Cách viết phương trình phóng xạ hay, chi tiết



A. Phương pháp & Ví dụ

1. Phương pháp

Qui tắc dịch chuyển của sự phóng xạ:

Phóng xạ Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa 10 có đáp án

So với hạt nhân mẹ, hạt nhân con lùi 2 ô về đầu bảng tuần hoàn và có số khối giảm 4 đơn vị.

Phóng xạ Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa 10 có đáp án

So với hạt nhân mẹ, hạt nhân con tiến 1 ô về cuối bảng tuần hoàn và có cùng số khối.

Thực chất phóng xạ β- là một hạt nơ trôn biến thành 1 hạt proton, 1 hạt e và một hạt nơtrinô:

Vật Lí lớp 12 | Lý thuyết và Bài tập Vật Lí 12 có đáp án

Bản chất của tia phóng xạ β- là hạt electron. Hạt nơtrinô (v) không mang điện, không khối lượng ( hoặc rất nhỏ) chuyển động với vận tốc ánh sáng và hầu như không tương tác với vật chất.

Phóng xạ Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa 10 có đáp án

So với hạt nhân mẹ, hạt nhân con lùi 1 ô về đầu bảng tuần hoàn và cùng số khối.

Thức chất của phóng xạ β+ là một hạt proton biến thành 1 hạt nơtrôn, 1 hạt pôzitrôn và 1 hạt nơtrinô

Vật Lí lớp 12 | Lý thuyết và Bài tập Vật Lí 12 có đáp án

Phóng xạ γ (hạt phôton) :

Hạt nhân con sinh ra ở trạng thái kích thích có mức năng lượng E1 chuyển xuống mức năng lượng E2 đồng thời phóng ra một photon có năng lượng:

Vật Lí lớp 12 | Lý thuyết và Bài tập Vật Lí 12 có đáp án

Trong phóng xạ gamma không có sự biến đổi hạt nhân và thường kèm theo phóng xạ α và β

2. Ví dụ

Ví dụ 1: Côban 60Co phóng xạ β- với chu kì bán rã T = 5,27 năm và biến đổi thành niken (Ni). Viết phương trình phân rã và nêu cấu tạo của hạt nhân con.

Hướng dẫn:

Phương trình phân rã:

Vật Lí lớp 12 | Lý thuyết và Bài tập Vật Lí 12 có đáp án

Hạt nhân Ni có 28 prôtôn và 32 nơtrôn.

B. Bài tập trắc nghiệm

Bài 1: Tìm hạt nhân X trong phản ứng hạt nhân sau:

kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết

kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết

Chọn B.

Xác định hạt α có Z = ? và A = ? . α ≡ kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết

Áp dụng định luật bảo toàn số khối và điện tích.

Khi đó suy ra : X có điện tích Z = 2+ 4 – 5 =1 và số khối A = 4 + 8 – 10 = 2.

Vậy X là hạt nhân kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết đồng vị phóng xạ của H

Bài 2: Trong phóng xạ β- hạt nhân kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết biến đổi thành hạt nhân kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết thì

A. Z' = (Z + 1); A' = A;

B. Z' = (Z - 1); A' = A

C. Z' = (Z + 1); A' = (A - 1);

D. Z' = (Z - 1); A' = (A + 1)

Chọn A.

Phương trình phản ứng hạt nhân: kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết , áp dụng định luật bảo toàn điện tích và số khối ta có Z' = (Z + 1); A' = A.

Bài 3: Trong phóng xạ β+ hạt nhân kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết biến đổi thành hạt nhân kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết thì

A. Z' = (Z - 1); A' = A;

B. Z' = (Z – 1); A' = (A + 1)

C. Z' = (Z + 1); A' = A;

D. Z' = (Z + 1); A' = (A - 1)

Chọn A.

Phương trình phản ứng hạt nhân: kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết , áp dụng định luật bảo toàn điện tích và số khối ta có Z' = (Z - 1); A' = A.

Bài 4: Trong phóng xạ β+ hạt prôton biến đổi theo phương trình nào dưới đây?

