(Siêu ngắn) Soạn bài Muối của rừng - Kết nối tri thức

Bài viết soạn bài Muối của rừng trang 105 → trang 113 siêu ngắn gọn sách Ngữ văn 12 Kết nối tri thức giúp học sinh lớp 12 dễ dàng soạn văn 12.

(Siêu ngắn) Soạn bài Muối của rừng - Kết nối tri thức

Soạn bài: Muối của rừng - Cô Nguyễn Hoa (Giáo viên VietJack)

A/ HƯỚNG DẪN SOẠN VĂN BẢN MUỐI CỦA RỪNG

* Trước khi đọc

Câu 1 (trang 106 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Nêu một số tác phẩm văn học hiện đại có yếu tố kì ảo mà bạn biết. Chia sẻ cảm nghĩ của bạn về yếu tố kì ảo ở một tác phẩm trong số đó.

Trả lời

-  Một số tác phẩm văn học hiện đại có yếu tố kì ảo: Alice ở xứ sở thần tiên; Chúa tể của những chiếc nhẫn (J.R.R. Tolkien); Harry Potter (J.K. Rowling); Trăm năm cô đơn (Gabriel García Márquez);…

- Trăm năm cô đơn (1967) của Gabriel García Márquez là kiệt tác tiêu biểu của chủ nghĩa hiện thực huyền ảo, kể về 7 thế hệ gia tộc Buendía tại ngôi làng hư cấu Macondo. Tác phẩm đan xen thực tại khốc liệt (chiến tranh, bóc lột) với yếu tố kỳ ảo (ma quỷ, bay lên trời, mưa 4 năm) một cách bình thản, phản ánh chân thực văn hóa và lịch sử Mỹ Latinh.

Câu 2 (trang 106 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Theo bạn, con người cần phải ứng xử với thiên nhiên như thế nào?

Trả lời

Con người cần phải bảo vệ và giữ gìn thiên nhiên xanh sạch đẹp.

* Đọc văn bản

Gợi ý trả lời câu hỏi trong bài đọc:

1. Chi tiết nói về sự chuyển đổi tâm trạng đột ngột của nhân vật có thể báo hiệu điều gì?

Trả lời:

- Sự chuyển đổi đột ngột về tâm trạng báo hiệu: Báo hiệu sự thay đổi nội tâm của nhân vật. Nhân vật nhận thức được sai lầm của bản thân.

2. Theo dõi sự tương phản giữa suy nghĩ của nhân vật và đời sống của đàn khỉ trong rừng.

Trả lời:

- Sự tương phản:

+ Suy nghĩ ban đầu đối lập với đời sống của đàn khỉ.

+ Suy nghĩ sau khi chứng kiến cảnh con khỉ mẹ hy sinh đồng cảm với đời sống của đàn khỉ.

3. Chú ý sự mâu thuẫn trong các hành động của nhân vật

Trả lời:

 - Mâu thuẫn trong hành động của ông Diểu thể hiện rõ nét qua hai khía cạnh: giữa hành động săn bắn và lòng nhân ái, giữa sự tàn nhẫn và lòng vị tha. 

4. Chú ý sự thay đổi điểm nhìn và cách đánh giá về ông Diểu

Trả lời:

- Ban đầu: Thợ săn hung hãn, tàn nhẫn

- Sau khi chứng kiến cảnh con khỉ mẹ hy sinh

- Cuối cùng: Có lương tâm, biết thức tỉnh và hối hận

5. Theo dõi sự tự khám phá của ông Diểu về chính mình

Trả lời:

- Nhân vật chuyển biến từ trạng thái tự tin, kiêu hãnh sang thức tỉnh khi nhận ra giá trị của sự sống và tình mẫu tử, dẫn đến dằn vặt, khủng hoảng niềm tin. Từ đó, nhân vật quyết tâm chuộc lỗi, từ bỏ nghề săn bắn và dần học cách tôn trọng, hòa hợp, bảo vệ thiên nhiên.

6. Hình dung cảnh tượng được miêu tả ở đoạn này

Trả lời:

- Thay đổi đột ngột về cảm xúc, ông kinh hoàng, sợ hãi.

7. Vì sao đối mặt với Hõm Chết, nhân vật lại nghĩ đến “ma”? Theo dõi tâm trạng của ông Diểu trước những “sự lạ” tiếp theo.

Trả lời:

- Đối mặt với Hõm Chết, nhân vật lại nghĩ đến ma vì: Hõm Chết là nơi hoang vu, hiểm trở, ẩn chứa nhiều nguy hiểm. Con người thường có tâm lý hoang mang, lo sợ trước những điều bí ẩn.

