Bài 9: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức

Bài 9: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức

A. Lý thuyết

1. Biểu thức hữu tỉ

+ Một đa thức được gọi là một biểu thức nguyên

+ Một biểu thức chỉ chứa các phép toán cộng, trừ, nhân , chia và chứa biến ở mẫu được gọi là biểu thức phân

Các biểu thức nguyên và biểu thức phân được gọi chung là biểu thức hữu tỉ.

Ví dụ: Các biểu thức hữu tỉ nhưLý thuyết: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

2. Biến đổi một biểu thức hữu tỉ thành một phân thức

Nhờ các quy tắc của phép toán cộng, trừ, nhân, chia các phân thức ta có thể biến đổi các biểu thức hữu tỉ thành một phân thức.

Ví dụ: Biến đổi biểu thứcLý thuyết: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án thành một phân thức

Hướng dẫn:

Ta có:Lý thuyết: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Lý thuyết: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

3. Giá trị của phân thức

Các bài toán liên quan đến giá trị của phân thức

+ Trước tiên, tìm điều kiện của biến để giá trị tương ứng của mẫu thức khác 0.

+ Giá trị phân thức được xác định thì ta rút gọn tính toán phân thức.

Ví dụ: Cho phân thức Lý thuyết: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

a) Tìm điều kiện để phân thức trên xác định.

b) Tính giá trị của phân thức tại

Hướng dẫn:

a) Điều kiện để phân thức xác định là ( x + 1 )( x - 2 ) ≠ 0 ⇒ x ≠ - 1; x ≠ 2.

b) Giá trị của phân thức tại x = 1

Ta có: Lý thuyết: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

B. Trắc nghiệm & Tự luận

I. Bài tập trắc nghiệm

Bài 1: Biến đổi biểu thứcBài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án thành phân thức đại số là ?

Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Ta có: Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Chọn đáp án A.

Bài 2: Biến đổi biểu thứcBài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án thành phân thức đại số là ?

   A. ( x - 1 )2

   B. - ( x - 1 ;)2

   C. ( x + 1 )2

   D. - ( x + 1 )2

Ta có:Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Chọn đáp án A.

Bài 3: Với giá trị nào của x thì phân thứcBài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án xác định ?

   A. x = 2.   B. x ≠ 2.

   C. x > 2.   D. x ≤ 2.

Giá trị của phân thứcBài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án xác định khi và chỉ khi 2x + 4 ≠ 0 ⇔ x ≠ - 2.

Chọn đáp án B.

Bài 4: Giá trị của biểu thứcBài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án tại x=1 là ?

   A. A = 1.   B. A = - 2.

   C. A = - 1.   D. A = 2.

Ta có:Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

= x + 1 - x + 1 - x2 + 1 = 3 - x2.

Với x =1 ta có A = 3 - 12 = 2.

Chọn đáp án D.

II. Bài tập tự luận

Bài 1: Tìm giá trị của x để giá trị của mỗi phân thức sau được xác định:

Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Hướng dẫn:

a) Giá trị của phân thức (3x + 2)/(2x2 - 6x) được xác định khi và chỉ khi 2x2 - 6x ≠ 0

⇔ 2x( x - 3 ) ≠ 0 hay x ≠ 0, x ≠ 3.

Vậy với x ≠ 0, x ≠ 3 thì giá trị của phân thức đã cho xác định.

b) Giá trị của phân thức 5/(x2 - 3) được xác định khi và chỉ khi x2 - 3 ≠ 0

hay x ≠ ± √3 .

Vậy với x ≠ ± √3 thì giá trị của phân thức đã cho xác định.

Bài 2: Cho biểu thứcBài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

a) Tìm điều kiện của x để giá trị của biểu thức được xác định.

b) Rút gọn biểu thức.

c) Tính giá trị của biểu thức tại x = 20040.

Hướng dẫn:

a) Giá trị của biểu thức xác định khi mỗi giá trị của phân thức trong biểu thức đều được xác định.

Khi đó điều kiện xác định: x2 - 10x ≠ 0, x2 + 10x ≠ 0, x2 + 4 ≠ 0

+ x2 - 10x ≠ 0 ⇔ x( x - 10 ) ≠ 0 khi x ≠ 0 và x - 10 ≠ 0 hay x ≠ 0,x ≠ 10.

+ x2 + 10x ≠ 0 ⇔ x( x + 10 ) ≠ 0 khi x ≠ 0 và x + 10 ≠ 0 hay x ≠ 0, x ≠ - 10.

+ x2 + 4 > 0 với mọi giá trị của x.

Vậy điều kiện xác định của biểu thức là x ≠ 0, x ≠ ± 10.

b) Ta có: Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Bài tập: Biến đổi các biểu thức hữu tỉ. Giá trị của phân thức | Lý thuyết và Bài tập Toán 8 có đáp án

Vậy A = 10/x.

c) Với x = 20040, ta có: A = 10/20040 = 1/2004.

Vậy A = 1/2004 khi x = 20040.

Tham khảo Lý thuyết & Bài tập Toán lớp 8 có đáp án khác:

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, soạn văn, văn mẫu.... Tải App để chúng tôi phục vụ tốt hơn.

Tải App cho Android hoặc Tải App cho iPhone

Loạt bài Lý thuyết - Bài tập Toán lớp 8 có đầy đủ Lý thuyết và các dạng bài có lời giải chi tiết được biên soạn bám sát nội dung chương trình sgk Đại số 8 và Hình học 8.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.