30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

Bài giảng: Tổng hợp bài tập Este - Lipit - Cô Nguyễn Thị Thu (Giáo viên VietJack)

Bài 1: Este có tỉ khối hơi so với heli là 21,5. Cho 17,2gam X tác dụng với dung dịch NaOH dư thu được 16,4 gam muối.Công thức của X là :

A. C2H3COOCH3     B. CH3COOC2H3

C. HCOOC3H5     D. CH3COOC2H5

Đáp án: B

Meste = 21,5.4 = 86 ⇒ neste = 17,2:86 = 0,2 mol

Gọi công thức tổng quát của este là: RCOOR'. Ta có phương trình:

RCOOR' + NaOH → RCOONa + R'OH

⇒ nRCOONa = 0,2mol ⇒ MRCOONa = 82 ⇒ R là CH3-; R' là C2H3-

Vậy este là C2H3COOCH3

Bài 2: Để đốt cháy hết 1,62 gam hỗn hợp hai este đơn chức, no đồng đẳng kế tiếp cần vừa đủ 1,904 lít Oxi (đktc). CTPT hai este là

A. C2H4O2 và C3H6O2.     B. C4H8O2 và C5H10O2.

C. C4H8O2 và C3H6O2.     D. C2H4O2 và C5H10O2.

Đáp án: C

Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng ta có:

mCO2 + mH2O = meste + mO2

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

este no đơn chức ⇒ nCO2 + nH2O

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

⇒ nC = 0,07 mol; nH = 0,14 mol

Ta có: meste = mC + mH + mO(este)

⇒ mO(este) = 1,62 – 0,07.12 – 0,14 = 0,64g ⇒ nO(este) = 0,04 mol

Vì este đơn chức ⇒ nO(este) = 2neste ⇒ neste = 0,02

Meste = 1,62 : 0,02 = 81

Do 2 este đồng đăng kế tiếp nên CTPT của 2 este là C4H8O2 (88) và C3H6O2 (74)

Bài 3: Có hai este là đồng phân của nhau và đều do các axit mạch hở no một lần và rượu mạch hở no một lần tạo thành. Để xà phòng hóa 22,2 gam hỗn hợp hai este nói trên phải dùng hết 12 gam NaOH nguyên chất. Các muối sinh ra sau khi xà phòng hóa được sấy đến khan và cân được 21,8 gam (giả thiết là hiệu suất phản ứng đạt 100%). Cho biết công thức cấu tạo của hai este?

A. CH3COOC2H5 và C2H5COOCH3.

B. HCOOC2H5 và CH3COOCH3.

C. C3H7COOCH3 và CH3COOC3H7.

D. HCOOC2H5 và CH3COOC2H5.

Đáp án: B

Hai este là đồng phân của nhau và đều do các axit mạch hở no một lần và rượu mạch hở no một lần tạo thành ⇒ Este no đơn chức, mạch hở

Đặt công thức chung của 2 este là

nNaOH = 0,3 mol.

RCOOR' + NaOH → RCOONa + R'OH

neste = nmuối = nNaOH = 0,3 mol

Meste = 22,2 : 0,3 = 74 ⇒ Công thức phân tử của 2 este là: C3H6O2

MRCOONa= M + 67 = 12,8 : 0,3 = 72,67 ⇒ R = 8,67

⇒ Hai muối là HCOONa và CH3COONa.

Hai este là HCOOC2H5 và CH3COOCH3.

Bài 4: Hỗn hợp X gồm 2 este của 2 axit kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng: R’COOR và R’’COOR. Đốt cháy hoàn toàn 20,1 gam X cần 29,232 lít (đktc) O2 thu được 46,2 gam CO2. Hai este trong X là

A. C5H8O2 và C6H10O2.     B. C5H8O2 và C6H8O2.

C. C5H10O2 và C6H12O2.     D. C5H8O2 và C7H10O2.

Đáp án: A

nO2 = 1,305 mol; nCO2 = 1,05 mol.

Vì hỗn hợp X gồm 2 este của 2 axit kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng: R'COOR và R''COOR

⇒ X gồm 2 este cũng thuộc 1 dãy đồng đẳng.

Theo BTKL: mH2O = mX + mO2 – mCO2 = 20,1 + 1,305. 32 - 46,2 = 15,66 gam

⇒ nH2O = 0,87 mol.

TBTNT O: nO = 2nX + 2nO2 = 2nCO2 + nH2O

⇒ nX = (1,05.2 + 0,87 - 1,305.2) : 2 = 0,18 mol.

