Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Alkene (có lời giải)

Bài viết Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Alkene gồm các dạng bài tập từ cơ bản đến nâng cao với phương pháp giải chi tiết và bài tập tự luyện đa dạng giúp Giáo viên có thêm tài liệu ôn thi Học sinh giỏi Hóa 9.

Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Alkene (có lời giải)

Xem thử

Chỉ từ 300k mua trọn Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 sách mới bản word có lời giải chi tiết:

• B1: gửi phí vào tk: 1133836868 - CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK - Ngân hàng MB (QR)
• B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận giáo án

A. LÝ THUYẾT TRỌNG TÂM

1. Khái niệm - Đồng phân - Danh pháp

a. Khái niệm:

- Alkene là hydrocarbon không no mạch hở có một nối đôi (C = C) trong phân tử.

- Công thức chung: C_nH_2n (n≥2)

- Các chất C₂H₄, C₃H₆, C₄H₈ . . . C_nH_2n (n≥2) hợp thành dãy đồng đẵng của alkene.

b. Đồng phân: Có hai loại đồng phân

- Đồng phân cấu tạo: (Đồng phân mạch C và đồng phân vị trí liên kết đôi)

Ví dụ: C₄H₈ có ba đồng phân cấu tạo.

CH₂=CH-CH₂-CH₃;

CH₃-CH=CH-CH₃;

- Đồng phân hình học (cis - trans): Cho alkene có CTCT: abC=Ccd. Điều kiện để xuất hiện đồng phân hình học là: a ≠ b và c ≠ d.

+ Đồng phân cis- : Đồng phân có mạch C chính ở cùng một phía của liên kết đôi.

+ Đồng phân trans- : Đồng phân có mạch C chính ở về hai phía của liên kết đôi.

Ví dụ: CH₃-CH=CH-CH₃ có hai đồng phân hình học

c. Danh pháp:

- Danh pháp thường: Tên alkane nhưng thay đuôi ane = ylene.

+ Ví dụ: C₂H₄ (Ethylene), C₃H₆ (propylene).

- Danh pháp quốc tế (tên thay thế):

* Chú ý:

- Chọn mạch carbon dài nhất, có nhiều nhánh nhất và chứa liên kết bội làm mạch chính.

- Đánh số sao cho nguyên tử carbon có liên kết đôi có chỉ số nhỏ nhất (đánh số mạch chính từ đầu gần liên kết đôi.

- Dùng chữ số (1, 2, 3,...) và gạch nối (-) để chỉ vị trí liên kết bội (nếu chỉ có một vị trị duy nhất của liên kết bội thì không cần).

- Nếu alkene có nhánh thì cần thêm vị trí nhánh và tên nhánh trước tên của alkene tương ứng với mạch chính.

⇒ Đối với mạch C không phân nhánh:

Phần nền + số chỉ vị trí liên kết đôi + ene

⇒ Đối với mạch C có phân nhánh

Số chỉ vị trí nhánh + tên nhánh + phần nền + số chỉ vị trí liên kết đôi + ene

+ Ví dụ: (C₄H₈) But-2-ene

(C₄H₈) 2 - Methylprop-1-ene (methylpropene)

Bảng tên gọi của một số alken thường gặp

2. Đặc điểm cấu tạo của Ethylene.

- Công thức phân của của ethylene là C₂H₄.

- Công thức cấu tạo:

- Phân tử ethylene có liên kết đôi C = C, trong đó có một liên kết (𝛑) kém bền dễ bị phá vỡ trong các phản ứng hóa học. Liên kết còn lại là liên kết bền.

- Các đồng đẳng của ethylene cũng có cấu tạo liên kết tương tự.

3. Tính chất vật lý

- Ở điều kiện thường các alkene

+ Từ C₂H₄ → C₄H₈ là chất khí.

+ Từ C₅H₁₀ trở đi là chất lỏng hoặc chất rắn.

4. Tính chất hóa học

a. Phản ứng cộng (đặc trưng)

- Cộng H₂:

$C_n{H}_{2n}+H_2\stackrel{\mathrm{Ni},t°}{\to }{C}_n{H}_{2n+2}$

${\mathrm{CH}}_2={\mathrm{CH}}_2+H_2\stackrel{\mathrm{Ni},t°}{\to }{\mathrm{CH}}_3-{\mathrm{CH}}_3$

Viết gọn: $C_2{H}_4+H2\stackrel{\mathrm{Ni},t°}{\to }{C}_2{H}_6$

- Cộng Br₂:

${\mathrm{CH}}_2={\mathrm{CH}}_2+{\mathrm{Br}}_2\to {\mathrm{CH}}_2\mathrm{Br}-{\mathrm{CH}}_2\mathrm{Br}$

Viết gọn: $C_2{H}_4+{\mathrm{Br}}_2\to C_2{H}_4{\mathrm{Br}}_2$

→ Phản ứng alkene tác dụng với Br₂ dùng để nhận biết alkene (dd Br₂ mất màu)

* Cộng HX (X: Cl, Br, OH . . .)

