Cách giải bài tập Phản ứng este hóa hay, chi tiết



A. Phương pháp giải & Ví dụ minh họa

Quảng cáo
Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

Một số phản ứng cần lưu ý :

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

Ví dụ minh họa

Bài 1: Hỗn hợp X gồm axit HCOOH và axit CH3COOH (tỉ lệ mol 1: 1). Lấy 5,3 gam hỗn hợp X tác dụng với 5,75 gam C2H5OH (xúc tác H2SO4 đ) thu được m gam hỗn hợp este. Hiệu suất của các phản ứng este hóa đều bằng 80%. Xác định giá trị của m?

Hướng dẫn:

Gọi CT chung của X là: RCOOH

MRCOOH = (46+60)/2 = 53; nX = 5,3/53 = 0,1 mol; nC2H5OH = 5,75/46 = 0,125 mol

Phương trình phản ứng: R COOH + C2H5OH ⇔ R COOC2H5 + H2O

Hiệu suất phản ứng tính theo mol axit ⇒ neste = 0,1.0,8 = 0,08 mol

Khối lượng este thu được là: meste = 0,08.(8 + 44 + 29) = 6,48 g

Quảng cáo
2004 - Toán Lý Hóa

Bài 2: Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp hai ancol đơn chức X và Y thuộc cùng một dãy đồng đẳng, người ta thu được 70,4 gam CO2 và 37,8 gam H2O. Nếu cho m gam hỗn hợp trên tác dụng với 24,0 gam axit axetic (h = 50%) . Tính số gam este thu được?

Hướng dẫn:

Số mol CO2 và H2O là: nCO2 = 70,4/44 = 1,6 mol; nH2O = 2,1 mol ⇒ ancol no đơn chức ⇒ Gọi CT của 2 ancol là: R OH

nancol = 2,1 – 1,6 = 0,5 mol;

Khối lượng của 2 ancol là: mancol = mC + mH + mO = 12.1,6 + 2.2,1 + 0,5.16 = 31,4 g ⇒ Mancol = 31,4/0,5 = 62,8 ⇒ R = 45,8

Số mol axit axetic: naxit axetic = 24/60 = 0,4 mol

Phương trình phản ứng:

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

Bài toán tính theo mol axit axetic ⇒ neste = 0,4.0,5 = 0,2 mol

Khối lượng este thu được là: meste = 0,2.(15 + 44+ 45,8 ) = 20,96 g

Bài 3: Hỗn hợp X gồm axit HCOOH và CH3COOH (tỉ lệ mol 1:1). Hỗn hợp Y gồm hai ancol CH3OH và C2H5OH (tỉ lệ mol 3 : 2). Lấy 11,13 gam hỗn hợp X tác dụng với 7,52 gam hỗn hợp Y (có xúc tác H2SO4 đặc) thu được m gam hỗn hợp este (hiệu suất các phản ứng đều bằng 80%). Giá trị m là :

Hướng dẫn:

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

Do đó axit dư, hiệu suất phản ứng tính theo ancol.

Phương trình phản ứng :

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

Vậy khối lượng este thu được là : [(53+37,6) – 18].0,2.80% = 11,616 gam.

Quảng cáo

B. Bài tập trắc nghiệm

Bài 1: Đun nóng 24 gam axit axetic với lượng dư ancol etylic (xúc tác H2SO4 đặc), thu được 26,4 gam este. Hiệu suất của phản ứng este hóa là

A. 75%        B. 44%        C. 55%        D. 60%

Đáp án: A

CH3COOH + C2H5OH ⇔ CH3COOC2H5 + H2O

naxit = 24/60 = 0,4 mol; neste = 26,4/ 88 = 0,3 mol ⇒ H = (0,3.100%)/(0,4 ) = 75%

Bài 2: Hỗn hợp X gồm một axit cacboxylic no, đơn chức, mạch hở và một ancol no đơn chức, mạch hở. Đốt cháy hoàn toàn 21,7 gam X, thu được 20,16 lít khí CO2 (đktc) và 18,9 gam H2O. Thực hiện phản ứng este hóa X với hiệu suất 60%, thu được m gam este. Giá trị của m là

A. 15,30        B. 12,24        C. 10,80        D. 9,18

Đáp án: C

CnH2nO2 + 3n/2 O2 → n CO2 + nH2O

CnH2n+2O + (3n+1)/2 O2 → n CO2 + (n+1)H2O (2)

Hóa học lớp 11 | Lý thuyết và Bài tập Hóa học 11 có đáp án

nCO2 = 0,9 mol; nH2O = 1,05 mol ⇒ nancol = 1,05 – 0,9 = 0,15 mol

mX = mC + mH + mO(rượu) + mO(axit) = 0,9.12 + 1,05.2 + 0,15.16 + nO(axit).16 = 21,7

