Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Phân bón hóa học (có lời giải)

Bài viết Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Phân bón hóa học gồm các dạng bài tập từ cơ bản đến nâng cao với phương pháp giải chi tiết và bài tập tự luyện đa dạng giúp Giáo viên có thêm tài liệu ôn thi Học sinh giỏi Hóa 9.

Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 Phân bón hóa học (có lời giải)

Xem thử

Chỉ từ 300k mua trọn Chuyên đề bồi dưỡng HSG Hóa học 9 sách mới bản word có lời giải chi tiết:

• B1: gửi phí vào tk: 1133836868 - CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK - Ngân hàng MB (QR)
• B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận giáo án

A. LÝ THUYẾT TRỌNG TÂM

1. Phân đạm

- Phân đạm cung cấp nitrogen hóa hợp cho cây dưới dạng ion nitrate và ion amonium .

- Độ dinh dưỡng của phân đạm được đánh giá theo tỉ lệ % về khối lượng nguyên tố nitrogen.

- Phân đạm có tác dụng kích thích quá trình sinh trưởng của cây, làm tăng tỷ lệ của protein thực vật. Có phân đạm, cây trồng sẽ phát triển nhanh, cho nhiều hạt, củ hoặc quả.

* Một số loại phân đạm thường gặp

a. Phân đạm amonium

- Đó là các muối amonium: NH₄Cl, NH₄NO₃, (NH₄)₂SO₄…

- Được điều chế bằng cách cho NH₃ tác dụng với acid tương ứng:

2NH₃ + H₂SO₄ $\to$ (NH₄)₂SO₄

b. Phân đạm nitrate

- Đó là các muối nitrate: NaNO₃, Ca(NO₃)₂…

- Được điều chế bằng phản ứng giữa acid HNO₃ và muối carbonate tương ứng.

${\mathrm{CaCO}}_3+2{\mathrm{HNO}}_3\to \mathrm{Ca}{\left({\mathrm{NO}}_3\right)}_2+{\mathrm{CO}}_2\uparrow +2H_{2}O$

c. Phân đạm urea

- (NH₂)₂CO (chứa khoảng 46%N) là loại phân đạm tốt nhất hiện nay.

- Được điều chế bằng cách cho NH₃ tác dụng với CO ở nhiệt độ và áp suất cao.

$2{\mathrm{NH}}_3+\mathrm{CO}\stackrel{t°,p}{\to }{\left({\mathrm{NH}}_2\right)}_2\mathrm{CO}+H_{2}O$

- Trong đất urea dần chuyển thành muối carbonate:

${\left({\mathrm{NH}}_2\right)}_2\mathrm{CO}+2H_{2}O\to {\left({\mathrm{NH}}_4\right)}_2{\mathrm{CO}}_3$

2. Phân lân

- Phân lân cung cấp nguyên tố P (phosphorus) cho cây dưới dạng ion phosphate ( ).

- Độ dinh dưỡng của phân lân được đánh giá theo tỉ lệ % khối lượng P₂O₅ tương ứng với lượng P có trong thành phần của nó.

- Phân lân có tác dụng làm cho cành lá khỏe, hạt chắc, quả hoặc củ to.

- Có hai loại: superphosphate đơn và superphosphate kép.

* Superphosphate đơn: Gồm hai muối: Ca(H₂PO₄)₂ và CaSO₄, được điều chế bằng cách cho quặng phosphorite hoặc apatit Ca₅F(PO₄)₃ tác dụng với acid H₂SO₄ đặc.

${\mathrm{Ca}}_3{\left({\mathrm{PO}}_4\right)}_2+2H_2{\mathrm{SO}}_{4\left(\mathrm{đặc}\right)}\to \mathrm{Ca}{\left(H_2{\mathrm{PO}}_4\right)}_2+{\mathrm{CaSO}}_4\downarrow$

* Superphosphate kép: Đó là muối Ca(H₂PO₄)₂, được điều chế qua hai giai đoạn: oxi ; oxitde

${\mathrm{Ca}}_3{\left({\mathrm{PO}}_4\right)}_2+3H_2{\mathrm{SO}}_4\to 2H_3{\mathrm{PO}}_4+3{\mathrm{CaSO}}_4\downarrow$

${\mathrm{Ca}}_3{\left({\mathrm{PO}}_4\right)}_2+H_3{\mathrm{PO}}_4\to 3\mathrm{Ca}{\left(H_2{\mathrm{PO}}_4\right)}_2$

3. Phân kali (K – potassium)

- Phân kali cung cấp nguyên tố K dưới dạng ion .

