còn rất trẻ. - Nhiều nhà lãnh đạo, nhà khoa học, doanh nhân thành công trên thế giới.
Luận điểm 3: Làm thế nào để tuổi trẻ có giá trị	- Cần rèn luyện ý chí, nghị lực, bản lĩnh, và lòng yêu nước. - Cần học tập, trau dồi kiến thức, kỹ năng, và kinh nghiệm. - Cần cống hiến sức lực, trí tuệ cho đất nước.	- Tấm gương của các thanh niên xung phong, các nhà khoa học trẻ,... - Tác giả cũng đưa ra lời khuyên cho các bạn trẻ.

Câu 3 (trang 84 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Chỉ ra những thao tác nghị luận đã được phối hợp sử dụng trong bài viết.

Trả lời

Các thao tác nghị luận được phối hợp sử dụng trong bài viết: giải thích, phân tích, bác bỏ, chứng minh, bình luận.

* Thực hành viết:

1. Chuẩn bị viết

- Bạn phải chọn một đề tài có liên quan đến cuộc sống của tuổi trẻ hiện nay (quan niệm sống, định hướng tương lai, việc học tập và rèn luyện, cách ứng xử trong các mối quan hệ,...).

- Gợi ý một số đề tài: Tác động của cách mạng công nghiệp 4.0 đến xu hướng chọn nghề của giới trẻ; Nhu cầu thưởng thức âm nhạc, phim ảnh của giới trẻ; Ý thức về giới của các bạn trẻ; Quyền được thử và sai lầm của giới trẻ; Sống theo sở thích cá nhân và sống để phụng sự xã hội;...

2. Tìm ý, lập dàn ý

a) Tìm ý

Kết hợp tham khảo bài viết với việc tìm hiểu đề tài đã xác định, có thể nêu các câu hỏi như sau để suy nghĩ, tìm ý:

- Cần giải thích điều gì ở vấn đề vừa nêu? 

- Có những khía cạnh nào của vấn đề cần bình luận? 

- Cần có định hướng hành động như thế nào sau khi nhận thức được ý nghĩa của vấn đề? 

b) Lập dàn ý

Mở bài: Giới thiệu vấn đề liên quan đến tuổi trẻ, nêu quan điểm của người viết về vấn đề đó.

Thân bài:

- Giải thích từ ngữ, khái niệm để làm rõ bản chất vấn đề cần bàn luận liên quan đến tuổi trẻ.

- Trình bày các khía cạnh của vấn đề (Vì sao vấn đề này thiết yếu đối với tuổi trẻ? Vấn đề gợi cho tuổi trẻ những suy nghĩ và hành động như thế nào? Cần có những điều kiện gì để tuổi trẻ thực hiện yêu cầu mà vấn đề nêu ra? ..... Với từng luận điểm, cần dùng lí lẽ và bằng chứng phù hợp để lập luận nhằm tạo nên sức thuyết phục của bài viết.

- Bình luận về sự đúng đắn, thiết thực của vấn đề, bác bỏ ý kiến trái ngược để củng cố quan điểm của mình.

- Định hướng hành động của bản thân sau khi nhận thức về vấn đề.

Kết bài: Khái quát lại ý nghĩa của vấn đề, liên hệ với đời sống thực tại, rút ra bài học cho bản thân.

* Dàn ý viết bài văn nghị luận bàn về vấn đề Quyền được thử và sai lầm của giới trẻ.

a) Mở bài

- Giới thiệu vấn đề liên quan đến tuổi trẻ: hành trình trưởng thành luôn gắn với trải nghiệm và vấp ngã.

- Nêu quan điểm: Giới trẻ cần được trao quyền thử nghiệm và chấp nhận sai lầm để phát triển bản thân.

b) Thân bài

* Giải thích khái niệm

- Thử: dám trải nghiệm, lựa chọn, khám phá khả năng của mình.

- Sai lầm: những thất bại hoặc quyết định chưa đúng trong quá trình trưởng thành.

→ Quyền được thử và sai là điều kiện giúp tuổi trẻ học hỏi và hoàn thiện.

