(Siêu ngắn) Soạn bài Nhân vật quan trọng - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Nhân vật quan trọng trang 132 → trang 139 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 12 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 12 dễ dàng soạn văn 12.

(Siêu ngắn) Soạn bài Nhân vật quan trọng - Kết nối tri thức

Soạn bài: Nhân vật quan trọng - Cô Nguyễn Hoa (Giáo viên VietJack)

A/ HƯỚNG DẪN SOẠN VĂN BẢN NHÂN VẬT QUAN TRỌNG

* Trước khi đọc

Câu hỏi (trang 132 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Khoác lác và ảo tưởng về bản thân, theo bạn, có phải là một thói tật đáng cười? Vì sao?

Trả lời

Có. Vì khoác lác và ảo tưởng khiến con người đánh giá sai bản thân, nói và làm không phù hợp với thực tế, từ đó tạo ra những tình huống mâu thuẫn, lố bịch và đáng cười.

* Đọc văn bản

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc:

1. Đối thoại xã giao thái quá của các nhân vật thể hiện điều gì?

Trả lời:

- Thể hiện sự giả tạo của con người trong xã hội.

2. Lưu ý thái độ của Khơ-lét-xta-cốp với “dân đen”, cũng như chính bản thân mình.

Trả lời:

 - Khờ-lét-xta-cốp có thái độ khinh thường, coi thường “dân đen”, xem mình thuộc tầng lớp thượng lưu, cao hơn người khác; đồng thời ảo tưởng và tự đề cao bản thân, thích khoác lác, phóng đại giá trị của mình.

3. Khơ-lét-xta-cốp sơ ý bộc lộ thân phận thật của mình qua lời khoác lác thế nào?

Trả lời:

- Khơ-lét-xta-cốp sơ ý bộc lộ thân phận thật của mình qua lời khoác lác: thường xuyên khoe khoang mình có tiền; kể rằng mình đã mua cả đống đồ cho vợ và con gái; khoe khoang rằng mình có nhiều bạn bè và có quan hệ với quan chức.

4. Chú ý sự vênh lệch của việc gắn tên tuổi Puskin với thể loại “ca kịch vui”.

Trả lời:

- Sự vênh lệch nằm ở chỗ Khờ-lét-xta-cốp gắn tên tuổi Pu-skin - một nhà thơ lớn, tác giả văn học nghiêm túc - với thể loại ca kịch vui, qua đó bộc lộ sự khoác lác, thiếu hiểu biết nhưng vẫn muốn tỏ ra sang trọng, am hiểu nghệ thuật.

5. Khơ-lét-xta-cốp đã bộc lộ thực chất trình độ hiểu biết văn chương của mình như thế nào?

Trả lời:

- Hay nhắc đến tên các tác giả, tác phẩm nổi tiếng, và bình luận về chúng một cách tự tin. Thường xuyên trích dẫn những câu thơ, câu văn nổi tiếng để thể hiện sự hiểu biết của mình.

=> Những kiến thức của ông thường chỉ là những mẩu thông tin rời rạc, không có chiều sâu.

6. Chú ý lời thoại của các nhân vật tố cáo lẫn nhau

Trả lời:

- Lời thoại làm lộ sự nói dối của Khơ-lét-xta-cốp, tạo tiếng cười châm biếm và phơi bày xã hội Nga hoàng giả dối.

7. Qua lời khoác lác của Khơ-lét-xta-cốp, có thể nhận ra điều gì về các hoạt động được giới thượng lưu quan tâm.

Trả lời:

- Các hoạt động được giới thượng lưu quan tâm: săn bắn, đua ngựa, dạ hội, âm nhạc, sân khấu.

→ Các hoạt động thể hiện sự giàu có, đẳng cấp, sang trọng của giới thượng lưu.

8. Vì sao Khơ-lét-xta-cốp càng nói càng hăng?

Trả lời:

- Khơ-lét-xta-cốp càng nói càng hăng vì: tự lừa dối bản thân, che giấu sự tự ti, thói quen khoe khoang, tác động của môi trường và tâm lý đám đông.

* Sau khi đọc

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc:

Câu 1 (trang 139 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Dựa vào phần tóm tắt hài kịch Quan thanh tra, hãy xác định tình huống hiểu lầm của vở kịch.

Trả lời

- Tình huống: nhận lầm quan thanh tra.

