Cách giải bài tập Ancol phản ứng với kim loại kiềm (hay, chi tiết)
Bài viết Cách giải bài tập Ancol phản ứng với kim loại kiềm với phương pháp giải chi tiết giúp học sinh ôn tập, biết cách làm bài tập Ancol phản ứng với kim loại kiềm.
Cách giải bài tập Ancol phản ứng với kim loại kiềm (hay, chi tiết)
A. Phương pháp giải & Ví dụ minh họa
Lý thuyết và Phương pháp giải
- Cho ancol hoặc hỗn hợp ancol tác dụng với Na,K tạo thành muối ancolat + H2
R(OH)n + nNa → R(ONa)n + n/2 H2
- Dựa vào tổng số mol giữa ancol và H2 để xác định số nhóm chức
- Nếu nH2 ≥ nAncol → Ancol đa chức
Chú ý:
- nNa = 2nH2
- Nếu kim loại kiềm dư thì chúng sẽ phản ứng tiếp với nước để tạo ra khí H2
- Sử dụng các phương pháp: Tăng giảm khối lượng : 1mol Ancol → 1mol muối tăng 22 gam
+ Phương pháp bảo toàn khối lượng, Phương pháp trung bình.
Chú ý : + Khi cho dung dịch ancol (với dung môi là nước) phản ứng với kim loại kiềm thì xảy ra hai phản ứng :
2H2O + 2Na → 2NaOH + H2
2R(OH)n + 2nNa → 2R(ONa)n + nH2
Ví dụ minh họa
Bài 1: Cho Na tác dụng vừa đủ với 1,24 gam hỗn hợp 3 ancol đơn chức X, Y, Z thấy thoát ra 0,336 lít khí H2 (đkc). Khối lượng muối natri ancolat thu được là :
A. 2,4 gam. B. 1,9 gam. C. 2,85 gam. D. 3,8 gam.
Lời giải:
Số mol khí H2 = 0,336/22,4 = 0,015 mol
Đặt công thức phân tử trung bình của ba ancol là
Phương trình phản ứng :
Cách 1 (sử dụng phương pháp bảo toàn khối lượng): Theo giả thiết, phương trình phản ứng (1), kết hợp với định luật bảo toàn khối lượng ta có:
Cách 2 (Sử dụng phương pháp tăng giảm khối lượng): Theo (1) ta thấy cứ 1 mol phản ứng với 1 mol Na tạo thành 1 mol
thì khối lượng tăng là 23 – 1 = 22. Vậy với 0,03 mol Na phản ứng thì khối lượng tăng là 0,03.22 = 0,66 gam. Do đó
Đáp án B.
Bài 2: Hỗn hợp A chứa gixerol và một ancol đơn chức. Cho 20,30 gam A tác dụng với natri dư thu được 5,04 lít H2 ( đktc). Mặt khác 8,12 gam A hòa tan vừa hết 1,96 g Cu(OH)2. Xác định CTPT, Tính % về khối lượng của ancol đơn chức trong hỗn hợp A.
Lời giải:
2C3H5 (OH)3 + Cu(OH)2 → [C3H5(OH)2O]2Cu + 2H2O
Số mol gixerol trong 8,12 g A = 2 số mol Cu(OH)2 = 2.1,96/98 = 0,04 mol
Số mol gixerol trong 20,3 g A: 0,04.20,3/8,12 = 0,1 mol
Khối lượng gixerol trong 20,3 g A là : 0,1.92 = 9,2 (g)
Khối lượng ROH trong 20,3 g A là:
20,3 – 9,2 =11,1(g)
2C3H5 (OH)3 + Na → 2C3H5 (ONa)3 + 3H2
0,1.........................................................0,15
2ROH + 2Na → RONa + H2
x......................................0,5x
Số mol H2 = 0,15 + 0,5x = 5,04/22,4 = 0,225 → x = 0,15
Khối lượng 1 mol ROH: 11,1/0,15 = 74
R = 29; R là C4H9 –
CTPT: C4H10O
Phần trăm khối lượng C4H9OH = 11,1/20,3.100% = 54,68%
%C2H5OH = 32,86%
b/ C6H5OH + 3Br2 → C6H2Br3OH + 3HBr
Khối lượng kết tủa = 0,1.331= 33,1(gam)
Bài 3: Cho 28,2 gam hỗn hợp hai rượu no đơn chức kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng tác dụng hết với Na (dư) sinh ra 8,4 lít H2 (đktc). Xác định CTPT và viết CTCT của hai rượu trên và tính % về khối lượng của chúng trong hỗn hợp, biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn.