⇒ nO(axit) = 0,4 mol; naxit = 0,4/2 = 0,2 mol; nCO2 = 0,15n + 0,2m = 0,9

⇒ ancol là C2H5OH và axit là C2H5COOH; neste = 0,15.0,6 = 0,09 mol

⇒ meste = 0,09 .102 = 9,18 g

Bài 3: Trộn 300ml dung dịch axit axetic 1M và 50ml ancol etylic 46º (d=0,8g/ml) có thêm một ít H2SO4 đặc vào một bình cầu và đun nóng bình cầu một thời gian, sau đó chưng cất thu được 19,8g este. Hiệu suất của phản ứng este hoá là:

A. 65%        B. 75%        C. 85%        D. 90%

Đáp án: B

CH3COOH + C2H5OH ⇔ CH3COOC2H5 + H2O

naxit = 0,3 mol; nancol = 50.46.0,8/100.46 = 0,4 mol; neste = 19,8/88 = 0,225 mol

⇒ H = 0,225.100%/0,3 = 75%

Bài 4: Cho 180g axit axetic tác dụng với lượng dư rượu etylic có mặt axit sunfuric đặc làm xúc tác. Ở trạng thái cân bằng, nếu hiệu suất phản ứng là 66% thì khối lượng este thu được là:

A. 246g        B. 174,24g        C. 274g        D. 276g

Đáp án: B

CH3COOH + C2H5OH ⇔ CH3COOC2H5 + H2O

naxit = 180/60 = 3 mol; neste = 3.0,66 = 1,98 mol ⇒ meste = 1,98.88 = 174,24 g

Bài 5: Tính khối lượng este metyl metacrylat thu dc khi đun nóng 215g axit metacrylat với 100g ancol metylic. Giả thiết pu este hóa đạt hiệu suất 60%

A. 125g        B.175g        C.150g        D.200g

Đáp án: C

nancol = 100/32 = 3,125 mol; naxit = 215/86 = 2,5 mol

⇒ neste = 2,5.0,6 = 1,5 mol ⇒ meste = 1,5. 100 = 150 g

Bài 6: Chia 26,96 gam hỗn hợp X gồm 3 axit đơn chức thành 2 phần bằng nhau. Phần 1 cho tác dụng với NaHCO3 dư thu được 4,48 lít khí CO2 (đktc). Phần 2 cho tác dụng hết với ancol etylic chỉ thu được m gam 3 este và nước. Giá trị của m là

A. 44,56.        B. 35,76.        C. 71,52.        D. 19,08

Đáp án: D

nX = nCO2 = 0,2 mol; ⇒ MX = 26,96/2.0,2 = 67,4; nH2O = 2nX = 2.0,2 = 0,4 mol ⇒ meste = 13,48 + 0,2.46 – 0,2.18 = 19,08 g

Bài 7: Cho 5,76g axit hữu cơ đơn chức X tác dụng hết với CaCO3 dư, thu được 7,28g muối. Nếu cho X tác dụng với 4,6 rượu etylic với hiệu suất 80% thì số gam este thu được là

A. 6,40.        B. 8,00.        C. 7,28.        D. 5,76.

Đáp án: A

nX = (7,28-5,76)/38.2 = 0,08 mol ⇒ Maxit = 5,76/0,08 = 72 ⇒ X là C2H3COOH; nancol = 4,6/46 = 0,1 mol

⇒ neste = 0,08. 0,8 = 0,064 mol ⇒ meste = 0,064.100 = 6,4 g

Bài 8: Cho 0,3 mol axit X đơn chức trộn với 0,25 mol ancol etylic đem thực hiện phản ứng este hóa thu được thu được 18 gam este. Tách lấy lượng ancol và axit dư cho tác dụng với Na thấy thoát ra 2,128 lít H2. Vậy công thức của axit và hiệu suất phản ứng este hóa là

A. CH3COOH, H% = 68%.        B. CH2=CHCOOH, H%= 78%.

C. CH2=CHCOOH, H% = 72%.        D. CH3COOH, H% = 72%.

Đáp án: C

nH2 = 0,095 mol

Gọi số mol axit và ancol phản ứng là x mol ⇒ 0,3 -x + 0,25 – x = 0,095.2

⇒ x = 0,18 mol ⇒ H = 72%; Meste = 18/0,18 = 100 ⇒ axit C2H3COOH

Xem thêm các dạng bài tập Hóa học lớp 11 có trong đề thi THPT Quốc gia khác:

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 11 tại khoahoc.vietjack.com

GIẢM GIÁ 75% KHÓA HỌC VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Đăng ký khóa học tốt 11 dành cho teen 2k4 tại khoahoc.vietjack.com

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k4: fb.com/groups/hoctap2k4/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.


andehit-xeton-axit-cacboxylic.jsp


2004 - Toán Lý Hóa