Câu 2 (trang 139 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Đối chiếu hoàn cảnh thực tế của Khơ-lét-xta-cốp (qua phần tóm tắt hồi II của vở kịch) với cuộc sống “thượng lưu” mà nhân vật khoe khoang trong đoạn trích, hãy lí giải nhân vật này đáng cười ở điểm nào.

Trả lời

Hoàn cảnh thực tế	“Cuộc sống thượng lưu” ảo tưởng	Thái độ sống
Khơ-lét-xta-cốp từng phải rời khỏi thủ đô về tỉnh lẻ.	- “Tôi quen sống trong cái xã hội thượng lưu [...] vậy mà bỗng phải đi đường xa: nào hàng quán bẩn thỉu, nào dân đen ngu dốt tối tăm...” - “Tất nhiên là ai so sánh thôn quê với Pê-téc-bua! Chà, Pê-téc-bua! Thực đấy, đời sống ở thủ đô sao mà...”	Khinh bỉ cuộc sống ở tỉnh lẻ, cuộc sống ở tầng lớp dưới của chính mình và cả “dân đen ngu dốt, tối tăm”.
Khơ-lét-xta-cốp vốn là nhân viên thư quèn, “đoảng vị, không được lãnh làm những việc gì”, tại văn phòng của một vụ ở Pê-téc-bua.	- “Có lẽ bà tưởng tôi là một anh chàng thư kí nhì nhằng? Không, quan vụ trưởng là bạn thân với tôi đấy. Ngài vỗ vai tôi thế này, nói: ‘Người anh em, lại đang nhà ăn với mình!’ Mỗi ngày tôi chỉ đến vụ có hai phút, đủ để ra văn phòng này, làm như thế kia! Ở đấy đã có một viên công chức, một anh thạo việc bằng giấy, cứ cầm bút một cái xoạch, xoạch... thảo như bay tất cả công văn cho tôi.” - “Họ nói: “I-van A-lếch-xan-đrô-vích, xin mời ông ra điều khiển vụ ngay”. “Chỉ mai kia là tôi sẽ được thăng đại thống chứ”.”	Khinh bỉ thân phận thư kí quèn của chính mình như một con người nhỏ bé. Tán phục những kẻ chỉ tay ra lệnh.
Khơ-lét-xta-cốp từng phải sống chui lủi để trốn tiền trọ.	“Bao giờ tôi cũng cố tìm cách lẩn tránh cho không ai biết mình. Nhưng không tài nào lẩn tránh được chú lí, không biết làm cách nào... Tôi vừa có mặt ở đâu, đã thấy có người nói: “Kìa ông I-van A-lếch-xan-đrô-vích đi kìa”. Có lần họ lại tưởng tôi là tổng tư lệnh. Thế là bọn lính từ trong bốt vội vàng nhảy xổ ra, bồng súng chào. Sau đó viên sĩ quan vốn biết tôi lắm, nói với tôi rằng: “Kìa, người anh em, thế mà bọn mình cứ tưởng lầm đằng ấy là tổng tư lệnh!” ”.	Khát khao trở thành người có địa vị, ai cũng biết đến.
Khơ-lét-xta-cốp từng là “dân đào hát” và từng xem “ca kịch vui” bình dân.	“Tôi quen nhiều đào hát lắm. Vì tôi cũng có đi xem nhiều vở ca kịch vui... Tôi thường gặp các nhà văn. Tôi là bạn cánh hẩu của Pu-skin (Pushkin). Nhiều lần tôi bảo hắn là: ‘Thế nào người anh em Pu-skin?’ Hắn ta trả lời: ‘Bình thường, người anh em ạ, vẫn như mọi khi thôi... Hắn là con người rất độc đáo.’”	Khát khao trở nên bằng vai phải lứa với nhà văn danh tiếng.
Khơ-lét-xta-cốp là thư kí quèn, từng bị sai làm chân chạy việc, đưa thư, bọn én ai biết bập bõm vài tên nhà báo, nhà văn, lẫn lộn các tác phẩm thuộc các thể loại khác nhau với tên các tờ báo, tạp chí.	- “Tôi cũng có cho đăng trên tạp chí nhiều bài... tất cả đều do tôi viết.” - “Tôi chữa thơ cho tất cả bọn họ. Thằng Xmiếc-đin (Smirdin) phải tặng tôi bốn chục nghìn rúp để tôi làm việc ấy cho nó đấy”, “Thú thật là tôi sống bằng nghề văn đấy.” - “Không biết làm cách nào, họ phải cậy cục tìm đến tôi. Thế là lập tức ngoài phố nhan nhản những phái viên được cử đến chỗ tôi, hết phái viên, phái viên lại phái viên,... Các ông thứ trưởng tưởng xem, có đến ba vạn năm nghìn phái viên...”	- Khinh bỉ thân phận bị sai phái, phải cầu cạnh của mình. - Khát khao trở thành người nổi tiếng, được ca tụng. - Mong ước kiếm được nhiều tiền một cách dễ dàng.
Khơ-lét-xta-cốp là kẻ bài bạc, cháy túi; từng trọ phòng xép tối tăm tầng bốn, trông ra hành lang (thường ồn ào bởi những kẻ tối sịt nọ).	- “Tôi có cái nhà đẹp nhất ở Pê-téc-bua... Tôi cũng hay mở những cuộc khiêu vũ gia đình lắm.” - “Này nhé, thí dụ, trên bàn, tôi cho bày một quả dưa hấu đáng giá bảy trăm rúp. Xúp nấu xong để nguyên trong xoong từ thành Pa-ri (Paris) nước Pháp được chở thẳng sang bằng tàu thuỷ, khi mở nắp xoong ra, hơi bốc lên nghi ngút chưa từng thấy ở trên đời này. Ngày nào tôi cũng dự những cuộc khiêu vũ. Rồi thì chúng tôi họp nhau chơi bài cắm, quan thượng thư Bộ ngoại giao, các vị đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Anh, nước Pháp, nước Đức và tôi. Chơi có thể nói là mệt lử đi như sắp chết mới thôi.” - “Mỗi khi tôi ngủ dậy, ai mà ghé nhìn chỗ hành lang nhà tôi thì sẽ thấy lạ lắm. Bá tước, hoàng thân lúc nhúc xô đẩy nhau, nói lào xào như ong ấy, chỉ nghe thấy tiếng gì... gì... gì... Đôi khi có cả quan thượng thư...”	- Khinh bỉ thân phận chính mình phải sống chui lủi, luôn bị truy đuổi, siết nợ. - Khát khao có cơ ngơi hoành tráng, có kẻ hầu người hạ, có nhiều người cầu cạnh. - Mong muốn được tiệc tùng, ăn chơi sang trọng, đánh bài đánh bạc công khai cùng những nhân vật tai to mặt lớn.
=> Thói khoác lác đáng cười của nhân vật bắt nguồn từ tâm lí khinh bỉ thân phận nhỏ mọn của chính mình trong thực tế và ảo tưởng về cuộc sống ăn chơi của những người có địa vị trong giới thượng lưu ở thủ đô.

