Các bài tập về góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung và cách giải lớp 9 (hay, chi tiết)
Bài viết Các bài tập về góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung và cách giải sẽ giúp học sinh nắm vững lý thuyết, biết cách làm bài tập từ đó có kế hoạch ôn tập hiệu quả để đạt kết quả cao trong các bài thi môn Toán lớp 9.
Các bài tập về góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung và cách giải
I. Lý thuyết
1. Định nghĩa
- Cho đường tròn (O) có Ax là tia tiếp tuyến tại điểm A và dây cung AB. Khi đó, là góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung.
2. Định lí
- Số đo của góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung bẳng nửa số đo cung bị chắn.
3. Hệ quả
- Trong một đường tròn, góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung và góc nội tiếp cùng chắn một cung thì bằng nhau.
Ta có:
là góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung của đường tròn (O) chắn cung .
là góc nội tiếp của (O) chắn cung .
.
4. Bổ đề
- Nếu góc với đỉnh A nằm trên đường tròn, một cạnh chứa dây cung AB có số đo bằng nửa số đo cung bị chắn nằm trong góc đó thì Ax là một tia tiếp tuyến của đường tròn.
II. Các dạng bài tập
Dạng 1: Chứng minh các góc bằng nhau, các đoạn thẳng bằng nhau, các đẳng thức hoặc các tam giác đồng dạng
Phương pháp giải:
- Sử dụng hệ quả của góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung.
- Sử dụng hệ quả của góc nội tiếp.
- Chứng minh hai cùng bằng góc thứ ba.
- Chứng minh các tam giác bằng nhau.
Ví dụ 1: Cho nửa đường tròn (O) đường kính AB. Trên tia đối của tia AB lấy điểm M. Kẻ tiếp tuyến MN với đường tròn (N là tiếp điểm). Vẽ NH vuông góc với AB. Chứng minh .
Lời giải:
Vì là góc nội tiếp chắn nửa đường tròn (AB là đường kính)
là góc vuông (hệ quả)
Xét tam giác ANH và tam giác ABN có:
chung
Do đó ANH đồng dạng với ABN (g – g)
(hai góc tương ứng) (1)
Lại có MN là tiếp tuyến của đường tròn (O) với N là tiếp điểm
là góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung.
(định lí) (2)
Lại có là góc nội tiếp chắn cung
(định lí) (3)
Từ (2) và (3) (4)
Từ (1) và (4) (điều phải chứng minh).
Ví dụ 2: Cho đường thẳng d không cắt đường tròn (O), vẽ đường kính CD vuông góc với d tại I. Kẻ tiếp tuyến IA với đường tròn (O). Đường thẳng CA cắt (d) tại B. Chứng minh IA = IB.
Lời giải:
Ta có:
là góc nội tiếp chắn nửa đường tròn (do có CD là đường kính)
là góc vuông
Xét tam giác CBI vuông tại I ta có:
(hai góc nhọn phụ nhau)
(1)
Ta có:
(2)
Lại có: là góc nội tiếp chắn
là góc tạo bởi tiếp tuyến và dây cung chắn .
Do đó:
(cùng chắn )
Mà A, C, B thẳng hàng và C, D, I thẳng hàng nên
(3)
Từ (1) (2) (3)
Xét tam giác AIB có:
Do đó tam giác AIB cân tại I (dấu hiệu nhận biết)
IA = IB (tính chất).
Dạng 2: Chứng minh hai đường thẳng song song, hai đường thẳng vuông góc, một tia là tiếp tuyến của đường tròn.
Phương pháp giải:
- Sử dụng hệ quả về góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung hoặc hệ quả hai góc nội tiếp.
- Chứng minh tia vuông góc với bán kính để suy ra tiếp tuyến.
Ví dụ 1: Cho đường tròn (O; R) và dây AB (AB < 2R). Gọi P là điểm chính giữa cung nhỏ AB. Gọi C là điểm bất kỳ thuộc dây AB. PC cắt đường tròn tại D. Chứng minh PA là tiếp tuyến của đường tròn ngoại tiếp tam giác ACD.