* Trình bày các khía cạnh của vấn đề

- Vì sao vấn đề thiết yếu với tuổi trẻ:

+ Giúp khám phá năng lực, đam mê.

+ Tạo bài học thực tế, rèn bản lĩnh và trách nhiệm.

+ Thúc đẩy sáng tạo, đổi mới xã hội.

- Vấn đề gợi cho tuổi trẻ:

+ Suy nghĩ tích cực về thất bại.

+ Dám hành động, dám chịu trách nhiệm.

- Điều kiện để thực hiện:

+ Nhận thức đúng về sai lầm.

+ Sự định hướng từ gia đình, nhà trường.

+ Ý thức đạo đức và giới hạn pháp luật.

(Dùng lí lẽ, dẫn chứng thực tế để tăng sức thuyết phục.)

* Bình luận

- Khẳng định tính đúng đắn và cần thiết của quan điểm.

- Bác bỏ ý kiến cho rằng giới trẻ không nên sai hoặc sai lầm là thất bại hoàn toàn.

- Phê phán lối sống thử nghiệm thiếu trách nhiệm.

* Định hướng hành động

- Dám thử, dám sai nhưng biết sửa sai.

- Không ngại thất bại, luôn học hỏi và hoàn thiện bản thân.

c) Kết bài

- Khái quát ý nghĩa của quyền được thử và sai đối với tuổi trẻ.

- Liên hệ thực tế đời sống, rút ra bài học: trưởng thành bắt đầu từ những lần dám trải nghiệm và biết đứng lên sau sai lầm.

3. Viết

Bài viết tham khảo

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người bởi đó là giai đoạn con người khao khát khám phá, dám bước ra khỏi giới hạn quen thuộc để tìm kiếm con đường riêng. Trong hành trình ấy, thử nghiệm và cả những sai lầm gần như trở thành điều không thể tránh khỏi. Vì thế, quyền được thử và được sai của giới trẻ không chỉ là nhu cầu tự nhiên mà còn là điều kiện quan trọng để mỗi người trưởng thành và hoàn thiện bản thân.

“Thử” là quá trình trải nghiệm, dám lựa chọn và hành động để khám phá khả năng, ước mơ cũng như giới hạn của chính mình. “Sai lầm” là những quyết định chưa đúng, những thất bại hay vấp ngã xảy ra trong quá trình ấy. Sai lầm không đồng nghĩa với thất bại hoàn toàn mà là một phần của quá trình học hỏi. Khi nói đến quyền được thử và sai, ta đang nhấn mạnh việc xã hội cần tạo điều kiện để người trẻ được trải nghiệm, được học từ thực tế thay vì bị bó buộc bởi nỗi sợ thất bại.

Tuổi trẻ cần quyền được thử bởi đây là giai đoạn con người có nhiều năng lượng, khát vọng và khả năng thích nghi mạnh mẽ nhất. Nếu không được trải nghiệm, người trẻ dễ sống theo khuôn mẫu áp đặt, thiếu cơ hội nhận ra mình thực sự phù hợp với điều gì. Không ít người chỉ tìm thấy đam mê sau nhiều lần thay đổi hướng đi, nhiều lần thất bại. Chính những lần thử ấy giúp họ hiểu bản thân sâu sắc hơn. Sai lầm mang lại những bài học mà sách vở hay lời khuyên khó có thể thay thế. Một quyết định chưa đúng có thể khiến người trẻ trả giá bằng thời gian hoặc công sức, nhưng đổi lại là kinh nghiệm sống quý giá, giúp họ trưởng thành về suy nghĩ và bản lĩnh.

Sai lầm còn góp phần hình thành ý thức trách nhiệm. Khi tự mình lựa chọn và đối diện hậu quả, người trẻ học cách chịu trách nhiệm cho hành động của mình thay vì phụ thuộc vào người khác. Điều này tạo nên sự độc lập trong tư duy và hành động, yếu tố cần thiết để bước vào đời sống xã hội. Nhiều thành tựu lớn trong khoa học, kinh doanh hay nghệ thuật đều bắt nguồn từ những lần thử nghiệm thất bại. Nếu con người sợ sai, xã hội sẽ thiếu đi động lực đổi mới và sáng tạo.