C = nCO2 : nX = 1,05 : 0,18 ≈ 5,83 ⇒ X gồm este có 5C và 6C (loại đáp án D)

Vì nCO2 > nH2O ⇒ X là este không no, đơn chức.

Dựa vào đáp án ⇒ X gồm C5H8O2 và C6H10O2 ( loại C vì là este no; loại B vì 2 este không đồng đẳng)

Bài 5: Hỗn hợp gồm ancol đơn chức và axit đơn chức bị este hóa hoàn toàn thu đựơc một este. Đốt cháy hoàn toàn 0,11 gam este này thì thu được 0,22 gam CO2 và 0,09 gam H2O. Vậy công thức phân tử của ancol và axit có thể là công thức nào cho dưới đây ?

A. CH4O và C2H4O2.     B. C2H6O và C2H4O2.

C. C2H6O và CH2O2.     D. C2H6O và C3H6O2.

Đáp án: B

Hỗn hợp gồm ancol đơn chức và axit đơn chức ⇒ Este đơn chức

nCO2 = nH2O = 0,005 ⇒ Este no ⇒ Axit và ancol no

nC = 0,005 mol; nH = 0,01 mol

meste = mC + mH + mO ⇒ mO = 0,11 – 0,005.12 – 0,01.1 = 0,04g

Este đơn chức

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

Meste = 0,11 : 0,00125 = 88 ⇒ Công thức phân tử của este C4H8O2

⇒ Tổng số C của axit và ancol = 4

Kết hợp với đáp án ⇒ công thức axit và ancol có thể là CH3COOH và C2H5OH

Bài 6: Hỗn hợp A gồm 2 este đơn chức, no, mạch hở là đồng phân của nhau. Khi trộn 0,1 mol hỗn hợp A với O2 vừa đủ rồi đốt cháy thu được 0,6 mol sản phẩm gồm CO2 và hơi nước. Công thức phân tử 2 este là:

A. C3H6O2.     B. C4H8O2.

C. C5H10O2.     D. C3H8O2.

Đáp án: A

Vì A gồm 2este đơn chức no, mạch hở là đồng phân của nhau nên đặt CTPT của este là CnH2nO2

CnH2nO2 + 30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết O2 → nCO2 + nH2O

Este no, đơn chức ⇒ nCO2 = nH2O = 0,6 : 2 = 0,3 mol

⇒ số C = 0,3 : 0,1 = 3; số H = 0,3. 2 : 0,1 = 6

⇒ CT của 2 este là C3H6O2

Bài 7: Đun nóng 6,0 gam CH3COOH với 6,0 gam C2H5OH (có H2SO4 xúc tác, hiệu suất phản ứng este hóa bằng 50%). Khối lượng este tạo ra là

A. 4,2 gam.     B. 4,4 gam.

C. 7,8 gam.     D. 5,3 gam.

Đáp án: B

CH3COOH + C2H5OH → CH3COOC2H5

⇒ Ancol dư tính theo axit

naxit = neste = 0,1 mol

H = 50% ⇒ meste thu được = 0,1.88.50% = 4,4g

Bài 8: Đốt cháy hoàn toàn 7,8 gam este X thu được 11,44 gam CO2 và 4,68 gam H2O. Công thức phân tử của este là

A. C4H8O4     B. C4H8O2

C. C2H4O2     D. C3H6O2

Đáp án: C

nCO2 = nH2O = 0,26 mol

⇒ este là no, đơn chức

Gọi công thức este là CnH2nO2

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

⇒ n = 2 ⇒ Este là: C2H4O2

Bài 9: Cho 8,8 gam CH3COOC2H5 phản ứng hết với dung dịch NaOH (dư), đun nóng. Khối lượng muối CH3COONa thu được là

A. 12,3 gam.     B. 16,4 gam.

C. 4,1 gam.    D. 8,2 gam.

Đáp án: D

nCH3COOC2H5 = 0,1(mol)

CH3COOC2H5 + NaOH → CH3COONa + C2H5OH

nCH3COOC2H5 = nCH3COONa = 0,1(mol).

mCH3COONa = 0,1.82 = 8,2g

Bài 10: Đốt cháy hoàn toàn a gam một este X thu được 9,408 lit CO2 (đktc) và 7,56 gam H2O. Khối lượng hỗn hợp CO2 và H2O thu được ở trên gấp 1,55 lần khối lượng oxi cần để đốt cháy hết X. X có công thức phân tử là

