Tổng hợp lý thuyết Chương 3 phần Số học Toán 6 có đáp án

Tổng hợp lý thuyết Chương 3 (phần Số học Toán 6)

A. Lý thuyết

1. Khái niệm phân số

Quảng cáo

Người ta gọi Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án với a, b ∈ ℤ, b ≠ 0 là một phân số, a là tử số (tử), b là mẫu số (mẫu) của phân số

2. Hai phân số bằng nhau

Hai phân số a/b và c/d gọi là những phân số bằng nhau nếu a.d = b.c (tích chéo bằng nhau)

3. Tính chất cơ bản của phân số

   + Nếu ta nhân cả tử và mẫu của một phân số với cùng một số nguyên khác 0 thì ta được một phân số mới bằng phân số đã cho

Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

   + Nếu ta chia cả tử và mẫu của một phân số cho cùng một ước chung của chúng ta được một phân số mới bằng phân số đã cho

Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

4. Cách rút gọn phân số

Muốn rút gọn phân số , ta chia cả tử và mẫu của phân số đó cho một ước chung khác 1 và -1 của chúng .

5. Phân số tối giản

   + Phân số tối giản (hay phân số không rút gọn được nữa ) là phân số mà cả tử và mẫu chỉ có ước chung là 1 và -1. Để rút gọn một lần mà được kết quả là phân số tối giản, chỉ cần chia tử và mẫu của phân số cho ƯCLN của chúng

   + Để rút gọn một phân số có thể phân tích tử và mẫu thành tích các thừa số

Quảng cáo


Chú ý:

   + Phân số a/b là tối giản nếu |a| và |b| là hai nguyên tố cùng nhau.

   + Khi rút gọn một phân số, người ta thường rút gọn về phân số tối giản.

6. Quy đồng mẫu hai phân số

Muốn quy đồng hai phân số ta làm như sau:

Bước 1: Tìm một bội chung của 2 mẫu số để làm mẫu chung

Bước 2: Tìm thừa số phụ của mỗi mẫu (chia mẫu chung cho từng mẫu)

Bước 3: Nhân cả tử và mẫu của mỗi phân số với thừa số phụ tương ứng

7. Các bước quy đồng mẫu số nhiều phân số với mẫu số dương

Muốn quy đồng nhiều phân số với mẫu số dương ta làm như sau:

Bước 1: Tìm một bội chung của các mẫu (thường là BCNN) để là mẫu chung

Bước 2: Tìm thừa số phụ của mỗi mẫu (bằng cách chia mẫu chung cho từng mẫu)

Bước 3: Nhân cả tử và mẫu của mỗi phân số với thừa số phụ tương ứng

8. So sánh hai phân số cùng mẫu

Trong hai phân số có cùng một mẫu dương, phân số nào có tử lớn hơn thì lớn hơn

Ví dụ: Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

9. So sánh hai phân số không cùng mẫu

Muốn so sánh hai phân số không cùng mẫu, ta viết chúng dưới dạng hai phân số có cùng một mẫu dương rồi so sánh các tử với nhau: phân số nào có tử lớn hơn thì lớn hơn

Nhận xét:

   + Phân số có tử và mẫu là hai số nguyên cùng dấu thì lớn hơn 0, gọi là phân số dương

   + Phân số có tử và mẫu là hai số nguyên khác dấu thì nhỏ hơn 0, gọi là phân số âm

Quảng cáo
Cài đặt app vietjack

    Ta còn có cách so sánh phân số như sau:

   • Áp dụng tính chất:

Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

   • Đưa về hai phân số cùng tử dương rồi so sánh mẫu (chỉ áp dụng đối với hai phân số cùng dương)

   + Chọn số thứ ba làm trung gian

10. Cộng hai phân số cùng mẫu

Muốn cộng hai phân số cùng mẫu ta cộng các tử và giữ nguyên mẫu

Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

11. Cộng hai phân số khác mẫu

Muốn cộng hai phân số không cùng mẫu. ta viết chúng dưới dạng hai phân số cùng mẫu rồi cộng các tử với nhau và giữ nguyên mẫu chung

12. Các tính chất

   + Tính chất giao hoán : Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

   + Tính chất kết hợp:

Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

   + Cộng với số 0: Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

13. Số đối

Hai số gọi là đối nhau nêu tổng của chúng bằng

Kí hiệu số đối của phân số a/b và -a/b

Ví dụ: Số đối của 5/6 là -5/6

Số đối của -2/9 là 2/9.