Tuy nhiên, quyền được sai không đồng nghĩa với việc cổ vũ sự bốc đồng hay hành động thiếu suy nghĩ. Sai lầm có giá trị khi nó xuất phát từ sự nỗ lực chân thành và được nhìn nhận như một bài học để thay đổi. Những hành động gây tổn hại đến bản thân hoặc cộng đồng không thể được xem là trải nghiệm cần thiết. Vì thế, bên cạnh sự cởi mở của xã hội, người trẻ cũng cần ý thức rõ giới hạn đạo đức và pháp luật. Gia đình và nhà trường đóng vai trò định hướng, giúp người trẻ hiểu rằng sai lầm không đáng sợ, nhưng lặp lại sai lầm vì thiếu trách nhiệm mới là điều đáng lo ngại.

Trong thực tế, nhiều người lớn thường mong muốn bảo vệ con cái bằng cách ngăn họ khỏi mọi rủi ro. Ý định ấy xuất phát từ tình yêu thương nhưng đôi khi lại khiến người trẻ thiếu cơ hội trưởng thành. Một cuộc đời không va vấp dễ tạo nên sự phụ thuộc và tâm lí sợ hãi trước thử thách. Ngược lại, khi được tin tưởng và trao quyền lựa chọn, người trẻ có động lực phát triển năng lực cá nhân và học cách đứng vững trước khó khăn.

Nhận thức được ý nghĩa của quyền được thử và sai, mỗi người trẻ cần chủ động bước ra khỏi vùng an toàn, dám theo đuổi điều mình tin tưởng, đồng thời biết nhìn lại để sửa chữa khi mắc sai lầm. Thất bại không phải dấu chấm hết mà là điểm khởi đầu cho sự trưởng thành. Điều quan trọng không nằm ở việc chưa từng sai, mà ở khả năng đứng dậy sau sai lầm và trở nên tốt hơn.

Tuổi trẻ chỉ thật sự có ý nghĩa khi con người được sống, được trải nghiệm và được học từ chính những lần vấp ngã của mình. Trao cho giới trẻ quyền được thử và sai chính là trao cho họ cơ hội trưởng thành, và cũng là cách xã hội nuôi dưỡng những con người bản lĩnh, sáng tạo cho tương lai.

4. Chỉnh sửa, hoàn thiện

Đối chiếu với yêu cầu của kiểu bài và dàn ý để có hướng chỉnh sửa. Ngoài việc soát lỗi chính tả, lỗi diễn đạt (từ ngữ, câu văn, đoạn văn), cần tập trung chú ý các phương diện sau đây:

- Vấn đề đời sống liên quan đến tuổi trẻ được trình bày như thế nào ở phần Mở bài? Người viết đã thể hiện rõ quan điểm của mình về vấn đề chưa?

- Các khía cạnh của vấn đề được triển khai thành các luận điểm ở phần Thân bài đã đầy đủ chưa? Có hiện tượng mất cân đối giữa các luận điểm trong bài không?

- Các thao tác nghị luận được sử dụng và phối hợp với nhau như thế nào?

- Phần Kết bài đã liên hệ với đời sống, nêu được phương hướng hành động sau khi nhận thức được ý nghĩa của vấn đề chưa?

Lần lượt bám vào các phương diện nêu trên để rà soát. Nếu thấy luận điểm nào còn mờ nhạt, lí lẽ và bằng chứng chưa đầy đủ, các thao tác nghị luận chưa rõ ràng, tương quan giữa các luận điểm thiếu cân đối,... thì phải chỉnh sửa hoặc bổ sung để hoàn thiện bài viết.

Bài giảng: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ - Cô Phương Thảo (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Thuyết trình về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ
• Củng cố, mở rộng trang 88
• Thực hành đọc: Cảm hứng và sáng tạo
• Tri thức ngữ văn trang 92
• Hải khẩu linh từ

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 12 hay khác:

• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Soạn Chuyên đề Văn 12 Kết nối tri thức
• Giải lớp 12 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 12 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 12 Cánh diều (các môn học)

---