A. C2H4O2     B. C3H6O2

C. C3H4O2     D. C4H8O2

Đáp án: D

nCO2 = nH2O = 0,42 mol ⇒ Este no đơn chức

1,55.mO2 = mCO2 + mH2O

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

⇒ nO2 = 0,525 mol

Bảo toàn O ta có: nO = 2neste + 2nO2 = 2nCO2 + nH2O

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

Bảo toàn khối lượng ta có: meste = mCO2 + mH2O – mO2 = 0,55mO2 = 9,24g

⇒ Meste = 9,24 : 0,105 = 88 ⇒ Công thức phân tử este là: C4H8O2

Bài 11: Cho 3,7 gam este no, đơn chức, mạch hở tác dụng hết với dung dịch KOH, thu được muối và 2,3 gam rượu etylic. Công thức của este là

A. C2H5COOC2H5.    B. C2H5COOCH3.

C. HCOOC2H5.    D. CH3COOC2H5.

Đáp án: C

Vì este no, đơn chức. Đặt CTPT CnH2nO2

Nhận thấy: Khi thủy phân este no đơn chức thì nC2H5OH = neste = 0,05 mol.

⇒ Meste = 3,7 : 0,05 = 74 = 14n + 32 → n = 3. CTPT là C3H6O2

Vậy CTCT là HCOOC2H5.

Bài 12: Cho 23 gam C2H5OH tác dụng với 24 gam CH3COOH (xúc tác H2SO4 đặc) với hiệu suất phản ứng 60%. Khối lượng este thu được là:

A. 21,12 gam.    B. 26,4 gam.

C. 22 gam.     D. 23,76 gam.

Đáp án: A

nCH3COOH = 0,4; nC2H5OH = 0,5

⇒ meste = 0,4.88.60% = 21,12 ⇒ ancol dư, tính theo axit

Bài 13:Cho m gam chất hữu cơ đơn chức X tác dụng vừa đủ với 50 gam dung dịch NaOH 8%, sau khi phản ứng hoàn toàn thu được 9,6 gam muối của một axit hữu cơ và 3,2 gam một ancol. Công thức của X là:

A. CH3COOC2H5.     B. C2H5COOCH3.

C. CH2=CHCOOCH3.    D. CH3COOCH=CH2.

Đáp án: B

nNaOH = 0,1(mol) ⇒ nX = 0,1mol

Vì sau phản ứng chỉ thu được muối và ancol nên NaOH vừa đủ

Dựa vào các đáp án nên X là este đơn chức ⇒ nmuối = nancol = nNaOH = 0,1 mol

Mmuoi = 96 ⇒ C2H5COONa

Mancol = 32 ⇒ CH3OH

Bài 14: Đun nóng axit axetic với isoamylic (CH3)2CH-CH2CH2OH có H2SO4 đặc xúc tác thu được isoamyl axetat (dầu chuối). Tính lượng dầu chuối thu được từ 132,35 gam axit axetic đun nóng với 200 gam ancol isoamylic (Biết hiệu suất phản ứng đạt 68%)

A. 97,5 gam.    B. 195,0 gam.

C. 292,5 gam.     D. 159,0 gam.

Đáp án: B

Phương trình phản ứng:

(CH3)2CH-CH2CH2OH + CH3COOH → CH3COOCH2CH2CH(CH3)2 + H2O.

Do nancol isoamylic = 30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết > nCH3COOH = 30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

⇒ Ancol dư; tình theo axit

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

Bài 15: Este X được tạo thành từ etylen glicol và hai axit cacboxylic đơn chức. Trong phân tử este, số nguyên tử cacbon nhiều hơn số nguyên tử oxi là 1. Khi cho m gam X tác dụng với dung dịch NaOH (dư) thì lượng NaOH đã phản ứng là 10 gam. Giá trị của m là

A. 14,5.     B. 17,5.

C. 15,5.     D. 16,5.

Đáp án: D

Do este tạo từ etylen glicol nên là este 2 chức ⇒ có 4 nguyên tử Oxi.

⇒ có 5 nguyên tử cacbon.

Công thức X: HCOO-CH2-CH2-OOCCH3

nX = nNa : 2 = 0,125 mol

X phản ứng với NaOH theo tỉ lệ 1:2.

