Giáo án Văn 8 bài Ngắm trăng - Giáo án Ngữ văn lớp 8

Giáo án Văn 8 bài Ngắm trăng

Link tải Giáo án Văn 8 bài Ngắm trăng

I. Mục tiêu bài học

1. Kiến thức

- Học sinh có những hiểu biết bước về tác phẩm thơ chữ Hán của Hồ Chí Minh.

- Tâm hồn giàu cảm xúc trước vẻ đẹp thiên nhiên và phong thái Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh tù ngục.

- Đặc điểm nghệ thuật của bài thơ.

2. Kĩ năng

- Rèn cho học sinh kĩ năng đọc diễn cảm bản dịch tác phẩm.

- Phân tích được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm.

3. Thái độ

- Giáo dục cho học sinh lòng kính yêu lãnh tụ, tình yêu thiên nhiên.

II. Chuẩn bị tài liệu

1. Giáo viên

Soạn bài, nghiên cứu bài, nghiên cứu bài, đọc tài liệu tham khảo, tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng.

2. Học sinh

Chuẩn bị bài, học bài cũ, sgk,nháp, vở ghi...

III. Tiến trình tổ chức dạy học

1. Ổn định tổ chức Sĩ số:

2. Kiểm tra

H: Đọc thuộc bài thơ " Tức cảnh Pác Bó" của HCM? Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ?

3. Bài mới

Năm 1942 Nguyễn Ái Quốc từ Cao Bằng → Trung Quốc để tranh thủ sự viện trợ quốc tế cho CM việt Nam. Đến Túc Vinh (Quảng Tây). Người bị nhà cầm quyền Tưởng Giới thạch bắt giữ rồi giải tới, giải lui 30 nhà giam thuộc 13 huyện tỉnh Quảng Tây bị đầy ải khổ cực từ T 8/1942 → 10/9/1943 Bác viết NKTT.

Bài thơ : Ngắm trăng ra đời trong hoàn cảnh ấy.

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt

HĐ1.HDHSđọc chú và tìm hiểu thích

- GV hướng dẫn cách đọc

- Câu 1 giọng bình thản, 2 bối rối.

3, 4 giọng đằm thắm, vui, sảng khoái

- HD học sinh đọc phiên âm chữ Hán và bản dịch thơ.

I. Đọc và tìm hiểu chú thích:

1. Đọc:

2. Chú thích:

H: Em biết gì về hoàn cảnh ra đời của bài thơ?

- Yêu cầu học sinh đọc phần giải nghĩa từ SGK.

a. Tác giả:

b. Tác phẩm:

- Tháng 8/ 1942 Bác Hồ từ Cao Bằng bí mật sang TQ để tranh thủ sự viện trợ Quốc tế cho cách mạng VN. Khi đó người đã bị chính quyền địa phương ở gần thị trấn Túc Vinh bắt giữ rồi giải tới, giải lui gần 30 nhà giam của 13 huyện thuộc tỉnh Quảng Tây . Trong t/g ấy người đã sáng tác tập thơ" Nhật kí trong tù". Bài thơ "Ngắm trăng" là một trong những bài thơ trích trong tập thơ "Nhật kí trong tù"của HCM.

c. Từ khó:

HĐ2.HDHS đọc hiểu văn bản:

H: Bài thơ được làm theo thể thơ nào?

H: Bài thơ có bố cục như thế nào?

H: Theo em bài thơ biểu cảm trực tiếp hay gián tiếp?

H: So sánh bản chữ Hán & bản dịch thơ ?

- Câu 2 :Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?

- Dịch :Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ → Mất đi cái xốn xang, bối rối, làm nhẹ sự rung cảm mạnh mẽ của câu thơ chữ Hán.

- Hai câu sau bản dịch đã làm mất đi cấu trúc đăng đối , tức là làm mất đi phần nào sức truyền cảm của bài thơ.

II. Đọc - hiểu văn bản:

1.Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt đường luật

2. Bố cục:

+ Câu 1: Khai đề

+ Câu 2: Thừa đề

+ Câu 3 : chuyển đề

+ Câu 4 : Hợp đề

+ Biểu cảm trực tiếp, niềm say mê vẻ đẹp thiên nhiên.

- Gọi hs đọc hai câu đầu:

H: Hai câu thơ cho em biết Bác Hồ ngắm trăng trong hoàn cảnh nào ?

H: Chữ vô (không) lặp lại trong câu thơ có ý nghĩa gì ?

- KĐịnh không có rượu & hoa ,nhà tù Tưởng Giới thạch rất hà khắc.

- Vì sao Bác lại nói "Trong tù …không hoa" ?

- Phổ biến trong thơ xưa, gặp cảnh trăng đẹp thường đem rượu ra uống và làm thơ …Bác ngắm trăng trong hoàn cảnh khắc nghiệt.

3. Phân tích:

a. Hoàn cảnh ngắm trăng

(Hai câu đầu)

" Ngục trung vô tửu diệc vô hoa

Đối thử lương tiêu nại nhược hà"

- Bác ngắm trăng trong hoàn cảnh bị tù đày,người khách thưởng trăng là một tù nhân bị giam cầm khổ cực.

H: Em có nhận xét gì về giọng điệu câu thơ & biện pháp nghệ thuật.

