Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Bài tập nhận biết hợp chất vô cơ (có lời giải)

Bài viết Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Bài tập nhận biết hợp chất vô cơ gồm các dạng bài tập từ cơ bản đến nâng cao với phương pháp giải chi tiết và bài tập tự luyện đa dạng giúp Giáo viên có thêm tài liệu ôn thi Học sinh giỏi Hóa 9.

Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Bài tập nhận biết hợp chất vô cơ (có lời giải)

Xem thử

Chỉ từ 300k mua trọn Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 sách mới bản word có lời giải chi tiết:

• B1: gửi phí vào tk: 1133836868 - CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK - Ngân hàng MB (QR)
• B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận giáo án

A. PHƯƠNG PHÁP NHẬN BIẾT

I. Nguyên tắc

Chất rắn ⟶ chất lỏng ⟶ Kết tủa (màu sắc)

- Phân loại các hợp chất vô cơ cụ thể để áp dụng tính chất hóa và tính chất cho phù hợp

- Hóa chất thực hiện lần lượt:

+ Nước: nhận ra các chất không tan trong nước, chất tác dụng với nước tạo ra chất khí (kim loại kiềm), tạo ra chất kết tủa như CaO.

+ Acid: (HCl, H₂SO_{4 loãng}) nhận ra các chất không tan trong nước, không tan trong acid loãng, chất tác dụng với axít tạo ra chất khí (kim loại đứng trước H) hoặc các muối (=CO₃, =SO₃) tạo ra chất khí CO₂ hoặc SO₂.

+ Dung dịch Base tan (NaOH, KOH, Ca(OH)₂, Ba(OH)₂): Dùng để nhận ra các muối tan của kim loại, hoặc các muối có chứa các gốc acid (=CO₃, =SO₃, =SO₄) vì tạo ra chất kết tủa.

+ Dung dịch muối cho tác dụng với các dung dịch chưa nhận ra để cho tạo kết tủa, từ đó ta nhận ra được chất cần tìm bằng màu sắc đặc trưng.

2. Nhận biết các dung dịch: acid, base, muối:

- Quỳ tím: Acid làm quỳ tím chuyển thành màu đỏ, base làm quỳ tím chuyển thành màu xanh.

- Phenolphtalein: Base làm phenolphtalein chuyển thành màu đỏ.

- Hầu hết các muối trung hòa không làm đổi màu quỳ tím.

- Nhận biết các dung dịch muối bằng những phản ứng tạo kết tủa, hoặc tạo khí đặc trưng.

- Một số muối trung hòa của kim loại kiềm tan trong nước làm cho quỳ tím chuyển thành màu xanh như: Na₂CO₃, Na₂S, K₂S, K₂CO_3, NaHCO₃, KHCO₃…(Kim loại Na, K và các gốc acid yếu: CO₃, SO₃, HCO₃, HSO₃, S…)

* Giải thích: Do kim loại tạo muối là kim loại có tính khử mạnh (hoạt động hóa học mạnh) liên kết với gốc axít yếu nên làm cho quỳ tím chuyển thành màu xanh.

- Một số muối làm cho quỳ tím chuyển thành màu đỏ như NaHSO₄, KHSO₄, muối ${\mathrm{NH}}_4^{+}$ với gốc acid mạnh như -Cl, =SO₄, -NO₃.

+ Tùy thuộc vào gốc acid mà ta chọn hóa chất thích hợp để nhận biết:

Muối	Hoá chất	Hiện tượng	Phương trình hóa học
- Muối sunfat tan M2(SO4)n (gốc =SO4)	Ba(OH)2 hoặc BaCl2	Tạo kết tủa trắng BaSO4	$\mathrm{Ba}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2+{\mathrm{MSO}}_4\to {\mathrm{BaSO}}_4\downarrow +M{\left(\mathrm{OH}\right)}_n$
- Muối Clorua (- Cl) MCln	AgNO3	Tạo kết tủa trắng AgCl	${\mathrm{MCl}}_n+{\mathrm{AgNO}}_3\to \mathrm{AgCl}\downarrow +M{\left({\mathrm{NO}}_3\right)}_n$
- Muối (=CO3; =SO3) M2(CO3)n; M2(SO3)n	Axít HCl, H2SO4	- tạo ra khí CO2, SO2	$M_2{\left({\mathrm{SO}}_3\right)}_n+\mathrm{HCl}\to {\mathrm{MCl}}_n+{\mathrm{SO}}_2\uparrow +H_{2}O$ $M_2{\left({\mathrm{CO}}_3\right)}_n+\mathrm{HCl}\to {\mathrm{MCl}}_n+{\mathrm{CO}}_2\uparrow +H_{2}O$
- Các muối tan của kim loại Fe, Cu, Zn, Mg, Al ….	NaOH hoặc KOH	Tạo kết tủa (base không tan) màu sắc đặc trưng.	Ví dụ: ${\mathrm{FeCl}}_2+2\mathrm{NaOH}\to \mathrm{Fe}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2{\downarrow }_{\left(\mathrm{xanh}\mathrm{lục}\right)}+2\mathrm{NaCl}$ ${\mathrm{FeCl}}_3+3\mathrm{NaOH}\to \mathrm{Fe}{\left(\mathrm{OH}\right)}_3{\downarrow }_{\left(\mathrm{nâu}\mathrm{đỏ}\right)}+3\mathrm{NaCl}$ ${\mathrm{CuCl}}_2+2\mathrm{NaOH}\to \mathrm{Cu}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2{\downarrow }_{\left(\mathrm{xanh}\mathrm{lam}\right)}+2\mathrm{NaCl}$ ${\mathrm{ZnCl}}_2+2\mathrm{NaOH}\to \mathrm{Zn}{\left(\mathrm{OH}\right)}_2{\downarrow }_{\left(\mathrm{keo}\mathrm{trắng}\right)}+2\mathrm{NaCl}$ ${\mathrm{AlCl}}_3+3\mathrm{NaOH}\to \mathrm{Al}{\left(\mathrm{OH}\right)}_3{\downarrow }_{\left(\mathrm{keo}\mathrm{trắng}\right)}+3\mathrm{NaCl}$ ……..

III. DẤU HIỆN NHẬN BIẾT

- Các chất kết tủa: (chất rắn tạo thành sau phản ứng)

Kết tủa màu trắng	Màu một số kết tủa
1. Al(OH)3: kết tủa keo trắng 2. Zn(OH)2: kết tủa keo trắng 3. AgCl: trắng 4. Ag2SO4: kết tủa trắng 5. MgCO3: kết tủa trắng 6. BaSO4: kết tủa trắng 7. BaCO3: kết tủa trắng 8. BaSO3: Kết tủa trắng 9. CaSO3: Kết tủa trắng 10. CaCO3: kết tủa trắng 11. Mg(OH)2: kết tủa màu trắng
CuS, FeS, Ag2S, PbS, HgS: kết tủa đen	Màu đen
Kết tủa đặc trưng của một số chất
Fe(OH)2: kết tủa xanh lục nhạt. Fe(OH)3: kết tủa nâu đỏ CuSO4: tinh thể khan màu trắng, tinh thể ngậm nước màu xanh lam, dung dịch xanh lam Cu(OH)2: kết tủa xanh lơ (xanh da trời) Ag3PO4: kết tủa vàng AgBr: kết tủa vàng nhạt
Dung dịch có màu đặc trưng
- FeC12: dung dịch lục nhạt - FeC13: dung dịch nâu đỏ - Dung dịch Br2: Màu da cam	- Cu(NO3)2: dung dịch xanh lam - CuC12: Màu xanh lam - CuSO4: màu xanh lam
Khí có mùi đặc trưng
- SO2: Khí có mùi hắc - H2S: Mùi trứng ung - NH3: Mùi khai - Cl2: Màu vàng nhạt, mùi hắc.

B. BÀI TẬP VẬN DỤNG

Bài 1: Chỉ có CO₂ và H₂O làm thế nào để nhận biết được các chất rắn sau NaCl, Na₂CO₃, CaCO₃, BaSO₄.­ Trình bày cách nhận biết. Viết phương trình phản ứng.

Bài 2: Bằng phương pháp hóa học em hãy tìm cách nhận biết các dung dịch mất nhãn NH₄HSO₄, Ba(OH)₂, BaCl₂, HCl, NaCl và H₂SO₄. Viết các phương trình hóa học xảy ra.

Bài 3: Nhận biết các dung dịch sau NaHSO₄, KHCO₃, Mg(HCO₃)₂, Na₂SO₃, Ba(HCO₃)₂, không sử dụng thêm hóa chất khác. Viết phương trình hóa học xảy ra.