Bài 16: Đốt cháy hoàn toàn 4,3 gam chất hữu cơ X, rồi dẫn toàn bộ sản phẩm đốt cháy vào dung dịch Ca(OH)2 dư có 20 gam kết tủa xuất hiện, độ giảm khối lượng dung dịch là 8,5 gam. Biết MX < 100. CTPT của X là

A. C5H10O2.     B. C3H6O2.

C. C4H8O2.     D. C4H6O2

Đáp án: B

nCO2 = nCaCO3 = 0,2 mol

Khối lượng dung dịch giảm:

mCaCO3 - (mCO2 + mH2O) = 8,5 ⇒ nH2O = 0,15

mX = mC + mH + mO

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

C : H : O = 0,2 : 0,3 : 0,1 ⇒ (C2H3O)n

Bài 17: X là một este no đơn chức, có tỉ khối hơi đối với CH4 là 5,5. Nếu đem đun 2,2 gam este X với dung dịch NaOH (dư), thu được 2,05 gam muối. Công thức cấu tạo thu gọn của X là

A. HCOOCH2CH2CH3.     B. HCOOCH(CH3)2.

C. C2H5COOCH3.     D. CH3COOC2H5.

Đáp án: D

MX = 5,5 .16 = 88. Suy ra C4H8O2.

neste = 2,2 : 88 = 0,025 mol.

Đặt X là RCOOR1

MRCOONa = MR + 67 = 2,05 : 0,025 = 82 ⇒ M = 15. R là -CH3.

Suy ra X là CH3COOCH2CH3.

Bài 18: Đốt cháy hoàn toàn a gam hỗn hợp các este no, đơn chức, mạch hở. Sản phẩm cháy được dẫn vào bình đựng dung dịch nước vôi trong, thấy khối lượng bình tăng 6,2 gam, số mol của CO2 và H2O sinh ra lần lượt là

A. 0,1 và 0,1 mol    B. 0,1 và 0,01 mol

C. 0,01 và 0,1 mol    D. 0,01 và 0,01 mol

Đáp án: A

Khối lượng bình tăng là khối lượng của CO2 và H2O

Este no đơn chức

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

Bài 19: Khi đốt cháy hoàn toàn 4,4 gam chất hữu cơ X đơn chức thu được sản phẩm cháy chỉ gồm 4,48 lít CO2 (ở đktc) và 3,6 gam nước. Nếu cho 4,4 gam hợp chất X tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ đến khi phản ứng hoàn toàn, thu được 4,8 gam muối của axit hữu cơ Y và chất hữu cơ Z. Tên của X là:

A. etyl axetat.     B. metyl propionat.

C. isopropyl axetat.     D. etyl propionat.

Đáp án: B

nCO2 = 0,2 mol; nH2O = 0,2 mol

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

nX = 0,5 mol; nO = 0,05 mol

X tác dụng với NaOH sinh muối thì X là este

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

M có CTPT là C4H8O2

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

⇒ C2H5COONa ⇒ X: C2H5COOCH3 ⇒ metyl propionat.

Bài 20: Đốt cháy hoàn toàn 2,96 gam este X no đơn chức thu được 2,688 lít khí CO2 (ở đktc). CTPT của X là:

A. C2H4O2     B. C4H8O2

C. C3H6O2     D. C5H10O2

Đáp án: C

Do đốt este no đơn chức nên nCO2 = nH2O = 0,12

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

Bài 21: Tính khối lượng este metyl metacrylat thu được khi đun nóng 215 gam axit metacrylic với 100 gam ancol metylic. Giả thiết phản ứng hóa este đạt hiệu suất 60%.

A. 125 gam.     B. 150 gam.

C. 175 gam.     D. 200 gam.

Đáp án: B

Có: 30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

Ancol dư, tính theo axit

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

Bài 22: Thủy phân este X có công thức phân tử C4H8O2 trong dung dịch NaOH thu được hỗn hợp 2 chất hữu cơ Y và Z trong đó Z có tỉ khối hơi so với H2 bằng 23. Tên của X là

A. etyl axetat.    B. Metyl axetat.

C. metyl propionat.    D. propyl fomat.

Đáp án: A

Đặt este X C4H8O2 có CTCT dạng RCOOR' (với MR + MR' = 44).

RCOOR' + NaOH → RCOONa + R'OH.

MZ = 23.2= 46. Vậy Z là C2H5OH hay MR' = 29 → MR = 44 - 29 = 15 ( CH3).

CTCT của X là CH3COOC2H5.Tên gọi X là etyl axtetat.

Bài 23: Xà phòng hoá hoàn toàn 17,6 gam hỗn hợp 2 este là etyl axetat và metyl propionat bằng lượng vừa đủ V (ml) dung dịch NaOH 0,5M. Giá trị V là

A. 200 ml.     B. 500 ml.

C. 400 ml.     D. 300ml

Đáp án: C

CTPT của etyl axetat và metyl propionat đều là C4H8O2.

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

nNaOH = neste = 0,2 mol.