- Độ dinh dưỡng của phân K được đánh giá theo tỉ lệ % khối lượng K₂O tương ứng với lượng K có trong thành phần của nó.

- Phân kali cần cho việc tạo ra chất đường, chất bột, chất xơ và chất dầu, tăng cường sức chống bệnh, chống rét và chịu hạn của cây. Tro thực vật chứa K₂CO₃ cũng là một loại phân kali.

4. Phân hỗn hợp - Phân phức hợp

a. Phân hỗn hợp: chứa N, P, K được gọi chung là phân NPK.

- Ví dụ: (NH₄)₂HPO₄ và KNO₃ (Nitrophoska)

b. Phân phức hợp: Là hỗn hợp các chất được tạo ra đồng thời bằng tương tác hóa học của các chất.

- Ví dụ: Phân amophot là hỗn hợp các muối NH₄H₂PO₄ và (NH₄)₂HPO₄ thu được khi cho ammonia (NH₃) tác dụng với phosphoric acid (H₃PO₄).

5. Phân vi lượng: Phân vi lượng cung cấp cho cây các nguyên tố như Boron (B), Zinc (Zn), manganese, Copper… ở dạng hợp chất. Làm tăng khả năng kích thích quá trình sinh trưởng và trao đổi chất của cây. Đóng vai trò như những vitamin cho thực vật.

B. BÀI TẬP

I. Bài tập định tính

Bài 1. Nêu 4 tên và viết công thức hóa học tương ứng của các chất là thành phần chính của phân đạm, lân hoặc kali được dùng phổ biến trong nông nghiệp. Ở mỗi loại, nguyên tố nào cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng?

Bài 2. Có những loại phân bón hóa học sau: KCl, NH₄NO₃, NH₄Cl, (NH₄)₂SO₄, Ca(H₂PO₄)₂, (NH₄)₂HPO₄, KNO₃.

a) Hãy cho biết tên hóa học của những phân bón trên.

b) Hãy phân loại những phân bón trên thành phân bón đơn (phân đạm, phân lân, phân kali) và phân bón kép.

c) Trộn những phân bón nào với nhau ta được phân bón kép NPK.

d) Tính phần trăm khối lượng của nitrogen trong các loại phân đạm.

Bài 3. Cho các mẫu phân đạm sau đây: ammonium sulfate, ammonium chloride, sodium nitrate. Hãy dùng các thuốc thử thích hợp để phân biệt chúng. Viết phương trình hóa học.

Bài 4. Từ không khí, than và nước cất, các chất xúc tác cần thiết. Em hãy điều chế phân NH₄NO₃.

Bài 5. Bằng phương pháp hóa học hãy phân biệt 3 loại phân bón: KCl, NH₄NO₃, Ca(H₂PO₄)₂.

Bài 6. Có 4 mẫu phân bón hoá học không nhãn: Phân kali (KCl), phân đạm (NH₄NO₃), Phân lân Ca(H₂PO₄)₂, phân urea CO(NH₂)₂. Ở nông thôn chỉ có nước và vôi sống, ta có thể nhận biết được 4 mẫu phân đó hay không? Nếu được hãy trình bày phương pháp nhận biết và viết phương trình hóa học cho cách nhận biết đó. (Biết rằng phân urea trong đất, gặp nước sẽ chuyển hoá thành amonium cacbonat, là nguồn cung cấp dinh dưỡng cho sự phát triển cây trồng).

Bài 7. X, Y, Z là các chất được dùng phổ biến làm phân bón hóa học. Chúng là các phân bón đơn để cung cấp một trong ba nguyên tố dung dưỡng chính (đạm, lân, kali) cho cây trồng. Ba hóa chất trên đều tan trong nước và có tính chất như sau:

- Dung dịch chất X tác dụng với dung dịch sodium carbonate tạo kết tủa trắng.

- Dung dịch chất Y tác dụng với dung dịch sodiumhydroxide, đun nóng nhận thấy có mùi khai bay ra; tác dụng với dung dịch barium chloride tạo kết tủa trắng; không tác dụng với dung dịch hydrochloric acid.

- Dung dịch chất Z tạo kết tủa trắng với dung dịch silver nitrate, nhưng không tạo kết tủa với dung dịch barium chloride.

Xác định công thức hóa học của X, Y, Z và viết các phương trình hóa học minh họa cho các tính chất trên.

Bài 8. Bằng kiến thức hóa học, em hãy giải thích vì sao trong sản xuất nông nghiệp khi bón phân cho cây trồng, người nông dân không trộn phân đạm một lá (NH₄)₂SO₄, phân đạm hai lá NH₄NO₃ với vôi bột CaO hay tro bếp (có hàm lượng K₂CO₃ cao).