Bài 4:Chỉ dùng dung dịch H₂SO₄ loãng (không dùng hoá chất nào khác kể cả nước) nhận biết các kim loại sau Mg, Zn, Fe, Ba.

Bài 5: Có 3 lọ hoá chất không màu là NaCl, Na₂CO₃ và HCl. Nếu không dùng thêm hoá chất nào kể cả quỳ tím thì có thể nhận biết được không. Em hãy trình bày cách nhận biết (nếu có).

Bài 6: Chỉ dùng quỳ tím hãy phân biệt các dung dịch sau: BaCl₂; NH₄Cl; (NH₄)­₂SO₄; NaOH; Na₂CO₃

Bài 7: Hãy nhận biết ba cốc đựng 3 dung dịch mất nhãn gồm FeSO₄; Fe₂(SO₄)₃ và MgSO₄.

Bài 8: Chỉ dùng quỳ tím nhận biết 3 dung dịch cùng nồng độ sau HCl, H₂SO₄ và NaOH.

Bài 9: Có các lọ mất nhãn chứa dung dịch các chất AlCl₃, ZnCl₂, NaCl, MgCl₂. Bằng phương pháp hoá học hãy nhận biết, viết phương trình phản ứng.

Bài 10: Nhận biết các dung dịch sau mất nhãn sau: NH₄HCO₃, (NH₄)₂CO₃, NaHCO₃, NH₄NO₃, Na₂CO₃, HCl, H₂SO₄ .

Bài 11: Lựa chọn một hoá chất thích hợp để phân biệt các dung dịch muối: NH₄Cl, (NH₄)₂SO₄, NaNO₃, MgCl₂, FeCl₂, FeCl₃, Al(NO₃)₃.

Bài 12: Chỉ được dùng một kim loại hãy nhận biết các dung dịch sau đây HCl, HNO_{3 đặc}, AgNO₃, KCl, KOH. Viết các phương trình hóa học xảy ra.

Bài 13: Có 6 lọ không nhãn đựng riêng biệt từng dung dịch sau: K₂CO₃, (NH₄)₂SO₄, MgSO₄, Al₂(SO₄)₃, FeSO₄ và Fe₂(SO₄ )₃. Chỉ được dùng xút (NaOH) hãy nhận biết.

Bài 14: Chỉ dùng HCl và H₂O nhận biết các chất sau đây đựng riêng trong các lọ bị mất nhãn: Ag₂O, BaO, MgO, Al₂O₃, FeO, Fe₂O₃ và CaCO₃.

Bài 15. Trình bày phương pháp hóa học để nhận biết sự có mặt của các khí trong hỗn hợp khí gồm: CO₂, SO₂, CO, H₂.

Bài 16. Một hỗn hợp gồm các oxit: CO, CO₂, SO₂, SO₃. Cần dùng các phản ứng hóa học nào để nhận ra từng oxide trong hỗn hợp?

Bài 17. Chỉ được dung thêm hai thuốc thử (tự chọn) để phân biệt các chất bột sau: MgO, P₂O₅, BaO, Na₂SO₄, Al₂O₃. Viết phương trình hóa học của các phản ứng xảy ra (nếu có).

Bài 18. Cho các hóa chất: Na, MgCl₂, FeCl₂, FeCl₃, AlCl₃. Chỉ dùng thêm H₂O trình bày cách phân biệt mỗi chất và viết phương trình hóa học xảy ra

................................

................................

................................

Xem thử

Xem thêm các Chuyên đề bài tập bồi dưỡng Học sinh giỏi Hóa học lớp 9 có đáp án hay khác:

• Chuyên đề: Điều chế - tinh chế chất

• Chuyên đề: Kim loại tác dụng với dung dịch muối

• Chuyên đề: Bài toán hỗn hợp chia phần

• Chuyên đề: Bài toán đồ thị

• Chuyên đề: Bài toán muối carbonate và hydrogen carbonate

• Chuyên đề: Bài tập H2SO4 nâng cao

Xem thêm các loạt bài Để học tốt Hóa học 9 hay khác:

• Giải bài tập Hóa học 9
• Giải sách bài tập Hóa 9
• Đề thi Hóa học 9
• Wiki 200 Tính chất hóa học
• Wiki 3000 Phản ứng hóa học quan trọng

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---