Lời giải:
Gọi CTPT của hỗn hợp 2 rượu no, đơn chức là:
Số mol khí H2 sinh ra: nH2 = 8,4/22,4 = 0,375 mol
Phương trình phản ứng:
nhh ancol = 0,375.2 = 0,75 mol
Mhh = 28,2/0,75 = 37,6 g/mol
⇒
Vậy CTPT của 2 ancol: CH3OH và CH3CH2OH
nCH3OH = 0,45 mol ; nC2H5OH = 0,3 mol
Phần trăm khối lượng mỗi ancol trong hỗn hợp:
%mCH3OH = 0,45.32/28,2.100% = 28,7%
%mC2H5OH = 100% - 28,7% = 73,1%
B. Bài tập trắc nghiệm
Bài 1: 13,8 gam ancol A tác dụng với Na dư giải phóng 5,04 lít H2 ở đktc, biết MA < 100. Vậy A có công thức cấu tạo thu gọn là :
A. CH3OH. B. C2H5OH. C. C3H6(OH)2. D. C3H5(OH)3.
Lời giải:
Đáp án: D
⇒C3H5(OH)3.
Bài 2: Cho 42 gam 1 ancol no, mạch hở, đơn chức l X phản ứng vừa đủ với Na thu được H2 và 57,4 gam muối. Vậy X là
A. CH4O. B. C2H6O. C. C3H8O. D. C4H10O.
Lời giải:
Đáp án: C
ROH + Na → RONa + ½ H2
nancol = (57,4-42)/22 = 0,7 mol ⇒ M = 42/0,7 = 60 ⇒ n = 3
Bài 3: Cho 68,913 gam 1 ancol hai chức Z phản ứng hết với Na thu được 24,8976 lít H2 (đktc). Vậy Z là
A. C2H6O2. B. C3H8O2. C. C4H10O2. D. C5H10O2.
Lời giải:
Đáp án: A
R(OH)2 + 2Na → R(ONa)2 + H2
nancol = nH2 = 1,1115 mol ⇒ Mancol = 62 = 14n + 2 + 32 ⇒ n = 2
Bài 4: Cho 10,1 gam hỗn hợp X gồm 2 ankanol đồng đẳng liên tiếp phản ứng với Na dư thu được 2,8 lít H2 (đktc). Vậy công thức của 2 ankanol trong hỗn hợp X là
A. CH3OH và C2H5OH. B. C2H5OH và C3H7OH.
C. C3H7OH và C4H9OH. D. C4H9OH và C5H11OH.
Lời giải:
Đáp án: A
nhh = 2nH2 = 0,25 mol ⇒ Mhh = 10,1/0,25 = 40,4 ⇒ ntb = 1,6
Bài 5: Cho 1 ancol mạch hở Z (trong đó có số nguyên tử oxi bằng số nguyên tử cacbon) phản ứng hoàn toàn với 2,3 gam Na thu được 4,97 gam chất rắn và 1,008 lít H2 (đktc). Vậy Z là
A. C2H6O2. B. C3H8O3. C. C4H10O4. D. C5H10O5.
Lời giải:
Đáp án: B
mancol = 4,97 + 0,09 – 2,3 = 2,76 g; nancol = nH2 = n.0,09 mol
⇒ M = 92/3n = 14n + 16n + 2 ⇒ n = 3
Bài 6: Cho 0,8 mol hỗn hợp A gồm 3 ancol có công thức phân tử lần lượt là C2H6O2, C3H8O2 và C5H12O2 phản ứng vừa đủ với Na, phản ứng xong thu được V lít H2 (đktc). Vậy giá trị của V là
A. 4,48. B. 8,96. C. 17,92. D. 35,84.
Lời giải:
Đáp án: C
R(OH)2 + 2Na → R(ONa)2 + H2
nH2 = nancol = 0,8 ⇒ V = 0,8.22,4 = 17,92 lít
Bài 7: Cho m gam hỗn hợp M gồm metanol, etanol và propenol phản ứng vừa đủ với Na thu được V lít H2 (đktc) và (m + 3,52) gam muối. Vậy giá trị của V là
A. 3,584. B. 1,792. C. 0,896. D. 0,448.
Lời giải:
Đáp án: A
nH2 = (m+3,52-m)/22 = 0,16 mol ⇒ V = 0,16.22,4 = 3,584 lít
Bài 8: Cho 37 gam hỗn hợp X gồm etanol, etilenglicol và glixerol phản ứng vừa đủ với Na thu được V lít H2 (đktc) và 50,2 gam muối. Vậy giá trị của V là
A. 6,72. B. 4,48. C. 2,24. D. 13,44
Lời giải:
Đáp án: A
2R(OH)n + 2nNa → 2R(ONa)n + nH2
nNa = (50,2-37)/22 = 0,6 mol ⇒ nH2 = 0,6/2 = 0,3 mol ⇒ V = 6,72 lít
C. Bài tập tự luyện
Câu 1: Số hợp chất hữu cơ có công thức phân tử C3H8O phản ứng được với Na là
A. 1.
B. 2.
C. 3.
D. 4.
Câu 2: Cho 21,2 gam hỗn hợp 2 alcohol đơn chức kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng tác dụng với 23 gam Na, sau phản ứng hoàn toàn thu được 43,8 gam chất rắn. Công thức phân tử của 2 alcohol là