Ví dụ:

${\mathrm{CH}}_2={\mathrm{CH}}_2+H_{2}O\stackrel{H_3{\mathrm{PO}}_4,t°}{\to }{\mathrm{CH}}_3-{\mathrm{CH}}_2\mathrm{OH}$

${\mathrm{CH}}_2={\mathrm{CH}}_2+\mathrm{HBr}\to {\mathrm{CH}}_3-{\mathrm{CH}}_2\mathrm{Br}$

b. Phản ứng trùng hợp:

Phản ứng trùng hợp alkene là quá trình cộng hợp liên tiếp nhiều phân tử alkene giống nhau hoặc tương tự nhau (gọi là monomer) tạo thành phân tử có phân tử khối lớn (gọi là polymer).

Ví dụ: Phản ứng trùng hợp ethylene và propylene tạo thành polyethylene (PE) và polypropylene (PP).

c. Phản ứng cháy: Alkene dễ cháy khi có mặt oxygen, phản ứng tỏa nhiều nhiệt.

$C_n{H}_{2n}+\frac{3n}{3}{O}_2\stackrel{t°}{\to }{\mathrm{nCO}}_2+{\mathrm{nH}}_{2}O$

4. Điều chế

a. Phòng thí nghiệm: $C_n{H}_{2n+1}\mathrm{OH}\stackrel{H_2{\mathrm{SO}}_4,170°C}{\to }{C}_n{H}_{2n}+H_{2}O$

b. Điều chế từ alkane: $C_n{H}_{2n+2}\stackrel{t°,p,\mathrm{xt}}{\to }{C}_n{H}_{2n}+H_2$

5. Ứng dụng

- Sản xuất chất dẻo PE, PVC,...

- Sản xuất keo dán

- Nguyên liệu cho công nghiệp hóa học: Tổng hợp ethylic alcolhol, tổng hợp acetic acid...

- Sản xuất dung môi.

B. BÀI TẬP CHUYÊN ĐỀ

1. BÀI TẬP LÝ THUYẾT

Bài 1. Viết CTCT các đồng phân (cấu tạo) alkene ứng với CTPT là C₄H₈ và C₅H₁₀.

Bài 2. Hoàn thành các PTHH của các phản ứng sau:

a. ${\mathrm{CH}}_3–\mathrm{CH}=\mathrm{CH}–{\mathrm{CH}}_3+H_2\stackrel{\mathrm{Ni},t°}{\to }$

b. ${\mathrm{CH}}_2=\mathrm{CH}–{\mathrm{CH}}_3+{\mathrm{Br}}_2\to$

c.

d. ${\mathrm{CH}}_2=\mathrm{CH}–{\mathrm{CH}}_2–{\mathrm{CH}}_3+H_{2}O\stackrel{H^{+}}{\to }$

e. ${\mathrm{CH}}_3–\mathrm{CH}=\mathrm{CH}–{\mathrm{CH}}_3+\mathrm{HBr}\to$

f. $C_2{H}_4+O_2\stackrel{t°}{\to }$

g. ${\mathrm{nCH}}_2={\mathrm{CH}}_2\stackrel{t°,\mathrm{áp}\mathrm{suất},\mathrm{xúc}\mathrm{tác}}{\to }$

h. ${\mathrm{nCH}}_2=\mathrm{CH}-{\mathrm{CH}}_3\stackrel{t°,\mathrm{áp}\mathrm{suất},\mathrm{xúc}\mathrm{tác}}{\to }$

Bài 3. Viết phương trình hóa học của các phản ứng:

(a) Propene tác dụng với hydrogen, xúc tác nickel.

(b) Propene tác dụng với nước, xúc tác acid H₃PO₄.

(c) 2-methylpropene tác dụng với nước, xúc tác acid H₃PO₄.

................................

................................

................................

Xem thử

Xem thêm các Chuyên đề bài tập bồi dưỡng Học sinh giỏi Hóa học lớp 9 có đáp án hay khác:

• Chuyên đề: Alcohol

• Chuyên đề: Carboxylic acid

• Chuyên đề: Bài tập tổng hợp về hydrocarbon

• Chuyên đề: Bài tập nâng cao về alcohol và carboxylic acid

• Chuyên đề: Ester

• Chuyên đề: Lipid – chất béo

Xem thêm các loạt bài Để học tốt Hóa học 9 hay khác:

• Giải bài tập Hóa học 9
• Giải sách bài tập Hóa 9
• Đề thi Hóa học 9
• Wiki 200 Tính chất hóa học
• Wiki 3000 Phản ứng hóa học quan trọng

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---