- Tâm trạng của ông Diểu trước những sự lạ tiếp theo: lo lắng, tò mò, bình tĩnh chấp nhận.

8. Điều gì khiến ông Diểu chưa chịu bỏ cuộc?

Trả lời:

- Điều khiến ông Diểu chưa chịu bỏ cuộc: ông tin rằng mình sẽ bắt được con khỉ trắng nếu kiên trì; muốn có được bộ lông ấy. Và con khỉ đã làm hại con chó của ông.

9. Ông Diểu đã chứng kiến “sự lạ” nào? Dự đoán những hoạt động tiếp theo của nhân vật.

Trả lời:

- Những sự lạ ông Diểu đã chứng kiến: hòn đá biết nói; con khỉ trắng; tiếng sáo; bóng người;…

- Dự đoán những hoạt động tiếp theo của nhân vật: tiếp tục khám phá.

10. Ông Diểu đang đối diện với tình thế gì?

Trả lời:

- Ông Diểu đang đối diện với tình thế:

+ một là cứu con khỉ khỏi lũ mối – có thể khiến bất cứ thứ gì thành cám

+ hai là mang nó về hoặc phóng sinh con khỉ đang bị thương ấy trở lại với khu rừng

11. Theo bạn, tình huống này có thường xảy ra không?

Trả lời:

Theo tôi tình huống này ít khi xảy ra.

12. Chú ý chi tiết hoa tử huyền

Trả lời:

Chi tiết hoa tử huyền là biểu tượng cho vẻ đẹp quý hiếm, linh thiêng của thiên nhiên, đồng thời gợi điềm lành, sự thanh bình và niềm hi vọng. Qua đó, tác giả nhấn mạnh giá trị đáng trân trọng của tự nhiên và sự thức tỉnh trong nhận thức, tâm hồn của ông Diểu.

* Sau khi đọc

Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc:

Câu 1 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Giữa nhan đề Muối của rừng và nội dung câu chuyện có liên hệ với nhau như thế nào?

Trả lời

- Nhan đề gợi câu chuyện về thiên nhiên và những điều kì lạ trong hành trình trải nghiệm của nhân vật, đồng thời liên kết chặt chẽ với kết thúc truyện khi ông Diểu phóng sinh con khỉ và gặp hoa tử huyền, làm nổi bật ý nghĩa biểu tượng của thiên nhiên.

- Nhấn mạnh thông điệp: Con người sẽ được bình yên, no ấm khi biết sống hòa hợp với tự nhiên.

Câu 2 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Hành trình đi săn của ông Diểu cũng là hành trình trải nghiệm và nhận thức. Bạn hãy kể tóm tắt hành trình đó bằng sơ đồ.

Trả lời

Câu 3 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Ông Diểu đã có những ý nghĩ gì khi chứng kiến đời sống của đàn khỉ trong khu rừng mùa xuân? Bạn có đồng tình với những ý nghĩ đó không? Vì sao?

Trả lời

- Ý nghĩ của ông Diểu: về con khỉ đầu đàn (“gớm làm đấy”, “tự tin đến thô bạo”), về con khỉ đực (“cái thằng bố ô trọc ấy”, “đồ phóng tình phóng đãng”, “tên bạo chúa khốn nạn”), về con khỉ cái (“giống cái bao giờ cũng dễ phân tâm”, “với giống cái thì thân thể mình là quan trọng nhất”).

- Không hoàn toàn đồng tình với những ý nghĩ đó vì mỗi loài đều sống theo bản năng tự nhiên, không thể đánh giá bằng chuẩn mực đạo đức của con người.

Câu 4 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Từ lúc đến Hõm Chết, những sự việc kì lạ đã làm cho ông Diểu thay đổi cảm xúc và suy nghĩ như thế nào?

Trả lời

- Những sự việc kì lạ:

+ Cảnh tượng ở Hõm Chết: “sương mù dâng lên cuồn cuộn, trông vừa kinh dị, vừa đầy tử khí”.

+ Khỉ con màu trắng – “Cô hồn của những bà cô ông mãnh thường biến thành hình khỉ trắng”.

+ Chỗ con khỉ đực bị thương nằm trên “ngọn đá phẳng lì và khá chông chênh”, “cảm tưởng như bất cứ lúc nào tảng đá cũng có thể lăn nhào”.

+ Tiếng kêu của khỉ đực “tựa như Thần Chết bực mình”, “lắp bắp nghe như tiếng của trẻ con”.

+ Núi lở bất ngờ – “đoạn đường mà ông leo lên lúc nãy loáng cái chỉ còn một vết chém thẳng phẳng lì”.

