Giáo án Địa Lí 10 Bài 24: Phân bố dân cư. Các loại hình quần cư và đô thị hóa

Giáo án Địa Lí 10 Bài 24: Phân bố dân cư. Các loại hình quần cư và đô thị hóa

I. Mục tiêu bài học

1. Về kiến thức

- Trình bày được khái niệm phân bố dân cư, trình bày được đặc điểm phân bố dân cư theo không gian, thời gian. Phân tích được các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư.

- Trình bày được các đặc điểm , những mặt tích cực và tiêu cực của quá trình đô thị hoá.

2. Về kĩ năng

Rèn luyện kỹ năng nhận xét, phân tích biểu đồ, sơ đồ, lược đồ và bảng số liệu về tình hình phân bố dân cư, dân cư thành thị.

3. Về thái độ

Có nhận thức đúng đắn hơn về đô thị hoá, những tác động tích cực và tiêu cực của nó.

4. Năng lực hình thành

- Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề; năng lực hợp tác; năng lực tính toán

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực sử dụng số liệu thống kê; sử dụng lược đồ.

II. Chuẩn bị của Giáo viên & Học sinh

1. Chuẩn bị của Giáo viên

- Bài soạn, SGK, SGV, chuẩn kiến thức kĩ năng

- Bản đồ phân bố dân cư và các đô thị lớn trên thế giới

- Hình 24 sách giáo khoa phóng to.

- Bản đồ phân bố dân cư Việt Nam.

- Cập nhật số liệu thông kê bảng 24.1; 24.2; 24.3 và bảng trang 97.

- Máy chiếu và các phương tiện khác.

2. Chuẩn bị của học sinh

- Thực hiện các dự án đã được phân công và chuẩn bị báo cáo.

- SGK, vở ghi…

III. Hoạt động dạy và học

A. Khởi động

1. Mục tiêu:

- Giúp học sinh nhớ lại phân bố dân cư của nước ta từ đó nắm được một phần của sự phân bố dân cư của thế giới.

- Tìm ra các nội dung học sinh chưa biết về phân bố dân cư và đô thị hóa của thế giới hiện nay.

2. Phương pháp / kỹ thuật: Phát vấn, hình ảnh.

3. Phương tiện: Bản đồ phân bố dân cư và đô thị hóa trên thế giới.

4. Dự kiến thời gian: 5 phút

5. Tổ chức hoạt động:

Bước 1: GV yêu cầu HS dựa bản đồ phân bố dân cư và các đô thị lớn trên thế giới thảo luận và trả lời câu hỏi: Dân cư trên Thế giới phân bố như thế nào? Tại sao lại có sự phân bố như vậy?

Bước 2: HS thực hiện và ghi ra giấy nháp, chuẩn bị để báo cáo trước lớp.

Bước 3: GV gọi 01 HS báo cáo, các HS khác trao đổi và bổ sung thêm.

Bước 4: GV sử dụng nội dung HS trả lời để tạo ra tình huống có vấn đề và dắt dẫn vào nội dung bài học (Dân cư trên thế giới phân bố không đều, có những vùng rất đông dân, lại có những vùng thưa dân, thậm chí nhiều vùng không có người sinh sống. Để giải thích được vấn đề này, cô và cả lớp sẽ tìm hiểu rõ ở bài 24.)

B. Hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động 1: Tìm hiểu phân bố dân cư

1. Mục tiêu

- Trình bày được khái niệm phân bố dân cư, nêu được đặc điểm phân bố dân cư theo không gian, thời gian.

- Phân tích được các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư.

- Kĩ năng: Rèn luyện kỹ năng nhận xét, tính toán, phân tích biểu đồ, lược đồ và bảng số liệu về tình hình phân bố dân cư.

2. Phương pháp / kỹ thuật

- Phương pháp nêu vấn đề; sử dụng lược đồ, biểu đồ, sử dụng số liệu thống kê.

- Thảo luận cá nhân

3. Phương tiện: SGK, bảng số liệu thống kê bảng 24.1 tr93 và bảng 24.2/ tr94.

4. Thời gian: 20 phút

5. Tổ chức hoạt động

Hoạt động của GV và HS

Nội dung chính

GV có thể tách ra thành 3 HĐ nhỏ:

1. Tìm hiểu khái niệm phân bố dân cư?

2. Đặc điểm phân bố dân cư.?

3. Các nhân tố ảnh hưởng đến phân bố dân cư trên thế giới?

a) GV giao nhiệm vụ cho HS

Đọc nội dung SGK trang 93 và 94, phân tích bảng số liệu thống kê bảng 24.1 và 24.2 (đã cập nhật) trả lời các câu hỏi sau:

- Thế nào là phân bố dân cư?

