Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Phương pháp giải

1. Nội dung

+ Phương pháp này áp dụng cho các bài toán hỗn hợp chứa 2 thành phần mà yêu cầu của bài là xác định tỉ lệ giữa 2 thành phần đó.

+ Ta có thể sử dụng đặt ẩn – giải hệ để thay thế cho phương pháp đường chéo, tuy nhiên áp dụng đường chéo hợp lí, đúng cách trong nhiều bài toán sẽ giúp tốc độ làm bài nhanh hơn.

2. Phạm vi sử dụng

+ Bài toán về đồng vị: Ta áp dụng sơ đồ đường chéo cho đại lượng khối lượng phân tử và số khối

+ Bài toán hỗn hợp khí: Ta áp dụng sơ đồ đường chéo cho tỉ lệ mol tương ứng với tỉ lệ chênh lệch phân tử khối các chất so với giá trị trung bình

+ Bài toán pha chế: Ta áp dụng sơ đồ đường chéo cho các đại lượng C%, CM, d,…

+ Bài toán xác định công thức, tính tỉ lệ các chất: Ta áp dụng cho các đại lượng, phân tử khối trung bình, số nguyên tử trung bình,…

Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Để pha được 500 ml dung dịch nước muối sinh lí (C = 0,9%) cần lấy V ml dung dịch NaCl 3%. Giá trị của V là:

A. 150

B. 214,3

C. 285,7

D. 350

Giải:

Ta có sơ đồ:

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Đáp án A

Ví dụ 2: Nguyên tử khối trung bình của brom là 79,319. Brom có hai đồng vị bền: Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải. Thành phần % số nguyên tử của Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải là:

A. 84,05

B. 81,02

C. 18,98

D. 15,95

Giải

Ta có sơ đồ đường chéo:

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Đáp án D

Ví dụ 3: Đốt cháy 0,1 mol hỗn hợp X gồm CH4, C2H4 và C2H6, sản phẩm thu được dẫn qua bình I đựng dung dịch H2SO4 đặc bình II đựng dung dịch Ca(OH)2 dư. Sau thí nghiệm, thấy bình 2 có 15g kết tủa và khối lượng bình 2 nặng hơn khối lượng bình 1 là 2,55g. Thành phần % về thể tích của mỗi khí trong hỗn hợp là:

A. 50%, 30%, 20%

B. 30%, 40%, 30%

C. 50%, 25%, 25%

D. 50%, 15%, 35%

Giải:

Bình 1 khối lượng tăng là do hấp thụ H2O, bình 2 khối lượng tăng là do hấp thụ CO2

n CO2 = 15 : 100 = 0,15 mol

⇒ m H2O = 0,15.44 – 2,55 = 4,05 ⇒ n H2O = 0,225 mol

Gọi công thức trung bình của hỗn hợp X là: Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Đáp án C

Ví dụ 4: Cho hỗn hợp gồm H2, N2 và NH3 có tỉ khối hơi so với H2 bằng 8 đi qua bình đựng dung dịch H2SO4 đặc, dư thì thể tích khí còn lại một nửa. Thành phần % thể tích của mỗi khí trong hỗn hợp lần lượt là:

A. 25%, 25%, 50%

B. 20%, 30%, 50%

C. 50%, 25%, 25%

D. 15%, 35%, 50%

Giải:

Khi cho hỗn hợp qua bình đựng H2SO4 đặc thì NH3 bị giữ lại phản ứng, thể tích giảm đi một nửa

⇒ VNH3 = ½ Vhỗn hợp ⇒ %VNH3 = 50%

Gọi khối lượng phân tử trung bình của H2 và N2Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Đáp án A

Ví dụ 5: Đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp 2 hiđrocacbon đồng đẳng liên tiếp, thu được 0,9 mol CO2 và 1,4 mol H2O. Thành phần % về thể tích của mỗi chất trong hỗn hợp ban đầu lần lượt là:

A. 25% và 75%

B. 20% và 80%

C. 40% và 60%

D. 15% và 85%

Giải:

Vì n CO2 < n H2O ⇒ 2 hiđrocacbon là ankan.

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

⇒ 2 ankan là: CH4 và C2H6

Ta có sơ đồ đường chéo:

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Đáp án B

Bài tập tự luyện

Bài 1: Hoà tan 28,4g 1 hỗn hợp 2 muối cacbonat của 2 kim loại hoá trị II bằng dung dịch HCl dư, thu được 6,72 lít khí ở đktc và dung dịch A. % khối lượng muối có phân tử khối nhỏ hơn trong hỗn hợp ban đầu là:

A. 74,2%

B. 33,3%

C. 70,4%

D. 29,6%

Hướng dẫn giải:

Gọi công thức chung 2 muối cacbonat: MCO3

n CO2 = 0,3 mol

⇒ n MCO3 = 0,3 mol

⇒ MCO3 = 94,67

⇒ M = 34,67

⇒ 2 kim loại là Mg và Ca

Ta có sơ đồ đường chéo:

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Đáp án D

Bài 2: Cần trộn 2 thể tích metan với một thể tích đồng đẳng X của metan để thu được hỗn hợp khí có tỉ khối hơi so với hiđro bằng 15. X là:

A. C3H8

B. C4H10

C. C5H12

D. C6H14

Hướng dẫn giải:

Ta có sơ đồ đường chéo:

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Đáp án B

Bài 3: Thêm 250 ml dung dịch NaOH 2M vào 200 ml dung dịch H3PO4 1,5M. Muối tạo thành và khối lượng tương ứng là:

A. 14,2 gam Na2HPO4; 32,8 gam Na3PO4

B. 28,4 gam Na2HPO4; 16,4 gam Na3PO4

C. 12,0 gam NaH2PO4; 28,4 gam Na2HPO4

D. 24,0 gam NaH2PO4; 14,2 gam Na2HPO4

Hướng dẫn giải:

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

⇒ Tạo ra hỗn hợp 2 muối: NaH2PO4, Na2HPO4

Sơ đồ đường chéo:

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Mà: n Na2HPO4 + n NaH2PO4 = n H3PO4 = 0,3 mol

⇒ n Na2HPO4 =0,2 mol; n NaH2PO4 = 0,1 mol

⇒ m Na2HPO4 =0,2.142 = 28,4g;

m NaH2PO4 = 0,1.120 = 12g

Đáp án C

Bài 4: Cho 12,20g hỗn hợp X gồm etanol và propan – 1- ol tác dụng với Na thu được 2,8 lít khí (đktc). Thành phần % khối lượng của mỗi chất trong X lần lượt là:

A. 75,4% và 24,6%

B. 25% và 75%

C. 24,6% và 75,4%

D. 75% và 25%

Hướng dẫn giải:

n H2 = 0,125 mol ⇒ n X = 0,25

M = 12,20 : 0,25 = 48,8

Ta có sơ đồ đường chéo:

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Đáp án A

Bài 5: Cần bao nhiêu lít axit H2SO4 (d = 1,84) và bao nhiêu lít nước cất (d = 1) để pha thành 9 lít dung dịch H2SO4 có d = 1,28?

A. 2 lít và 7 lít

B. 3 lít và 6 lít

B. 4 lít và 5 lít

D. 6 lít và 3 lít

Hướng dẫn giải:

Ta có sơ đồ đường chéo:

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Đáp án B

Bài 6: Một loại rượu có tỉ khối d = 0,95 thì độ rượu của nó là bao nhiêu? Biết tỉ khối của nước và rượu nguyên chất lần lượt là 1 và 0,8

A. 25,5

B. 12,5

C. 50

D. 25

Hướng dẫn giải:

Ta có sơ đồ đượng chéo

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải⇒ Trong 100ml dung dịch rượu có 25ml rượu và 75ml H2O

⇒ Độ rượu = 25 ⇒ Đáp án D

Bài 7: Khối lượng nguyên tử trung bình của Bo là 10,812. Hỏi khi có 94 nguyên tử Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải thì có bao nhiêu nguyên tử Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

A. 188

B. 406

C. 812

D. 94

Hướng dẫn giải:

Ta có sơ đồ đường chéo:

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

⇒ Số nguyên tử Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải = 94. 0,812 : 0,184 = 406

Đáp án B

Bài 8: Hỗn hợp khí X gồm anken M và ankin N có cùng số nguyên tử C trong phân tử. Hỗn hợp X có khối lượng 12,4g và thể tích 6,72 lít (đktc). Số mol, công thức phân tử M và N lần lượt là:

A. 0,1 mol C2H4 và 0,2 mol C2H2

B. 0,2 mol C2H4 và 0,1 mol C2H2

B. 0,1 mol C3H6 và 0,2 mol C3H4

C. 0,2 mol C3H6 và 0,1 mol C3H4

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Hướng dẫn giải:

Vậy anken là C3H6 (42) và ankin là C3H4 (40)

Ta có sơ đồ đường chéo:

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

⇒ ⇒ n C3H6 = 0,2 mol; n C3H4 = 0,1 mol

Đáp án C

Bài 9: Điện phân nóng chảy Al2O3 với anot bằng than chì (H = 100%) thu được m kg Al và 67,2m3 (đktc) hỗn hợp khí X có tỉ khối so với H2 bằng 16. Lấy 2,24 lít (đktc) hỗn hợp khí X sục vào dung dịch nước vôi trong dư thu được 2g kết tủa. Gía trị của m là:

A. 67,5

B. 54

C. 75,6

D. 108

Hướng dẫn giải:

M(tb)=32 ⇒ Hỗn hợp phải có CO (M =28) và n CO2 = 0,02

⇒ n CO + n O2 = 0,1 – 0,02 = 0,08

Gọi phân tử khối trung bình của CO và O2 là: M'(tb)

Ta có sơ đồ đường chéo:

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

n O2 = 0,02 + 0,03 + 0,02 = 0,07

2Al2O3 → 4Al + 3O2

⇒ n Al = 2,8Kmol ⇒ m Al = 75,6Kg

Đáp án C

Bài 10: Nung 56,25g CaCO3 ở 1000°C và cho toàn bộ lượng khí thoát ra hấp thụ hết vào 500ml dung dịch NaOH 1,8M. Khối lượng muối thu được là:

A. 8,4g

B. 42,4g

C. 50,8

D. 59,625g

Hướng dẫn giải:

n CO2 = 0,5 mol; n NaOH = 0,9 mol

Phương pháp đường chéo trong hóa học cực hay, chi tiết, có lời giải

Đáp án C

Xem thêm các phương pháp giải nhanh bài tập Hóa học hay khác:

Ngân hàng trắc nghiệm miễn phí ôn thi THPT Quốc Gia tại khoahoc.vietjack.com

KHÓA HỌC GIÚP TEEN 2002 ĐẠT 9-10 THI THPT QUỐC GIA

Tổng hợp các video dạy học từ các giáo viên giỏi nhất - CHỈ TỪ 399K tại khoahoc.vietjack.com

cac-phuong-phap-giai-nhanh-hoa-hoc-huu-co-vo-co.jsp

Các loạt bài lớp 12 khác
Khóa học 12