Giáo án bài Thực hành tiếng Việt trang 41 - Kết nối tri thức

            HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

                    DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Thao tác 1: Nhận biết công dụng của dấu chấm lửng

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu học sinh đọc ví dụ trong sgk và cho biết công dụng của dấu chấm lửng?

a) Sau khi có vẻ đã hài lòng, nó lôi trong túi ra ba bốn lọ nhỏ, cái màu đỏ, cái màu vàng, cái màu xanh lục,… đều do nó tự chế.

b)Hay là bây giờ em nghĩ thế này… Song anh có cho phép nói em mới dám nói…

c) Tôi đã đọc đâu đó một câu rất hay: "Chỗ giống nhau nhất của mọi người trên thế gian này là… không ai giống ai cả".

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS trả lời câu hỏi

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

Thao tác 2: Kết luận

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS:

+ Theo em, dấu chấm lửng là gì và có công dụng như thế nào?

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS trả lời câu hỏi

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

I. Hình thành kiến thức

1. Nhận biết công dụng của dấu chấm lửng

- Dấu chấm lửng phối hợp với dấu phẩy ngầm cho biết nhiều sự vật, hiện tượng tương tự chưa liệt kê hết.

- Dấu chấm lửng thể hiện lời nói bỏ dở, ngập ngừng, ngắt quãng.

- Dấu chấm lửng làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện cùa một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ thường có sắc thái hài hước, châm biếm.

2. Kết luận

- Dấu chấm lửng là một dấu câu cơ bản trong tiếng Việt. Dấu chấm lửng thường được dùng để:

+ Báo hiệu còn nhiều sự vật, hiện tượng chưa được liệt kê hết.

+ Thể hiện lời nói bỏ dở (chưa nói hết) hay ngập ngừng, ngắt quãng.

+ Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ thường có sắc thái hài hước, châm biếm.

*Lưu ý: Tùy từng trường hợp cụ thể, dấu chấm lửng giúp người đọc hiểu được ý định, cảm xúc của người viết: ngạc nhiên, lúng túng, mệt mỏi, hoảng hốt, vui mừng, hài hước…

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

             DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ

- GV tổ chức hoạt động nhóm

+ Nhóm 1: Bài tập 2

+ Nhóm 2: Bài tập 3

+ Nhóm 3: Bài tập 1

- Gv hướng dẫn HS làm bài tập 4

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận nhóm.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS trình bày sản phẩm thảo luận;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

Bài tập 1

a. Lời nói bỏ dở, ngập ngừng, ngắt quãng.

b.  Giãn nhịp điệu câu văn và chuẩn bị cho sự xuất hiện của từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ.

c. - Dấu chấm lửng 1: Dấu chấm lửng cho biết còn nhiều sự vật, hiện tượng chưa được liệt kê hết.

- Dấu chấm lửng 2: Dấu chấm lửng để thể hiện lời nói bỏ dở, ngập ngừng, ngắt quãng

- Dấu chấm lửng 3: Dấu chấm lửng để thể hiện lời nói bỏ dở, ngập ngừng, ngắt quãng

Bài tập 2

Dấu chấm lửng có công dụng làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung hài hước trong VB “Đường vào trung tâm vũ trụ”: “Chẳng qua chỉ là cái…. ổ voi thôi mà! Ai bảo có người “mắt toét”! - Tôi khích”

Bài tập 3

a. Đánh dấu một từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt, nhằm nhấn mạnh vị trí trung tâm của vũ trụ.

b. Đánh dấu một từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt, nhằm nhấn mạnh ý nghĩa của từ và giúp người đọc hình dung Tâm Vũ Trụ như một “viện bảo tàng” khổng lồ và sống động.

Bài tập 4

   Qua văn bản Đường vào trung tâm vũ trụ, tôi có thể hình dung ra được nhiều điều diệu kì và thú vị. Phải kể đến chi tiết khi quay trở lại bảo tàng để "mượn" hòn đá Ôm-phe-lốt, tôi đã tự hỏi Thần Đồng đã xử trí như thế nào để có thể "qua mặt” được sự canh gác cẩn mật của bảo vệ bảo tàng? Có lẽ với sự thông minh nhạy bén của mình, Thần Đồng đã lẻn vào mà không ai hay biết, cũng có thể đã thả dây từ trên cao xuống để lấy được viên đá, mà không loại trừ khả năng Thần Thoại đã bay vút lên mà đem theo viên đá… Dù là bằng cách nào, thì ý kiến này của Thần Đồng cũng vô cùng nhanh nhạy, thông minh.