- Mật độ dân số là gì và được tính như thế nào?

- Trình bày đặc điểm phân bố dân cư: theo không gian và thời gian?

- Trình bày các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư trên thế giới?

b) HS thực hiện nhiệm vụ: HS trao đổi và thảo luận để báo cáo.

c) GV chuẩn kiến thức

GV phát vấn gợi mở đối với HS:

- Để tính mật độ dân số ta làm thế nào? Lấy ví dụ?

(VD: Diện tích nước ta là 331.212 km2 ,dân số là 84.156 nghìn người (2006). Tính mật độ dân cư nước ta năm 2006?

Giải:

MĐDS = DS / DT (người/km2)

 = 84.156 / 331.212 x 1000

 = 254 (người / km2)

I- Phân bố dân cư

1. Khái niệm:

- Là sự sắp xếp dân số một cách tự phát hoặc tự giác trên một lãnh thổ nhất định, phù hợp với điều kiện sống và các yêu cầu của xã hội.

- Mật độ DS: là số dân sinh sống trên một đơn vị diện tích. Phản ánh tình hình phân bố dân cư.

 + Đơn vị: người/km2

Giáo án Địa Lí 10 Bài 24: Phân bố dân cư. Các loại hình quần cư và đô thị hóa | Giáo án Địa Lí 10 mới theo định hướng phát triển năng lực

Trong đó:

- sd (ng): Tổng số dân(người)

- dt (km2): Tổng diện tích(km2)

2. Đặc điểm phân bố dân cư

- Dân cư phân bố không đều trong không gian: Năm 2005 mật độ dân cư trung bình: 48người/ km2

 + Tập trung đông: Tây Âu (169), Nam Âu (115), Ca ri bê (166), Đông Á (131), Đông Nam Á (124),...

 + Thưa dân: Châu Đại Dương (4), Bắc Mĩ (17), Nam Mĩ (21), Trung Phi (17), Bắc Phi (23).

- Phân bố dân cư có biến động theo thời gian: Từ năm 1650 - 2005 có sự biến động về tỉ trọng:

 + Châu Mĩ, châu Á, châu Đại Dương tăng.

 + Châu Âu, châu Phi giảm.

3. Các nhân tố ảnh hưởng

- Điều kiện tự nhiên: Khí hậu, nước, địa hình , đất, khoáng sản,..thuận lợi thu hút cư trú.

- Điều kiện kinh tế - xã hội: Phương thức sản xuất (tính chất nền kinh tế), trình độ phát triển kinh tế,... quyết định đến cư trú.

- Lịch sử khai thác lãnh thổ lâu đời, cư trú đông, chuyển cư, ...

Hoạt động 2: Tìm hiểu Đô thị hoá

1. Mục tiêu

- Trình bày được các đặc điểm , những mặt tích cực và tiêu cực của quá trình đô thị hoá.

- Rèn luyện kỹ năng nhận xét, phân tích lược đồ và bảng số liệu về đô thị hóa.

2. Phương pháp / kỹ thuật

- Phương pháp giải quyết vấn đề; phân tích số liệu thống kê và lược đồ.

- Hình thức nhóm

3. Phương tiện: SGK, bảng số liệu thống kê bảng 24.3 trang 95, bản đồ phân bố dân cư và các đô thị lớn trên thế giới

4. Thời gian: 15 phút

5. Tổ chức hoạt động

Hoạt động của GV và HS

Nội dung chính

Bước 1: GV giao nhiệm vụ

GV yêu cầu HS dựa vào nội dung SGK cùng sự hiểu biết của mình: Trình bày khái niệm đô thị hóa là gì?

Bước 2: HS trả lời

Bước 3: GV chia lớp thành 2 nhóm và giao nhiệm vụ cụ thể như sau:

 + Nhóm 1: Dựa vào bảng 24.3 trang 9 và bản đồ hình 24 sgk hãy trình bày đặc điểm của đô thị hóa?

 + Nhóm 2: Dựa vào kiến trức sgk cùng sự hiểu biết của bản thân hãy cho biết ảnh hưởng tích cực và tiêu cực của quá trình đô thị hóa?

Bước 4: Các nhóm thảo luận trao đổi. GV gọi đại diện nhóm lên bảng trình bày, nhóm khác bổ sung và nhận xét.

Bước 5: GV nhận xét và chuẩn hóa kiến thức.

III- Đô thị hóa

1. Khái niệm: Là quá trình kinh tế-xã hội mà biểu hiện của nó là sự tăng nhanh số lượng và quy mô của các điểm dân cư đô thị, sự tập trung dân cư trong các thành phố, nhất là các thành phố lớn và phổ biến rộng rãi lối sống thành thị.