14. Phép trừ phân số

Muốn trừ một phân số cho một phân số, ta cộng số bị trừ với số đối của số trừ

Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

15. Quy tắc phép nhân phân số

   + Muốn nhân hai phân số, ta nhân các tử với nhau và nhân các mẫu với nhau

Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

   + Muốn nhân một số nguyên với một phân số ( hoặc một phân số với một số nguyên ), ta nhân số nguyên với tử của phân số và giữ nguyên mẫu

Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

16. Các tính chất cơ bản của phân số

   + Tính chất giao hoán: Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

   + Tính chất kết hợp: Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

   + Nhân với số 1: Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

   + Nhân với số 0: Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

   + Tính chất phân phối của phép nhân đối với phép cộng:

Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

Nhận xét:

Lũy thừa của một phân số: Với n ∈ N thừa số

Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

17. Số nghịch đảo

Hai số gọi là nghịch đảo của nhau nếu tích của chúng bằng 1

Ví dụ:

Số nghich đảo của 1/6 là 6; số nghịch đảo của -5 là -1/5.

18. Phép chia phân số

Muốn chia một phân số hay một số nguyên cho một phân số, ta nhân số bị chia với số nghịch đảo của số chia

Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

19. Hỗn số

   + Nếu phân số dương lớn hơn 1, ta có thể viết nó dưới dạng hỗn số bằng cách: chia tử cho mẫu, thương tìm được là nguyên của hỗn số, số dư là tử của phân số kèm theo, còn mẫu vẫn là mẫu đã cho

   + Muốn viết một hỗn số dưới dạng một phân số, ta nhân phần nguyên với mẫu rồi cộng với tử, kết quả tìm được là tử số của phân số, còn mẫu vẫn là mẫu đã cho

   + Khi viết một phân số âm dưới dạng hỗn số, ta chỉ cần viết số đối của nó dưới dạng hỗn số rồi đặt dấu “-“ trước kết quả nhận được

20. Số thập phân

Phân số thập phân là phân số mà mẫu là lũy thừa của 10

Các phân số thập phân có thể viết được dưới dạng số thập phân

   + Số thập phân gồm hai phần:

• Phần số nguyên viết bên trái dấu phẩy

• Phần thập phân viết bên phải dấu phẩy

Số chữ số của phần thập phân đúng bằng số chữ số 0 ở mẫu của phân số thập phân.

21. Phần trăm

Những phân số có mẫu là 100 còn được viết dưới dạng phần trăm với kí hiệu %

Ví dụ:

Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

22. Tìm giá trị phân số của một số cho trước

Muốn tìm Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án của số b cho trước, ta tính b.Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án (m,n ∈ N, n ≠ 0)

23. Tìm một số biết giá trị một phân số của nó

Muốn tìm một số biết Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án của nó bằng a, ta tính a:Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án (m, n ∈ N*)

24. Tỉ số của hai số

Thương trong phép chia số a cho số b (b ≠ 0) gọi là tỉ số của a và b

Kí hiệu a:b hoặc a/b

Ví dụ:

Tỉ số của Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

25. Tỉ số phần trăm

Muốn tìm tỉ số phần trăm của hai số a và b, ta nhân a với 100 rồi chia cho b và viết kí hiệu % vào kết quả: Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

Ví dụ:

Tỉ số phần trăm của 2kg và 40kg là: Toán lớp 6 | Lý thuyết - Bài tập Toán 6 có đáp án

26. Tỉ lệ xích

Tỉ lệ xích T của một bản vẽ (hoặc một bản đồ) là tỉ số khoảng cách a giữa hai điểm trên bản vẽ ( hoặc bản đồ ) và khoảng cách b giữa hai điểm tương ứng thực tế: T = a/b ( có cùng đơn vị đo)

27. Biểu đồ phần trăm

Để nêu bật và so sánh một cách trực quan các giá trị phần trăm của cùng một đại lượng, người ta dùng biểu đồ phần trăm. Biểu đồ phần trăm thường được dựng dưới dạng cột, ô vuông và hình quạt

B. Bài tập

Câu 1: Trong các cách viết sau cách viết nào cho ta phân số:Trắc nghiệm Mở rộng khái niệm phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Theo định nghĩa người ta gọi là phân số khi cả tử và mẫu đều là số nguyên và mẫu khác 0

⇒ -1/4; 2/-7 là phân số.