Lời giải:
Ta có:
là góc nội tiếp của đường tròn (O) chắn cung .
là góc nội tiếp của đường tròn (O) chắn cung
Mà P là điểm chính giữa cung
sđ = sđ
Do đó: = (hệ quả) (*)
Vẽ tia Ax là tiếp tuyến của đường tròn ngoại tiếp tam giác ADC với A là tiếp điểm
là góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung và chắn cung
Lại có là góc nội tiếp của đường tròn ngoại tiếp tam giác CDA và chắn cung
Do đó (hệ quả) (**)
Mà chính là . Kết hợp với (*) và (**)
Hay Ax trùng với AP
AP là tiếp tuyến của đường tròn ngoại tiếp tam giác ACD với A là tiếp điểm.
Ví dụ 2: Cho đường tròn (O; R), A là điểm cố định trên đường tròn. Kẻ tiếp tuyến Ax với (O) và lấy M là điểm bất kỳ thuộc tia Ax. Vẽ tiếp tuyến thứ hai MB với đường tròn (O). Gọi I là trung điểm của MA, K là giao điểm của BI với (O).
a) Chứng minh tam giác IKA và tam giác IAB đồng dạng. Từ đó suy ra tam giác IKM đồng dạng với tam giác IMB.
b) Giả sử MK cắt (O) tại C. Chứng minh BC song song với MA.
Lời giải:
a) Ta có:
là góc nội tiếp chắn cung (1)
là góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung chắn cung (2)
Từ (1) và (2) (hệ quả)
Xét tam giác IKA và tam giác IAB có:
chung
(chứng mnh trên)
Do đó IKA IAB (g – g)
Chứng minh tương tự ta sẽ được IKMIMB (c – g – c).
b) Từ câu a ta có IKMIMB (hai góc tương ứng) (3)
Lại có:
là góc nội tiếp chắn cung
là góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung chắn cung
Do đó (4)
Từ (3) và (4)
Mà hai góc này ở vị trí so le trong nên hai đường thẳng BC và AM song song với nhau.
III. Bài tập tự luyện
Bài 1: Cho điểm A nằm ngoài đường tròn (O). Qua A kẻ hai tiếp tuyến AB; AC với (O), B; C là hai tiếp điểm. Kẻ cát tuyến AMN với (O) (M nằm giữa A và N)
a) Chứng minh:
b) Gọi H là giao điểm của AO và BC. Chứng minh AH.AO = AM.AN.
c) Đoạn thẳng AO cắt đường tròn (O) tại I. Chứng minh I là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ABC.
Bài 2: Cho đường tròn (O) ngoại tiếp tam giác ABC. Tiếp tuyến tại A cắt BC ở I.
a) Chứng minh: .
b) Tính IA; IC biết AB = 20cm; AC = 28cm; BC = 24cm.
Bài 3: Cho tam giác ABC nội tiếp đường tròn (O). Tiếp tuyến tại A của (O) cắt BC tại P.
a) Chứng minh tam giác PAC và tam giác PBA đồng dạng.
b) Chứng minh .
c) Tia phân giác trong của góc A cắt BC và (O) lần lượt tại D và M. Chứng minh .
Bài 4: Cho tam gác ABC nội tiếp đường tròn (O), At là tiếp tuyến của đường tròn (O). Đường thẳng song song với At cắt AB và AC lần lượt tại M và N. Chứng minh AB.AM = AC.AN.
Bài 5: Cho hai đường tròn (O) và (O’) cắt nhau tại A và B. Qua A vẽ tiếp tuyến Ax với (O) và cắt (O’) tại E. Qua A vẽ tiếp tuyến Ay với (O’) cắt (O) tại D. Chứng minh .
Bài 6: Cho hình thang ABCD (AB / CD) có . Chứng minh đường tròn ngoại tiếp tam giác ABD tiếp xúc với BC.
Bài 7: Cho hình vuông ABCD có cạnh 2cm. Tính bán kính của đường tròn đi qua A và B biết rằng đoạn tiếp tuyến kẻ từ D đến đường tròn đó bằng 4cm.
Bài 8: Cho tam giác ABC nội tiếp đường tròn (O) và AB < AC. Đường tròn (I) đi qua B và C, tiếp xúc với AB tại B cắt đường thẳng AC tại D. Chứng minh OA và BD vuông góc với nhau.