Câu 3 (trang 139 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Thị trưởng cùng viên kiểm học Lu-ca Lu-kích, trưởng viện tế bần Ác-tê-mi Phi-líp-pô-vích thể hiện thái độ thế nào trước sự khoác lác, ra oai của Khơ-lét-xta-cốp? Vì sao?

Trả lời:

Nhân vật	Thực trạng cuộc sống	Tâm thế
Thị trưởng	Công khai hà hiếp dân chúng, công khai nhận quà biếu hối lộ.	Che chắn, cung phụng, sợ hãi, dò xét quan thanh tra.
Viên kiểm học Lu-ca Lu-kích	Bê trễ công việc, coi giáo dục là “nghề chết tiệt”.	Khúm núm, sợ hãi quan thanh tra.
Trưởng viện tế bần Ác-tê-mi Phi-líp-pô-vích	Bỏ mặc người bệnh “tự ốm, tự khỏi”, song lại dò thám mọi chuyện để viết thư tố cáo kẻ khác.	Cung phụng, sợ hãi, dò xét mọi việc.

Câu 4 (trang 139 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Nhân vật An-na An-đrê-ép-na và Ma-ri-a An-tô-nốp-na đóng vai trò gì trong việc tạo ra tiếng cười trong đoạn trích?

Trả lời

- An-na An-đrê-ép-na và Ma-ri-a An-tô-nốp-na là những kẻ học đòi sang trọng, nịnh hót người quyền thế, góp phần kích thích Khơ-lét-xta-cốp khoác lác.