A. CH4O và C2H6O.
B. C4H10O và C5H12O.
C. C2H6O và C3H8O.
D. C3H8O và C4H10O.
Câu 3: Cho 16,6 gam hỗn hợp gồm ethyl alcohol và propyl alcohol phản ứng hết với Na (lấy dư), thu được 3,7185 lít khí H2 (đkc). Thành phần phần trăm về khối lượng tương ứng của hai alcohol là
A. 72,3% và 27,7%.
B. 50% và 50%.
C. 46,3% và 53,7%.
D. 27,7% và 72,3%.
Câu 4: Cho 15,6 gam hỗn hợp 2 alcohol đơn chức, kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng tác dụng hết với 9,2 gam Na, thu được 24,5g chất rắn. Hai alcohol đó là
A. C3H5OH và C4H7OH.
B. C2H5OH và C3H7OH.
C. C3H7OH và C4H9OH.
D. CH3OH và C2H5OH.
Câu 5: Cho 23,4 gam hỗn hợp hai alcohol no, đơn chức kế tiếp nhau trong cùng dãy đồng đẳng tác dụng hết với 13,8 gam Na, thu được 36,75 gam chất rắn. Hai alcohol đó là
A. C2H5OH và C3H7OH.
B. C3H7OH và C4H9OH.
C. C4H9OH và C5H11OH.
D. CH3OH và C2H5OH.
Xem thêm các dạng bài tập Hóa học lớp 11 có trong đề thi THPT Quốc gia khác:
- Dạng 1: Bài tập lý thuyết về dẫn xuất halogen, ancol, phenol
- Dạng 2: Cách viết đồng phân, gọi tên dẫn xuất halogen
- Dạng 3: Cách viết đồng phân, gọi tên Ancol, Phenol
- Dạng 4: Bài tập về dẫn xuất halogen
- Dạng 6: Phenol phản ứng với kim loại kiềm và dung dịch kiềm
- Dạng 7: Phản ứng tách nước của Ancol
- Dạng 8: Phản ứng oxi hóa ancol
- Dạng 9: Độ rượu - Điều chế, nhận biết Ancol
Tủ sách VIETJACK shopee lớp 10-11 cho học sinh và giáo viên (cả 3 bộ sách):
Săn shopee giá ưu đãi :
- Sổ lò xo Art of Nature Thiên Long màu xinh xỉu
- Biti's ra mẫu mới xinh lắm
- Tsubaki 199k/3 chai
- L'Oreal mua 1 tặng 3
Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.
Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.
- Giải Tiếng Anh 11 Global Success
- Giải sgk Tiếng Anh 11 Smart World
- Giải sgk Tiếng Anh 11 Friends Global
- Lớp 11 - Kết nối tri thức
- Soạn văn 11 (hay nhất) - KNTT
- Soạn văn 11 (ngắn nhất) - KNTT
- Giải sgk Toán 11 - KNTT
- Giải sgk Vật Lí 11 - KNTT
- Giải sgk Hóa học 11 - KNTT
- Giải sgk Sinh học 11 - KNTT
- Giải sgk Lịch Sử 11 - KNTT
- Giải sgk Địa Lí 11 - KNTT
- Giải sgk Giáo dục KTPL 11 - KNTT
- Giải sgk Tin học 11 - KNTT
- Giải sgk Công nghệ 11 - KNTT
- Giải sgk Hoạt động trải nghiệm 11 - KNTT
- Giải sgk Giáo dục quốc phòng 11 - KNTT
- Giải sgk Âm nhạc 11 - KNTT
- Lớp 11 - Chân trời sáng tạo
- Soạn văn 11 (hay nhất) - CTST
- Soạn văn 11 (ngắn nhất) - CTST
- Giải sgk Toán 11 - CTST
- Giải sgk Vật Lí 11 - CTST
- Giải sgk Hóa học 11 - CTST
- Giải sgk Sinh học 11 - CTST
- Giải sgk Lịch Sử 11 - CTST
- Giải sgk Địa Lí 11 - CTST
- Giải sgk Giáo dục KTPL 11 - CTST
- Giải sgk Hoạt động trải nghiệm 11 - CTST
- Giải sgk Âm nhạc 11 - CTST
- Lớp 11 - Cánh diều
- Soạn văn 11 Cánh diều (hay nhất)
- Soạn văn 11 Cánh diều (ngắn nhất)
- Giải sgk Toán 11 - Cánh diều
- Giải sgk Vật Lí 11 - Cánh diều
- Giải sgk Hóa học 11 - Cánh diều
- Giải sgk Sinh học 11 - Cánh diều
- Giải sgk Lịch Sử 11 - Cánh diều
- Giải sgk Địa Lí 11 - Cánh diều
- Giải sgk Giáo dục KTPL 11 - Cánh diều
- Giải sgk Tin học 11 - Cánh diều
- Giải sgk Công nghệ 11 - Cánh diều
- Giải sgk Hoạt động trải nghiệm 11 - Cánh diều
- Giải sgk Giáo dục quốc phòng 11 - Cánh diều
- Giải sgk Âm nhạc 11 - Cánh diều