Bài 9: Cho hai đường tròn (O) và (I) cắt nhau ở C và D, trong đó tiếp tuyến chung MN song song với cát tuyến EDF, M và E thuộc (O), N và F thuộc (I), D nằm giữa E và F. Gọi K, H theo thứ tự là giao điểm của NC, MC với EF. Gọi G là giao điểm của EM, FN. Chứng minh:
a) Tam giác GMN và tam giác DMN bằng nhau.
b) GD là đường trung trực của KH.
Bài 10: Cho hình bình hành ABCD, . Đường tròn ngoại tiếp tam giác BCD cắt AC ở E. Chứng minh BD là tiếp tuyến của đường tròn ngoại tiếp tam giác AEB.
Xem thêm các dạng bài tập Toán lớp 9 chọn lọc, có đáp án hay khác:
- Các bài tập về góc có đỉnh nằm trong đường tròn, góc có đỉnh nằm ngoài đường tròn và cách giải
- Cung chứa góc, các bài toán về quỹ tích, dựng hình và cách giải bài tập
- Tứ giác nội tiếp và cách giải bài tập
- Đường tròn nội tiếp, đường tròn ngoại tiếp và cách giải bài tập
- Độ dài đường tròn, độ dài cung tròn và cách giải bài tập
Tủ sách VIETJACK shopee luyện thi vào 10 cho 2k9 (2024):
Săn shopee giá ưu đãi :
- Sổ lò xo Art of Nature Thiên Long màu xinh xỉu
- Biti's ra mẫu mới xinh lắm
- Tsubaki 199k/3 chai
- L'Oreal mua 1 tặng 3
Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.
Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:Loạt bài Chuyên đề: Lý thuyết - Bài tập Toán lớp 9 Đại số và Hình học có đáp án có đầy đủ Lý thuyết và các dạng bài được biên soạn bám sát nội dung chương trình sgk Đại số 9 và Hình học 9.
Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.
- Giải Tiếng Anh 9 Global Success
- Giải sgk Tiếng Anh 9 Smart World
- Giải sgk Tiếng Anh 9 Friends plus
- Lớp 9 Kết nối tri thức
- Soạn văn 9 (hay nhất) - KNTT
- Soạn văn 9 (ngắn nhất) - KNTT
- Giải sgk Toán 9 - KNTT
- Giải sgk Khoa học tự nhiên 9 - KNTT
- Giải sgk Lịch Sử 9 - KNTT
- Giải sgk Địa Lí 9 - KNTT
- Giải sgk Giáo dục công dân 9 - KNTT
- Giải sgk Tin học 9 - KNTT
- Giải sgk Công nghệ 9 - KNTT
- Giải sgk Hoạt động trải nghiệm 9 - KNTT
- Giải sgk Âm nhạc 9 - KNTT
- Giải sgk Mĩ thuật 9 - KNTT
- Lớp 9 Chân trời sáng tạo
- Soạn văn 9 (hay nhất) - CTST
- Soạn văn 9 (ngắn nhất) - CTST
- Giải sgk Toán 9 - CTST
- Giải sgk Khoa học tự nhiên 9 - CTST
- Giải sgk Lịch Sử 9 - CTST
- Giải sgk Địa Lí 9 - CTST
- Giải sgk Giáo dục công dân 9 - CTST
- Giải sgk Tin học 9 - CTST
- Giải sgk Công nghệ 9 - CTST
- Giải sgk Hoạt động trải nghiệm 9 - CTST
- Giải sgk Âm nhạc 9 - CTST
- Giải sgk Mĩ thuật 9 - CTST
- Lớp 9 Cánh diều
- Soạn văn 9 Cánh diều (hay nhất)
- Soạn văn 9 Cánh diều (ngắn nhất)
- Giải sgk Toán 9 - Cánh diều
- Giải sgk Khoa học tự nhiên 9 - Cánh diều
- Giải sgk Lịch Sử 9 - Cánh diều
- Giải sgk Địa Lí 9 - Cánh diều
- Giải sgk Giáo dục công dân 9 - Cánh diều
- Giải sgk Tin học 9 - Cánh diều
- Giải sgk Công nghệ 9 - Cánh diều
- Giải sgk Hoạt động trải nghiệm 9 - Cánh diều
- Giải sgk Âm nhạc 9 - Cánh diều
- Giải sgk Mĩ thuật 9 - Cánh diều