Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất - Vật lí lớp 11

Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất

Với loạt bài Công thức tính hiệu suất của nguồn điện Vật Lí lớp 11 sẽ giúp học sinh nắm vững công thức, từ đó có kế hoạch ôn tập hiệu quả để đạt kết quả cao trong các bài thi môn Vật Lí 11.

Bài viết Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất gồm 4 phần: Định nghĩa, Công thức - Đơn vị đo, Mở rộng và Bài tập minh họa áp dụng công thức trong bài có lời giải chi tiết giúp học sinh dễ học, dễ nhớ Công thức tính hiệu suất của nguồn điện Vật Lí 11.

9. Công thức tính hiệu suất của nguồn điện

                                 Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất

1. Định nghĩa

Mạch điện một chiều đầy đủ gồm có nguồn điện, dây dẫn và các thiết bị tiêu thụ điện như điện trở hay bóng đèn. Phần đoạn mạch điện không chứa nguồn được gọi là mạch ngoài, phần đoạn mạch điện chỉ chứa nguồn gọi là mạch trong.

Ví dụ:

 Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất

Nguồn điện bao giờ cũng có điện trở trong, vì vậy, khi có dòng điện chạy trong mạch thì điện năng do nguồn điện cung cấp sẽ được tiêu thụ ở cả mạch ngoài và ở mạch trong. Công của nguồn điện bằng tổng điện năng tiêu thụ ở mạch ngoài và ở mạch trong. Trong đó, phần điện năng tiêu thụ ở mạch ngoài là điện năng tiêu thụ có ích, phần điện năng tiêu thụ ở mạch trong là điện năng hao phí.

Hiệu suất của nguồn điện là đại lượng đặc trưng cho mức độ sử dụng hữu ích điện năng do nguồn điện cung cấp, được tính bằng tỉ số điện năng tiêu thụ có ích và công của nguồn điện, tính theo đơn vị phần trăm.

2. Công thức – Đơn vị đo

Công thức tính hiệu suất Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất 

Trong đó:

+ H là hiệu suất của nguồn điện, có đơn vị %

+ Aich là điện năng tiêu thụ có ích, là điện năng tiêu thụ trên mạch ngoài, có đơn vị Jun (J);

+ Ang là công của nguồn điện, có đơn vị Jun (J);

+ U là hiệu điện thế trên hai đầu mạch ngoài, có đơn vị vôn (V);

+ ξ là suất điện động của nguồn điện, có đơn vị vôn (V);

+ I là cường độ dòng điện trong toàn mạch, có đơn vị ampe (A);

+ t là thời gian dòng điện chạy trong mạch, có đơn vị giây (s).

3. Mở rộng

Sử dụng công thức tính công suất tiêu thụ điện P và công suất của nguồn, ta có thể tính được hiệu suất của nguồn như sau: 

Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất 

Trong trường hợp mạch ngoài chỉ gồm điện trở RN thì hiệu suất của nguồn còn được tính bằng công thức:

Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất 

Khi biết hiệu suất của nguồn ta có thể suy ra điện năng tiêu thụ có ích hoặc công của nguồn điện.

Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất 

                                   Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất

4. Bài tập minh họa

Bài 1: Mắc một điện trở 14Ω vào hai cực của một nguồn điện co điện trở trong là 1Ω thì hiệu điện thế giữa hai cực của nguồn là 8,4 V.

a) Tính cường độ dòng điện trong mạch và suất điện động của nguồn.

b) Tính hiệu suất của nguồn điện.

Bài giải:

a) Áp dụng định luật Ôm cho mạch ngoài, cường độ dòng điện là: 

Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất 

Suất điện động của nguồn điện là: ξ = I. (R + r) = 0,6. (14 + 1) = 9 (V)

b) Hiệu suất của nguồn điện là: 

Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất 

Bài 2: Một acquy có suất điện động 2V, điện trở trong r = 1 Ω, và cứ mỗi giây nó chuyển một điện lượng 2,4 C từ cực âm sang cực dương của nguồn.

a) Tính điện năng mà acquy cung cấp trong một giờ.

b) Nối hai cực acquy với một điện trở R = 9 Ω thì công suất tiêu thụ trên mạch ngoài là bao nhiêu? Tính hiệu suất của acquy.

Bài giải:

a) Điện năng của acquy cung cấp trong một giờ là: Ang = q.ξ = 2,4 . 2 = 4,8 J

b) Khi nối hai cực acquy với điện trở 9 Ω thì cường độ dòng điện trong mạch là

Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất 

Công suất tiêu thụ của mạch ngoài là P = R.I2 = 9.0,22 = 0,36  (W)

Công suất của nguồn là Png = I.ξ = 0,2.2 = 0,4 (W)

Hiệu suất của nguồn là Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất 

Bài 3: Một nguồn điện có suất điện động 12 V và điện trở trong 2W. Nối điện trở R vào hai cực của nguồn điện thành mạch kín thì công suất tiêu thụ trên điện trở R bằng 16 W. Tính giá trị của điện trở R và hiệu suất của nguồn.

Bài giải:

Công suất tiêu thụ trên điện trở R là:

Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất

=> R2 - 5R + 4 = 0

=> R = R1 = 4 W hoặc R = R2 = 1Ω

Khi R = R1 = 4 Ω thì H = Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất = 67%

Khi R = R2 = 1 W thì H = Công thức tính hiệu suất của nguồn điện hay nhất = 33%.

Xem thêm các Công thức Vật Lí lớp 11 quan trọng hay khác:

Giới thiệu kênh Youtube VietJack

Ngân hàng trắc nghiệm miễn phí ôn thi THPT Quốc Gia tại khoahoc.vietjack.com

CHỈ CÒN 250K 1 KHÓA HỌC BẤT KÌ, VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Tổng hợp các video dạy học từ các giáo viên giỏi nhất - CHỈ TỪ 399K tại khoahoc.vietjack.com

Tổng đài hỗ trợ đăng ký khóa học: 084 283 45 85


Các loạt bài lớp 12 khác