Bài 9.Bằng kiến thức hóa học hãy giải thích bài ca dao:

“Lúa chiêm mấp mé đầu bờ

Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên”

Bài 10. Em hãy cho biết một số ảnh hưởng của phân bón đến môi trường đất, nước và sức khoẻ con người. Hãy nêu các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm do phân bón.

Bài 11: Có thể bón đạm ammonium cùng với vôi bột để khử chua đất trồng được không?

Bài 12. Phú dưỡng là hiện tượng dư thừa chất dinh dưỡng như nitrogen và phosphorus trong nước. Hiện tượng trên vi sinh vật, tảo bẹ, rong rêu phát triển mạnh mẽ làm cho lượng oxygen trong nước giảm gây ảnh hưởng tới các sinh vật dưới nước. Hai nguyên nhân chính gây ra sự dư thừa chất dinh dưỡng trong nước là nước thải chưa được xử lý và lượng phân bón dư trong nông nghiệp.

II. Bài tập định lượng

1. Phương pháp giải

- Độ dinh dưỡng của phân đạm, lân, kali được xác định theo thành phần % của N, P₂O₅, K₂O

+ Bảo toàn nguyên tố: N, P, K để xác định được số mol của N, P₂O₅, K₂O.

- Đối với phân Đạm chứa N

$\to n_N=a.n_{N\left(\mathrm{phân}\mathrm{đạm}\right)}$

- Đối với phân lân chứa P

$\to 2n_{P_2{O}_5}=b.n_{P\left(\mathrm{phân}\mathrm{lân}\right)}$

- Đối với phân Kali (phân Potassium) chứa K.

$\to 2n_{K_{2}O}=c.n_{K\left(\mathrm{phân}\mathrm{Kali}\right)}$

Trong đó: a, b, c là số nguyên tử N, P, K có trong phân

* Xác định độ dinh dưỡng N, P₂O₅, K₂O trong phân bón tương ứng

$\%m_N=\frac{m_N.100\%}{m_{\mathrm{phân}}}$

$\%m_{P_2{O}_5}=\frac{m_{P_2{O}_5}.100\%}{m_{\mathrm{phân}}}$

$\%m_{K_{2}O}=\frac{m_{K_{2}O}.100\%}{m_{\mathrm{phân}}}$

* Hàm lượng của nguyên tố dinh dưỡng trong phân

- Tính tỉ lệ từng nguyên tố:

- Hàm lượng của N = %N trong phân

+ Tỉ lệ của P trong P₂O₅: $\frac{31.2}{142}=0,4366$

→ Khối lượng của P trong phân: $\to m_P=\frac{2.31}{142}\times m_{P_2{O}_5}$

→ Hàm lượng của P trong phân: $\%m_P=\frac{2.31}{142}\times m_{P_2{O}_5}.100\%\leftrightarrow \%m_P=\frac{2.31}{142}\times \%m_{P_2{O}_5}$

+ Tỉ lệ của K trong K₂O: $\frac{39.2}{94}=0,8298$

→ Khối lượng của K trong phân: $\to m_K=\frac{39.2}{94}\times m_{K_{2}O}$

→ Hàm lượng của K trong phân: $\to \%m_K=\frac{39.2}{94}\times \%m_{K_{2}O}$

2. Bài tập áp dụng

Bài 1.Để tăng năng suất cây trồng, một nông dân đến cửa hàng phân bón để mua phân đạm (loại phân bón cung cấp nitrogen cho cây). Cửa hàng có các loại phân đạm sau: NH₄NO₃ (đạm 2 lá), (NH₂)₂CO (urea), (NH₄)₂SO₄ (đạm 1 lá), NH₄Cl (đạm 1 lá). Theo em, nếu bác nông dân mua 100 kg phân đạm thì nên mua loại phân đạm nào là có lợi nhất? Vì sao?

................................

................................

................................

Xem thử

Xem thêm các Chuyên đề bài tập bồi dưỡng Học sinh giỏi Hóa học lớp 9 có đáp án hay khác:

• Chuyên đề: Đại cương về hóa học hữu cơ cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ

• Chuyên đề: Alkane

• Chuyên đề: Alkene

• Chuyên đề: Alcohol

• Chuyên đề: Carboxylic acid

• Chuyên đề: Bài tập tổng hợp về hydrocarbon

Xem thêm các loạt bài Để học tốt Hóa học 9 hay khác:

• Giải bài tập Hóa học 9
• Giải sách bài tập Hóa 9
• Đề thi Hóa học 9
• Wiki 200 Tính chất hóa học
• Wiki 3000 Phản ứng hóa học quan trọng

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án

---