- Qua lời thoại, họ bộc lộ sự giả tạo, nông cạn và háo danh, đồng thời tạo tiền đề cho các tình huống tán tỉnh, hiểu lầm và sự vỡ mộng ở cuối vở kịch.

Câu 5 (trang 139 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Xác định các thủ pháp trào phúng được tác giả sử dụng trong đoạn trích. Phân tích một thủ pháp nổi bật trong số đó.

Trả lời

- Những thủ pháp được tác giả sử dụng: tạo tình huống hiểu; phóng đại cử chỉ, điệu bộ, thói tật; tạo tương phản gây cười; ngôn từ tăng cường tính trào phúng.

- Thủ pháp tạo tình huống hiểu lầm (mọi người nhầm Khơ-lét-xta-cốp là quan thanh tra) tạo tiếng cười trào phúng vì sự đối lập giữa thân phận tầm thường của hắn và sự sợ hãi, nịnh bợ của các quan chức. Qua đó, tác giả châm biếm xã hội quan lại giả dối, háo danh.

Câu 6 (trang 139 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Qua việc đọc đoạn trích Nhân vật quan trọng và phần tóm tắt hài kịch Quan thanh tra, hãy nêu những điểm đặc sắc về xung đột và kết cấu của vở kịch.

Trả lời

- Xung đột: mâu thuẫn giữa chuẩn mực đạo đức, lương tâm, lí tưởng trong cuộc sống hệ tại, trống rỗng của các nhân vật với ý thức về một cuộc sống cần phải có cho ra cuộc sống con người.

- Kết cấu:

+ Mở đầu: Thị trưởng thông báo về việc quan thanh tra có thể đã tới thị trấn và nỗi lo sợ của cả đám quan chức trước tin này (hồi I).

+ Thắt nút: Đám quan chức nhận lầm Khơ-lét-xta-cốp là quan thanh tra (hồi II).

+ Triển khai: Khơ-lét-xta-cốp giả làm quan thanh tra, nhận hối lộ, khoác lác và tán tỉnh mẹ con thị trưởng rồi bỏ trốn (hồi III – IV).

+ Đỉnh điểm: Thị trưởng vênh váo, ra oai với đám dưới quyền, say sưa trong ảo tưởng con gái mình sẽ kết hôn với “quan lớn” thanh tra (lớp I – VII hồi V).

+ Kết thúc: Sự thật bị phát hiện, quan thanh tra thật xuất hiện khiến tất cả sững sờ. (lớp VIII – lớp Câm hồi V).

Câu 7 (trang 139 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Theo bạn, “thói Khơ-lét-xta-cốp” bắt nguồn từ đâu và có thể gây ra những hậu quả gì? Nêu suy nghĩ của bạn về nhận định của Gô-gôn: “ít ai tránh được việc trở nên giống Khơ-lét-xta-cốp, dù chỉ một lần trong đời”.

Trả lời

- “Thói Khơ-lét-xta-cốp” – thói khoác lác, ảo tưởng – bắt nguồn từ mặc cảm về thân phận nhỏ mọn của chính mình trong thực tế. Hậu quả: tạo ra cảm giác tự mãn, say sưa với những lời tâng bốc, làm cho cuộc sống không thể đổi thay; tệ hơn nữa, khi ảo tưởng tan vỡ, thói tật này có thể huỷ hoại nhân cách con người.

- Nhận định cho thấy ai cũng từng có lúc khoác lác, ảo tưởng để che giấu thiếu sót của mình; vì vậy mỗi người cần sống chân thật, tự nhận thức và hoàn thiện bản thân.

* Viết kết nối với đọc

Bài tập (trang 139 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) nêu suy nghĩ của bạn về cách khắc phục “thói Khơ-lét-xta-cốp”.

* Hướng dẫn:  

- Hình thức: Viết một đoạn văn khoảng 150 chữ, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, có luận điểm – lí lẽ – dẫn chứng phù hợp, dùng từ chuẩn xác, đúng chính tả và ngữ pháp.  

- Nội dung: Nêu suy nghĩ về cách khắc phục “thói Khơ-lét-xta-cốp” (thói khoác lác, ảo tưởng): nhận thức đúng bản thân, sống trung thực, rèn luyện năng lực thực chất, khiêm tốn và nỗ lực vươn lên bằng hành động.