+ Chỗ ông Diểu để quần áo “dùn lên một đống mối to gần bằng cây rạ”.

+ Khỉ cái đeo bám “lẽo đẽo đằng sau”, “lẵng nhẵng bám theo”.

- Cảm xúc, suy nghĩ của ông Diểu: kinh ngạc – sợ hãi – buồn bã khi nhận thấy thiên nhiên bị hủy hoại, khỉ bị thiên nhiên cảnh báo và trừng phạt, khi nhận thấy bản tính và phẩm tính của loài vật,…

Câu 5 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Bạn nghĩ gì về chi tiết “hoa tử huyền” xuất hiện ở cuối truyện?

Trả lời

Hoa tử huyền xuất hiện như là sự ghi nhận, ban thưởng cho ông Diểu, cho những người biết sống hòa hợp với tự nhiên:

+ Tên hoa do nhà văn hư cấu, gợi liên tưởng về sự huyền hoặc, lạ lùng.

+ Đặc tả hoa: gợi dẫn về loài hoa có thật.

+ Tình huống gặp hoa: bất ngờ, ngoài dự kiến.

+ Cảm xúc của ông Diểu: “đứng lại sững sờ”.

+ Lời bình luận “Khi rừng kết muối, đây là điềm báo đất nước thanh bình, mùa màng phong túc.”

Câu 6 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Phân tích sự tương phản về diện mạo và tình thế của ông Diểu được kể ở đầu truyện và cuối truyện, từ đó, làm rõ thông điệp của tác phẩm.

Trả lời

- Ở đầu truyện: Ông Diểu đi săn – trang phục đầy đủ, mang theo súng săn, lương thực với tinh thần chủ động, tự tin và tâm thế kể cả, định kiến. Đây là hình ảnh con người cao ngạo, làm chủ tự nhiên, tự tiện khai thác, hủy hoại tự nhiên để phục vụ cuộc sống của mình.

- Ở cuối truyện: Sau khi bắn khỉ và cứu chữa rồi thả bổng cho con mồi, trải qua nhiều cảm xúc và suy nghĩ, ông Diểu “trần truồng như thế, cô đơn như thế” khi ra khỏi rừng. Rừng đã tước đoạt của ông tất cả quần áo, thức ăn, vũ khí nhưng trả lại cho ông trạng thái tự nhiên, hòa hợp với đất trời trong mùa xuân dịu dàng. Con người đã trở nên khiêm nhường, nhỏ bé trước tự nhiên. Con người chỉ là một loài giữa muôn loài trong vũ trụ.

=>  Thông điệp của tác phẩm: Con người cần phải biết sống hòa hợp với tự nhiên.

Câu 7 (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Những chi tiết kì ảo trong Muối của rừng có điểm gì khác với chi tiết kì ảo trong Đền thiêng cửa bể?

Trả lời

- Đền thiêng cửa bể sử dụng yếu tố kì ảo đậm đặc, gắn với thần linh, linh hồn, thế giới siêu nhiên nhằm tạo màu sắc linh thiêng.

- Muối của rừng chỉ dùng chi tiết kì lạ, hiếm gặp như một phương tiện nghệ thuật để khắc họa tâm lí và nhận thức nhân vật.

* Viết kết nối với đọc

Bài tập (trang 113 sgk Ngữ văn 12 Tập 1) Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của bạn về vai trò của yếu tố kì ảo trong truyện ngắn Muối của rừng.

* Hướng dẫn:  

- Hình thức: Viết một đoạn văn khoảng 150 chữ, lập luận rõ ràng, có nhận xét cá nhân; diễn đạt mạch lạc, đúng chính tả, ngữ pháp và dùng từ phù hợp.  

- Nội dung: Trình bày suy nghĩ về vai trò của yếu tố kì ảo trong Muối của rừng: làm nổi bật diễn biến tâm lí nhân vật, tạo tình huống đặc biệt, tăng ý nghĩa biểu tượng và góp phần thể hiện thông điệp về con người với thiên nhiên.  