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

Bài 24: Cho 0,1 mol glixerol phản ứng với 0,15 axit axetic có xúc tác H2SO4 đặc, thu được m gam este X (không chứa chức khác) với hiệu suất phản ứng là 80%. Giá trị m là:

A. 8,72.     B. 14,02.

C. 13,10.     D. 10,9.

Đáp án: A

C3H5(OH)3 + 3CH3COOH → (CH3COO)3C3H5 + 3H2O

⇒ neste = 0,15 : 3 = 0,05 ⇒ meste = 0,05. 218. 80% = 8,72(g)

Bài 25: Cho 0,1 mol glixerol phản ứng với 0,15 mol axit acrylic có H2SO4 đặc với hiệu suất là 60% thu được m gam este X. Giá trị của m là

A. 9,72.     B. 8,16.

C. 7,62.     D. 6,56.

Đáp án: C

Do thu được este nên phản ứng theo tỉ lệ 1:3

Glixerol + 3 axit acrylic → Este + H2O

Như vậy, hiệu suất tính theo axit acrylic

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

Bài 26: Khi cho 45,6 gam anhiđric axetic tác dụng với 64,8 gam p-crezol thu được bao nhiêu gam este nếu hiệu suất của phản ứng đạt 80% ?

A. 82,23 gam.     B. 83,32 gam.

C. 60 gam.    D. 53,64

Đáp án: D

(CH3CO)2O + CH3C6H4OH ⇆ CH3COOC6H4CH3 + CH3COOH

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

Bài 27: Đun nóng 6,0 gam CH3COOH với 9,2 gam C2H5OH (có H2SO4 làm xúc tác, hiệu suất phản ứng este hoá bằng 50%). Khối lượng este tạo thành là

A. 8,8 gam.     B. 6,0 gam.

C. 5,2 gam.    D. 4,4 gam.

Đáp án: D

CH3COOH + C2H5OH ⇆ CH3COOC2H5 + H2O

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

⇒ m = 0,1. 0,5. 88 = 4,4

Bài 28: Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol este hai chức X cần V lít O2 (đktc). Sản phẩm đốt cháy được dẫn lần lượt qua bình 1 đựng P2O5 (dư), bình 2 đựng Ca(OH)2 (dư), thấy khối lượng bình 1 tăng 5,4 gam, bình 2 tăng 17,6 gam. Giá trị của V là

A. 7,84     B. 3,92.

C. 15,68.     D. 5,6.

Đáp án: A

30 Bài tập Este cơ bản chọn lọc, có lời giải chi tiết

CxHyO4 + O2 → CO2 + H2O

Bảo toàn nguyên tử oxi

2nO2 = 2nCO2 + nH2O - 4nX ⇒ nO2 = 0,35 ⇒ V = 7,84l

Bài 29: Đốt cháy a gam C2H5OH thì thu được 0,2 mol CO2. Đốt b gam CH3COOH thu được 0,2 mol CO2. Cho a gam C2H5OH tác dụng với b gam CH3COOH có xúc tác H2SO4 đặc (H = 100%). Khối lượng este thu được là

A. 4,4 gam.     B. 8,8 gam.

C. 10,6 gam.    D. 12,2 gam.

Đáp án: B

nC2H5OH = 0,1 mol; nCH3COOH = 0,1 mol

CH3COOH + C2H5OH → CH3COOC2H5 + H2O

nCH3COOC2H5 = 0,1 × 88 = 8,8 gam.

Bài 30: Đốt hoàn toàn m gam ancol etylic được 0,2 mol CO2. Đốt cháy hoàn toàn p gam axit axetic được 0,2 mol CO2. Khi thực hiện phản ứng este hoá giữa m gam ancol etylic với p gam axit axetic (có H2SO4 đặc làm xúc tác, hiệu suất 80%) thu được bao nhiêu gam este?

A. 7,04.     B. 8,8.

C. 14,08.     D. 17,6.

Đáp án: A

nC2H5OH = 0,1 mol; nCH3COOH = 0,1 mol.

CH3COOH + C2H5OH ⇆ CH3COOC2H5 + H2O

mCH3COOC2H5 = 0,1 × 88 × 80% = 7,04 gam

Xem thêm các dạng bài tập Hóa học lớp 12 có trong đề thi THPT Quốc gia khác:

Giới thiệu kênh Youtube VietJack

Ngân hàng trắc nghiệm miễn phí ôn thi THPT Quốc Gia tại khoahoc.vietjack.com

CHỈ CÒN 250K 1 KHÓA HỌC BẤT KÌ, VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Tổng hợp các video dạy học từ các giáo viên giỏi nhất - CHỈ TỪ 399K tại khoahoc.vietjack.com

Tổng đài hỗ trợ đăng ký khóa học: 084 283 45 85


Các loạt bài lớp 12 khác
2004 - Toán Lý Hóa