A. p → n + e+ + v;    B. p → n + e+ ;

C. n → p + e- + v;    D. n → p + e-

Chọn A.

Thực chất trong phóng xạ β+ hạt prôton biến đổi thành hạt nơtron theo phương trình p → n + e+ + v

Bài 5: Đồng vị kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết sau một chuỗi phóng xạ α và β- biến đổi thành kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết . Số phóng xạ α và β- trong chuỗi là

A. 7 phóng xạ α, 4 phóng xạ β-;

B. 5 phóng xạ α, 5 phóng xạ β-

C. 10 phóng xạ α, 8 phóng xạ β-;

D. 16 phóng xạ α, 12 phóng xạ β-

Chọn A.

Gọi số lần phóng xạ α là x, và số lần phóng xạ β- là y, phương trình phân rã là kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết áp dụng định luật bả toàn số khối ta có: 234 = x.4 + y.0 + 206 → x = 7. áp dụng định luật bảo toàn điện tích ta có: 92 = x.2 + y.(-1) + 82 → y = 4.

Bài 6: Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về hiện tượng phóng xạ?

A. Trong phóng xạ α, hạt nhân con có số nơtron nhỏ hơn số nơtron của hạt nhân mẹ.

B. Trong phóng xạ β-, hạt nhân mẹ và hạt nhân con có số khối bằng nhau, số prôtôn khác nhau.

C. Trong phóng xạ β, có sự bảo toàn điện tích nên số prôtôn được bảo toàn.

D. Trong phóng xạ β+, hạt nhân mẹ và hạt nhân con có số khối bằng nhau, số nơtron khác nhau.

Phóng xạ β+ có sự biến đổi prôtôn sang nơtron; phóng xạ β- có sự biến đổi nơtron sang prôtôn nên số prôtôn không được bảo toàn. Chọn C.

Bài 7: Xét phóng xạ: X → Y + α. Ta có

A. mY + mα = mX.

B. Phản ứng này thu năng lượng.

C. Hạt X bền hơn hạt Y.

D. Hạt α có động năng.

Phóng xạ, phân hạch, nhiệt hạch là các phản ứng hạt nhân tỏa năng lượng.

Chọn A.

Bài 8: Tia nào sau đây không phải là tia phóng xạ ?

A. Tia γ.    B. Tia β+.

C. Tia α.    D. Tia X.

Có 4 loại tia phóng xạ là: tia α; tia β-; tia β+ và tia γ. Chọn D.

Bài 9: Điều khẳng định nào sau đây là đúng khi nói về phóng xạ anpha (α)

A. Hạt nhân tự động phóng xạ ra hạt nhân hêli (kenkenpham - Bài tập Vật Lí 12 có lời giải chi tiết ).

B. Trong bảng hệ thống tuần hoàn, hạt nhân con lùi hai ô so với hạt nhân mẹ.

C. Số khối của hạt nhân con nhỏ hơn số khối hat nhân mẹ 4 đơn vị.

D. A, B và C đều đúng.

Chọn D.

Cả 3 ý trên đều đúng.

Bài 10: Điều khẳng định nào sau đây là sai khi nói về phóng xạ β-?

A. Hạt nhân mẹ phóng xạ ra pôzitron.

B. Trong bảng hệ thống tuần hoàn, hạt nhân con tiến một ô so với hạt nhân mẹ.

C. Số khối của hạt nhân mẹ và hạt nhân con bằng nhau.

D. A hoặc B hoặc C đúng.

Chọn A.

Tia β- là êlectron.

Xem thêm các dạng bài tập Vật Lí lớp 12 có trong đề thi THPT Quốc gia khác:

Ngân hàng trắc nghiệm miễn phí ôn thi THPT Quốc Gia tại khoahoc.vietjack.com

KHÓA HỌC GIÚP TEEN 2002 ĐẠT 9-10 THI THPT QUỐC GIA

Tổng hợp các video dạy học từ các giáo viên giỏi nhất - CHỈ TỪ 399K tại khoahoc.vietjack.com


phong-xa.jsp


Các loạt bài lớp 12 khác
Khóa học 12