Đoạn văn tham khảo

“Thói Khơ-lét-xta-cốp” là biểu hiện của sự khoác lác, ảo tưởng và thích tô vẽ bản thân để che giấu những thiếu hụt trong thực tế. Để khắc phục thói xấu này, trước hết mỗi người cần nhận thức đúng về năng lực và vị trí của mình, dám nhìn thẳng vào hạn chế thay vì né tránh bằng lời nói phóng đại. Sự trung thực với bản thân và với người khác là nền tảng quan trọng giúp con người sống chân thành, đáng tin cậy. Bên cạnh đó, cần rèn luyện năng lực thực chất thông qua học tập, lao động và trải nghiệm, bởi giá trị thật chỉ được khẳng định bằng hành động chứ không phải lời khoe khoang. Thái độ khiêm tốn, biết lắng nghe góp ý cũng giúp con người hoàn thiện mình từng ngày. Khi sống thực tế và nỗ lực không ngừng, mỗi người sẽ tự tin bằng chính năng lực thật, từ đó tránh rơi vào những ảo tưởng viển vông và xây dựng cuộc sống có ý nghĩa hơn.

B/ HỌC TỐT VĂN BẢN NHÂN VẬT QUAN TRỌNG

1. Nội dung chính văn bản Nhân vật quan trọng

Vở kịch xoay quanh thực hư về danh tính thật - giả của quan thanh tra. Từ đó, châm biếm, phê phán những thói hư tật xấu, những góc khuất của xã hội bất công bấy giờ.

2. Bố cục văn bản Nhân vật quan trọng

3 phần:

- Phần 1 (từ đầu đến được ai ủy nhiệm như vậy): Thông báo về sự thật đằng sau bức thư mà tên thanh tra “dởm” để lại.

- Phần 2 (tiếp đến Pê-téc-bua): Cuộc trò chuyện giữa các nhân vật xoay quanh nội dung bức thư ấy.

- Phần 3 (đoạn còn lại): Những mất mát của tất cả bọn quý tộc khi bị tên thanh tra dởm lừa.

3. Tóm tắt văn bản Nhân vật quan trọng

Câu chuyện kể về tay công chức quèn hết tiền, lang thang đến một thị trấn miền Nam và bị tưởng nhầm là quan thanh tra từ thủ đô Peterburg đi thị sát. Đám quan lại ở đây, vốn là những kẻ bất tài, tham quyền, cậy chức, sách nhiễu dân chúng, từ thị trưởng, chánh án, viện trưởng tế bần, nhà kiểm học, chủ sự bưu vụ cho đến các bộ phận giúp việc cho quan... đều tỏ ra kinh hãi. Họ tìm mọi cách để tiếp cận “quan thanh tra”, mua chuộc, hối lộ. Họ còn tranh thủ nói xấu, tố cáo nhau để tâng công.

4. Nội dung, nghệ thuật văn bản Nhân vật quan trọng

- Nội dung:

+ Phê phán sâu sắc xã hội quan lại Nga hoàng mục nát, giả dối, tham nhũng và háo danh.

+ Khắc họa “thói Khơ-lét-xta-cốp” – thói khoác lác, ảo tưởng, thích hư danh của con người.

+ Qua tình huống hiểu lầm, tác giả vạch trần bản chất hèn nhát, xu nịnh của tầng lớp cầm quyền và cảnh tỉnh con người về lối sống giả tạo.

- Nghệ thuật:

+ Xây dựng tình huống hài kịch đặc sắc (nhận nhầm quan thanh tra).

+ Nghệ thuật trào phúng, châm biếm sắc sảo, tạo tiếng cười phê phán.

+ Khắc họa nhân vật điển hình qua lời thoại sinh động, phóng đại và tương phản gây cười.

+ Ngôn ngữ đối thoại linh hoạt, giàu kịch tính, bộc lộ tính cách nhân vật rõ nét.

Bài giảng: Nhân vật quan trọng - Cô Phương Thảo (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Giấu của
• Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên, xã hội
• Trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội
• Củng cố, mở rộng trang 153
• Thực hành đọc: Cẩn thận hão

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 12 hay khác:

• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Soạn Chuyên đề Văn 12 Kết nối tri thức
• Giải lớp 12 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 12 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 12 Cánh diều (các môn học)

---