(Siêu ngắn) Soạn bài Trình bày kết quả so sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Trình bày kết quả so sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện trang 34, 35, 36 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 12 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 12 dễ dàng soạn văn 12.

(Siêu ngắn) Soạn bài Trình bày kết quả so sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện - Kết nối tri thức

Soạn bài: Trình bày kết quả so sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện - Cô Nguyễn Hoa (Giáo viên VietJack)

* Yêu cầu:

- Nêu tên hai tác phẩm truyện được đưa ra để so sánh, đánh giá và nói rõ lí do chọn hai tác phẩm này.

- Xác định rõ cơ sở so sánh và phạm vi các phương diện cần so sánh ở hai tác phẩm truyện.

- Nêu cách thức đã thực hiện khi so sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện.

- Trình bày một số kết quả so sánh, đánh giá nổi bật (có phân tích các dẫn chứng tiêu biểu).

- Khái quát được ý nghĩa của việc so sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện.

1. Chuẩn bị nói

a) Lựa chọn đề tài

- Đề tài của bài nói có thể là đề tài của bài viết đã được bạn thực hiện trước đó. Nếu vậy, bạn cần đọc lại bài viết, rút gọn bài viết thành một dàn ý bài nói, có điều chỉnh theo hướng phù hợp với hoạt động nói và nghe.

- Nếu bạn chọn đề tài mới thì việc chuẩn bị phải công phu hơn.

b) Tìm ý và sắp xếp ý

- Bám sát các yêu cầu về hoạt động nói và nghe của bài học đã nêu ở trên để tự đặt ra những câu hỏi tìm ý phù hợp.

- Ý nói về cách thức đã thực hiện khi so sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện cần bao gồm các thông tin: Bạn đã tập trung chú ý phương diện nào của hai tác phẩm truyện được đưa ra để so sánh? Việc lập phiếu ghi chép các dữ liệu cần thiết được tiến hành ra sao?

- Các ý cơ bản của bài nói có thể được sắp xếp theo hình thức tuyến tính hoặc được tổ chức dưới dạng một bảng so sánh hay được thể hiện bằng sơ đồ tổng hợp.

2. Thực hành nói

- Bài nói tuân thủ dàn ý đã chuẩn bị với kết cấu gồm ba phần: Mở đầu, Triển khai, Kết luận. Trong khi nói, có thể đưa thêm những ý tưởng mới nảy sinh nhưng tránh sa đà.

- Cần giúp người nghe hiểu rõ tính mục đích của việc so sánh hai tác phẩm truyện với nhau, thường xuyên quan tâm trả lời câu hỏi: So sánh để làm gì?

- Nếu điều kiện cho phép, nên sử dụng bảng hay sơ đồ so sánh hoặc trình chiếu các slide, giúp người nghe có được cái nhìn tổng quan về nội dung trình bày.

Bài nói tham khảo

Kính thưa thầy cô và các bạn,

Hôm nay, em xin trình bày bài nói của mình về việc so sánh, đánh giá hai truyện ngắn tiêu biểu của nhà văn Nam Cao là Chí Phèo và Lão Hạc - hai tác phẩm đã để lại dấu ấn sâu sắc trong dòng văn học hiện thực Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.

Trong dòng chảy của văn học giai đoạn này, số phận người nông dân nghèo luôn là nỗi trăn trở lớn của các nhà văn. Văn chương không chỉ phản ánh hiện thực xã hội mà còn thể hiện sự cảm thông sâu sắc đối với con người. Nam Cao là một trong những cây bút tiêu biểu đã nhìn thẳng vào những bi kịch của người lao động nghèo để từ đó cất lên tiếng nói nhân đạo đầy day dứt. Hai truyện ngắn Chí Phèo và Lão Hạc chính là minh chứng rõ nét cho tài năng và tư tưởng nghệ thuật ấy. Khi đặt hai tác phẩm trong tương quan so sánh, chúng ta có thể thấy rõ hơn giá trị riêng của mỗi tác phẩm cũng như cái nhìn toàn diện của nhà văn về con người.

Mỗi tác phẩm phản ánh một khía cạnh khác nhau của đời sống người nông dân trước Cách mạng. Chí Phèo, sáng tác năm 1941, kể về bi kịch của một người nông dân lương thiện bị xã hội phong kiến thực dân đẩy vào con đường lưu manh hóa. Từ một anh canh điền hiền lành, Chí trở thành “con quỷ dữ của làng Vũ Đại”, sống trong rượu và những cơn chửi tuyệt vọng. Tác phẩm đặt ra câu hỏi lớn: liệu con người khi bị tước đoạt quyền làm người có còn cơ hội trở lại làm người hay không.

Trong khi đó, Lão Hạc lại kể câu chuyện về một người nông dân nghèo khổ nhưng giàu lòng tự trọng và tình thương con. Vì muốn giữ lại mảnh vườn cho con trai, lão chấp nhận cái chết đau đớn bằng bả chó. Nếu Chí Phèo tập trung vào bi kịch tha hóa thì Lão Hạc lại khắc họa bi kịch của nhân phẩm trong cảnh đói nghèo. Cả hai tác phẩm đều giữ vị trí quan trọng trong nền văn học hiện thực và thể hiện tư tưởng nhân đạo sâu sắc của Nam Cao.