Đoạn văn tham khảo

Trong truyện ngắn Muối của rừng, yếu tố kì ảo giữ vai trò quan trọng trong việc thể hiện chiều sâu tư tưởng của tác phẩm. Những chi tiết lạ thường như khung cảnh rừng đầy bí ẩn, các sự việc bất ngờ hay hình ảnh hoa tử huyền xuất hiện đã tạo nên không gian huyền ảo, khiến câu chuyện trở nên hấp dẫn và giàu ý nghĩa biểu tượng. Yếu tố kì ảo không nhằm tách rời hiện thực mà góp phần khắc họa rõ sự biến đổi trong nhận thức của nhân vật ông Diểu. Qua những trải nghiệm mang màu sắc kì lạ, ông dần thức tỉnh, nhận ra giá trị của sự sống và mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên. Nhờ đó, tác phẩm gửi gắm thông điệp sâu sắc: con người cần từ bỏ thái độ chinh phục, biết tôn trọng và bảo vệ tự nhiên. Yếu tố kì ảo vì thế vừa làm tăng sức hấp dẫn nghệ thuật vừa giúp tư tưởng truyện được thể hiện tinh tế, giàu sức gợi.

B/ HỌC TỐT VĂN BẢN MUỐI CỦA RỪNG

1. Nội dung chính văn bản Muối của rừng

Tác phẩm Muối của rừng kể về bối cảnh đi săn trong rừng của nhân vật Diểu, sau đó ông bắn được chú khỉ đực và các sự kiện diễn ra sau đó khiến cho nhân vật có nhiều cảm xúc và bài học về những điều tuyệt vời của cuộc sống sau này.

2. Bố cục văn bản Muối của rừng

- Đoạn 1: “Ông Diểu… nặng nề.”: Ông Diểu gặp đàn khỉ và bắn trúng con khỉ đực.

- Đoạn 2: “Sự hỗn loạn… buông mồi.”: Ông Diểu chứng kiến khỉ cái quay lại dìu khỉ đực chạy đi.

- Đoạn 3: “Từ mỏ đá… từng đường nét.”: Ông Diểu bị khỉ con cướp súng và chứng kiến những sự lạ.

- Đoạn 4: “Có tiếng kêu… an toàn.”: Ông Diểu leo lên mỏm núi và cứu chữa con khỉ đực.

- Đoạn 5: “Ông Diểu lăn mỏ… con khỉ đực nằm.”: Ông Diểu ôm khỉ đực xuống núi rồi phóng sinh cho nó.

- Đoạn 6: Phần còn lại: Ông Diểu ra về và gặp hoa tử huyền.

3. Tóm tắt văn bản Muối của rừng

Muối của rừng kể về chuyến đi săn trong rừng của một người đàn ông. Trong quá trình săn bắn, ông chứng kiến vẻ đẹp hoang dã, linh thiêng của thiên nhiên và đặc biệt là cảnh con khỉ mẹ hy sinh vì đàn con. Trước sự sống mãnh liệt và đầy tình mẫu tử ấy, người đi săn bỗng thức tỉnh lương tâm, từ bỏ ý định giết chóc. Tác phẩm gửi gắm thông điệp sâu sắc về lòng nhân ái, sự tôn trọng sự sống và mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên.

4. Nội dung, nghệ thuật văn bản Muối của rừng

- Nội dung:

+ Kể về hành trình đi săn và sự thức tỉnh trong nhận thức của ông Diểu.

+ Thể hiện quá trình con người nhận ra giá trị của sự sống, tình cảm muôn loài và vẻ đẹp của thiên nhiên.

+ Gửi gắm thông điệp: con người cần sống nhân ái, khiêm nhường, tôn trọng và hòa hợp với tự nhiên.

- Nghệ thuật:

+ Xây dựng tình huống truyện giàu ý nghĩa nhận thức.

+ Kết hợp yếu tố hiện thực với những chi tiết kì ảo, biểu tượng (hoa tử huyền, các sự việc lạ trong rừng).

+ Miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế qua diễn biến cảm xúc và suy nghĩ.

+ Ngôn ngữ giàu hình ảnh, giọng văn giàu chất suy tư, giàu tính triết lí.

Bài giảng: Muối của rừng - Cô Phương Thảo (Giáo viên VietJack)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 Kết nối tri thức siêu ngắn, hay khác:

• Thực hành tiếng Việt trang 114
• Viết bài văn nghị luận về việc vay mượn - cải biến - sáng tạo trong một tác phẩm văn học
• Trình bày về việc vay mượn - cải biến - sáng tạo trong một tác phẩm văn học
• Củng cố, mở rộng trang 123
• Thực hành đọc: Bến trần gian

Xem thêm các tài liệu học tốt lớp 12 hay khác:

• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (hay nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (ngắn nhất)
• Soạn văn 12 Kết nối tri thức (siêu ngắn)
• Soạn Chuyên đề Văn 12 Kết nối tri thức
• Giải lớp 12 Kết nối tri thức (các môn học)
• Giải lớp 12 Chân trời sáng tạo (các môn học)
• Giải lớp 12 Cánh diều (các môn học)

---