Câu 2: Viết các phép chia sau dưới dạng phân số

a) 5:13     b) -2:9     c) k:(-5) (k ∈ Z)

a) Ta có: 5:13 ⇒ Có phân số là 5/13

b) Ta có: -2:9 ⇒ Có phân số là -2/9

c) Ta có: k:(-5) (k ∈ Z) ⇒ Có phân số là k/-5

Câu 3: Quy đồng mẫu các phân số sau:Trắc nghiệm Quy đồng mẫu nhiều phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Trắc nghiệm Quy đồng mẫu nhiều phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Câu 4: Rút gọn hai biểu thức rồi quy đồng

Trắc nghiệm Quy đồng mẫu nhiều phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Ta có:

Trắc nghiệm Quy đồng mẫu nhiều phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Câu 5: Tính

Trắc nghiệm Phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

a) Ta có:

Trắc nghiệm Phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Trắc nghiệm Phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

b) Ta có:

Trắc nghiệm Phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Trắc nghiệm Phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

c) Ta có:

Trắc nghiệm Phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Trắc nghiệm Phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Câu 6: Cho phân số a/b và phân số a/c có b + c = a (a, b, c ∈ Z, b ≠ 0, c ≠ 0). Chứng tỏ rằng tích của hai phân số này bằng tổng của chúng. Thử lại với a = 8, b = -3

Trắc nghiệm Phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Trắc nghiệm Phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Trắc nghiệm Phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Từ (1), (2) ta có:

Trắc nghiệm Phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiếtvới b + c = a (a, b, c ∈ Z, b ≠ 0, c ≠ 0)

Nếu a = 8, b = -3 thì c = a - b = 8 - (-3) = 11

Trắc nghiệm Phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Câu 7: So sánh

Trắc nghiệm Hỗn số. Số thập phân. Phần trăm - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Trắc nghiệm Hỗn số. Số thập phân. Phần trăm - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Câu 8: Tính

Trắc nghiệm Hỗn số. Số thập phân. Phần trăm - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Trắc nghiệm Hỗn số. Số thập phân. Phần trăm - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Câu 9: Tính giá trị các biểu thức sau:

Trắc nghiệm Tính chất cơ bản của phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

a) Ta có:

Trắc nghiệm Tính chất cơ bản của phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

b) Ta có:

Trắc nghiệm Tính chất cơ bản của phép nhân phân số - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Câu 10: Lúc 6 giờ 50 phút Việt đi xe đạp từ A đến B với vận tốc 15km/h. Lúc 7 giờ 10 phút bạn Nam đi xe đạp từ B để đến A với vận tốc 12km/h. Hai bạn gặp nhau ở C lúc 7 giờ 30 phút. Tính quãng đường AB.

Thời gian bạn Việt đi quãng đường AC là:

7h30ph – 6h50ph = 40ph = 2/3 (h)

Quãng đường AC dài: 15.(2/3) = 10 (km)

Thời gian bạn Nam đi quãng đường BC là:

7h30ph – 7hl0ph = 20ph = 1/3 h.

Quãng đường BC dài: 12.(1/3) = 4 (km).

Độ dài quãng đường AB là: 10 + 4 = 14 (km).

Câu 11: Tính nhanh

Trắc nghiệm Chương 3 phần Số học Toán 6 - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Ta có:

Trắc nghiệm Chương 3 phần Số học Toán 6 - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Trắc nghiệm Chương 3 phần Số học Toán 6 - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Trắc nghiệm Chương 3 phần Số học Toán 6 - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Trắc nghiệm Chương 3 phần Số học Toán 6 - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Câu 12: Chứng minh rằng

Trắc nghiệm Chương 3 phần Số học Toán 6 - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Ta có:

Trắc nghiệm Chương 3 phần Số học Toán 6 - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Trắc nghiệm Chương 3 phần Số học Toán 6 - Bài tập Toán lớp 6 chọn lọc có đáp án, lời giải chi tiết

Xem thêm các phần lý thuyết, các dạng bài tập Toán lớp 6 có đáp án chi tiết hay khác:

Xem thêm các loạt bài Để học tốt Toán lớp 6 hay khác:

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 6 tại khoahoc.vietjack.com

GIẢM GIÁ 40% KHÓA HỌC VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Phụ huynh đăng ký mua khóa học lớp 6 cho con, được tặng miễn phí khóa ôn thi học kì. Cha mẹ hãy đăng ký học thử cho con và được tư vấn miễn phí. Đăng ký ngay!

Tổng đài hỗ trợ đăng ký khóa học: 084 283 45 85

Tiếng Anh lớp 6 - cô Tuyết Nhung

4.5 (243)

799,000đs

599,000 VNĐ

Toán 6 - Cô Diệu Linh

4.5 (243)

799,000đ

599,000 VNĐ

Văn 6 - Cô Ngọc Anh

4.5 (243)

799,000đ

599,000 VNĐ

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k9: fb.com/groups/hoctap2k9/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Loạt bài Lý thuyết - Bài tập Toán lớp 6 có đầy đủ Lý thuyết và các dạng bài có lời giải chi tiết được biên soạn bám sát nội dung chương trình sgk Số học 6 và Hình học 6.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.


Nhóm học tập 2k9