Giữa hai truyện tồn tại nhiều điểm tương đồng đáng chú ý. Trước hết, cả hai đều viết về người nông dân nghèo trước Cách mạng — những con người bị xã hội bất công dồn ép đến bước đường cùng. Chí Phèo bị Bá Kiến và nhà tù thực dân biến thành kẻ lưu manh; còn lão Hạc bị cái nghèo và sự cô độc đẩy đến cái chết. Qua đó, Nam Cao đã tố cáo xã hội tàn nhẫn đã bóp nghẹt cuộc sống con người lương thiện.

Điểm tương đồng thứ hai là giá trị nhân đạo sâu sắc. Nhà văn luôn phát hiện phần người tốt đẹp ẩn sâu trong nhân vật. Sau khi gặp Thị Nở, Chí Phèo bừng tỉnh, khao khát được sống lương thiện và đau đớn nhận ra mình bị xã hội cự tuyệt. Trong Lão Hạc, nhân cách của nhân vật thể hiện qua việc lão nhất quyết không tiêu vào tài sản dành cho con, dù bản thân phải chịu đói khổ. Những chi tiết ấy cho thấy Nam Cao luôn tin vào bản chất lương thiện của con người. Ngoài ra, cả hai truyện đều nổi bật với nghệ thuật phân tích tâm lí tinh tế và giọng văn giàu cảm xúc nhưng vẫn tỉnh táo, sắc lạnh.

Tuy vậy, sự khác biệt giữa hai tác phẩm cũng rất rõ ràng. Nhân vật Chí Phèo đại diện cho người nông dân bị tha hóa cả nhân hình lẫn nhân tính. Bi kịch lớn nhất của Chí là bị xã hội từ chối quyền làm người, khiến hắn giết Bá Kiến rồi tự kết liễu đời mình trong tuyệt vọng. Ngược lại, lão Hạc lại là hình tượng người nông dân giữ trọn nhân cách. Cái chết của lão không phải sự phản kháng mà là sự hi sinh để bảo vệ lòng tự trọng và tình thương con.

Sự khác biệt còn thể hiện ở nghệ thuật xây dựng truyện. Chí Phèo có kết cấu phức tạp, giàu kịch tính, kết hợp giữa bi và hài để khắc họa quá trình tha hóa. Trong khi đó, Lão Hạc được kể qua điểm nhìn của ông giáo với giọng điệu trầm lắng, giàu suy tư, tạo cảm giác chân thực và giàu tính triết lí.

Từ những điểm giống và khác nhau ấy, có thể thấy mỗi tác phẩm mang một giá trị riêng. Chí Phèo phản ánh sâu sắc bi kịch bị tước đoạt quyền làm người, còn Lão Hạc khẳng định vẻ đẹp bền vững của nhân phẩm trong nghèo đói. Một bên là tiếng kêu đau đớn của con người bị xã hội chối bỏ, một bên là ánh sáng lương thiện vẫn tồn tại dù cuộc đời khắc nghiệt. Hai tác phẩm bổ sung cho nhau, tạo nên bức tranh toàn diện về người nông dân Việt Nam trước Cách mạng.

Qua việc so sánh hai truyện ngắn này, chúng ta hiểu rõ hơn tư tưởng nhân đạo của Nam Cao và nhận ra rằng dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, con người vẫn luôn khao khát được sống đúng nghĩa là con người. Chính điều đó đã giúp Chí Phèo và Lão Hạc trở thành những tác phẩm có giá trị lâu bền trong nền văn học Việt Nam.

Em xin chân thành cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe!

3. Trao đổi đánh giá

Người nghe

Người nói

- Căn cứ vào tên bài nói và mục đích hướng tới của bài nói để nêu nhận xét hay bổ sung các ý cần thiết. - Tùy vào hình thức trình bày đã được người nói lựa chọn (sử dụng hay không sử dụng các bảng, sơ đồ, slide,...) để đưa ra đánh giá phù hợp. - Yêu cầu người nói trình bày rõ hơn về một số luận điểm chưa được diễn đạt tường minh. - Đính chính những nhầm lẫn (nếu có) của người nói trong việc nêu bằng chứng hay đưa ra kết luận. - Gợi mở những nội dung, phương diện khác cần được so sánh ở hai tác phẩm truyện.

- Tự đánh giá về bài nói của mình trên tinh thần học hỏi. - Thuyết minh thêm về những điểm người nghe muốn hiểu rõ hơn. - Trao đổi lại những ý kiến của người nghe mà mình chưa tán đồng. - Nêu vắn tắt một số khám phá có ý nghĩa khác chưa có dịp trình bày trong bài nói về hai tác phẩm được so sánh.

Bài giảng: Trình bày kết quả so sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện - Cô Phương Thảo (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Củng cố, mở rộng trang 36
• Thực hành đọc: Trên xuồng cứu nạn
• Tri thức ngữ văn trang 40
• Cảm hoài
• Tây Tiến

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 12 hay khác:

• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Soạn Chuyên đề Văn 12 Kết nối tri thức
• Giải lớp 12 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 12 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 12 Cánh diều (các môn học)

---