2. Đặc điểm đô thị hóa

a. Dân cư thành thị có xu hướg tăg nhanh:

Từ năm 1900 – 2005:

 + Tỉ lệ dân thành thị tăg (13,6% lên 48%).

 + Tỉ lệ dân nôg thôn giảm(86,4% xuốg52%

b. Dân cư tập trung vào các thành phố lớn và cực lớn:

 + Số lượng thành phố có số dân trên 1 triệu người ngày càng nhiều.

 + Nơi cao: Bắc Mĩ, Nam Mĩ, Ôxtrâylia, Tây Âu, LB Nga, LiBi.

 + Nơi thấp: Châu Phi, phần đa châu Á (trừ Liên bang Nga).

c. Phổ biến rộng rãi lối sống thành thị: Kiến trúc, giao thông, công trình công cộng, tuân thủ pháp luật, ….

3. Ảnh hưởng của đô thị hoá đến phát triển kinh tế - xã hội:

a. Tích cực: Thúc đẩy tốc độ phát triển kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và thay đổi sự phân bố dân cư, thay đổi các quá trình sinh, tử và hôn nhân ở các đô thị.

b. Tiêu cực: Nếu không xuất phát từ công nghiệp hóa (tự phát):

 + Nông thôn: mất đi một phần nhân lực (đất không ai sản xuất)

 + Thành phố: thất nghiệp, thiếu việc làm, nghèo nàn, ô nhiễm môi trường dẫn đến nhiều tiêu cực khác.

C. Hoạt động luyện tập / vận dụng

1. Mục tiêu: Nhằm củng cố lại kiến thức đã học; rèn luyện kĩ năng bài học góp phần hình thành.

2. Phương pháp / kỹ thuật : cá nhân

3. Thời gian: 3 phút

4. Tổ chức hoạt động

a) GV giao nhiệm vụ cho HS:

- Trình bày các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư.

- Dựa vào bảng số liệu Tỉ lệ dân thành thị và nông thôn trên thế giới nhận xét tỉ lệ dân thành thị trên thế giới và nêu nguyên nhân?

- Làm bài tập 3 trang 97 / sgk.

b) HS thực hiện nhiệm vụ tại lớp. Trường hợp hết thời gian GV hướng dẫn HS học ở nhà.

c) GV kiểm tra kết quả thực hiện của HS. Điều chỉnh kịp thời những vướng mắc của HS trong quá trình thực hiện.

D. Hoạt động mở rộng / vận dụng

1. Mục tiêu: giúp HS vận dụng hoặc liên hệ kiến thức đã học được vào một vấn đề cụ thể của thực

tiễn về phân bố dân cư hoặc đô thị hóa ở Việt Nam.

2. Thời gian: 2 phút

3. Nội dung: GV hướng dẫn HS tự đặt vấn đề để liên hệ hoặc vận dụng.

GV yêu cầu HS :

- Tìm hiểu vấn đề đô thị hóa ở địa phương nơi em đang sinh sống

- Nhận xét vè tình hình phân bố dân cư ở địa phương nơi em đang sinh sống

4. Đánh giá: GV khuyến khích, động viên các HS làm bài và nhận xét sản phẩm của HS.

Xem thêm các bài soạn Giáo án Địa Lí lớp 10 chuẩn khác:

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 10 tại khoahoc.vietjack.com

GIẢM GIÁ 40% KHÓA HỌC VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Tổng hợp các video dạy học từ các giáo viên giỏi nhất - CHỈ TỪ 199K cho teen 2k5 tại khoahoc.vietjack.com

Toán lớp 10 - Thầy Phạm Như Toàn

4.5 (243)

799,000đs

599,000 VNĐ

Vật Lý 10 - Thầy Quách Duy Trường

4.5 (243)

799,000đ

599,000 VNĐ

Tiếng Anh lớp 10 - Thầy Quang Hưng

4.5 (243)

799,000đ

599,000 VNĐ

Hóa Học lớp 10 - Cô Nguyễn Thị Thu

4.5 (243)

799,000đs

599,000 VNĐ

Hóa học lớp 10 - cô Trần Thanh Thủy

4.5 (243)

799,000đ

599,000 VNĐ

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k5: fb.com/groups/hoctap2k5/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Loạt bài Giáo án Địa Lí 10 chuẩn nhất của chúng tôi được biên soạn bám sát nội dung sgk Địa Lí 10 theo chuẩn Giáo án của Bộ GD & ĐT.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.


Khóa học 10