H: Giọng thơ cho em biết tâm trạng của người ngắm trăng ra sao?

H: Nhà thơ cảm thấy tâm hòn mình ra sao khi đối diện với vầng trăng đẹp?

H: Từ đó em cảm nhận như thế nào về tâm hồn Bác?

- Giọng bình thản tự nhiên, hai lần phủ định → Khẳng định → thiếu vật chất tối thiểu để ngắm trăng " rượu và hoa"

- Bác không để cuộc thưởng trăng mất đi cái thú vị mà tâm hồn vẫn tự do ung dung hướng tới ánh trăng đẹp.

- Nhà thơ thấy bối dối trước khung cảnh thiên nhiên quá đẹp.

⇒ Người chiến sĩ cách mạng ấy còn là một người yêu thiên nhiên, rung động mãnh liệt trước cảnh thiên nhiên đẹp.

- Gọi HS đọc 2 câu cuối

H: Trong 2 câu thơ cuối của bài thơ chữ Hán, sự sắp xếp vị trí các từ nhân & thi gia, song nguyệt (minh nguyệt) có gì đáng chú ý ?

- Để ngắm trăng người tù phải hướng ra ngoài song sắt nhà tù.

H: Sự sắp xếp như vậy & việc đạt hai câu dưới dạng đối nhau có hiệu quả nghệ thuật như thế nào ?

b. Sự giao hoà với thiên nhiên:

" Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt.

Nguyệt tòng song khích khán thi gia"

- Có sự đối xứng trong cấu trúc của hai câu thơ.(phép đối, phép nhân hoá hình ảnh vầng trăng)

H: Hai câu thơ thể hiện mối quan hệ như thế nào giữa người & trăng ?

H: Hình ảnh cái song sắt đứng ở giữa người tù, nhà thơ & vầng trăng bè bạn có ý nghĩa gì ?

- Vừa có nghĩa đen, vừa có nghĩa tượng trưng cho sức mạnh tàn bạo của nhà tù vẫn bất lực trước tâm hồn tự do của người tù

H: Hình ảnh Bác Hồ hiện lên như thế nào từ những câu thơ trên?

- Bác không bận tâm về chế độ nhà tù khủng khiếp .bất chấp chấn song sắt thô bạo, thả hồn bay bổng đến với trăng

(HĐ nhóm :3 phút)

- Ta nhận thấy giữa nhân và nguyệt đều có song sắt nhà tù chắn giữa, nhưng Ng đã thả tâm hồn ra ngoài song sắt để tìm đến với với để giao hoà với vầng trăng. Vầng trăng cũng vượt qua song sắt nhà tù để tìm đến tri kỉ với người . Vậy cả người và trăng đều chủ đọng tìm đến giao hoà cùng nhau.

- Cấu trúc đối của của hai câu thơ chữ Hán làm nổi bật "tình cảm song phương" mãnh liệt của cả người và trăng

⇒ Người chiến sĩ cách mạng dường như không chút bận tâm về xiềng xích đói rét của chế độ nhà tù thô bạo để tâm hồn hoà hợp với thiên nhiên. Đó chính là sức mạnh tinh thần lớn lao của ng chiến sĩ cách mạng.

HĐ3.HDHS tổng kết:

H:Tinh thần cổ điển & tinh thần thép ,nghệ sĩ & chất nghệ sĩ đượckết hợp như thế nào ?

- Nêu biện pháp NT & ND chính của bài thơ?

- Gọi HS đọc ghi nhớ

III. Tổng kết:

* Ghi nhớ: SGK/ 38

4. Củng cố, luyện tập

H: Hãy kể tên một vài bài thơ viết về trăng của Bác? Hình ảnh trăng trong bài Vọng nguyệt và h/ả trăng trong những bài thơ viết về trăng của bác có gì đáng chú ý ? Bài Vọng nguyệt là cuộc ngắm trăng trong tù những bài thơ khác mỗi bài h/cr nngắm trăng một khác nhưng đều cho ta thấy ở Bác một tâm hồn yêu thiên nhiên giao hoà với thiên dù trong h/c nào .

5. Hướng dẫn học ở nhà

Học bài cũ ,chuẩn bị : " Câu cảm thán"

Xem thêm các bài soạn Giáo án Ngữ văn lớp 8 hay khác:

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 8 tại khoahoc.vietjack.com

Quý phụ huynh và học sinh có thể đăng ký các khóa học tốt lớp 8 bởi các thầy cô nổi tiếng của vietjack tại Khóa học tốt lớp 8

GIẢM GIÁ 75% KHÓA HỌC VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Tổng hợp các video dạy học từ các giáo viên giỏi nhất - CHỈ TỪ 199K tại khoahoc.vietjack.com

Tổng đài hỗ trợ đăng ký khóa học: 084 283 45 85

Học tốt toán 8 - Thầy Phan Toàn

4.5 (243)

799,000đs

250,000 VNĐ

Tiếng Anh lớp 8 - Cô Hoài Thu

4.5 (243)

799,000đ

250,000 VNĐ

Học tốt Văn 8 - Cô Mỹ Linh

4.5 (243)

799,000đ

250,000 VNĐ

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k7: fb.com/groups/hoctap2k7/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Loạt bài Giáo án Ngữ văn lớp 8 của chúng tôi được biên soạn bám sát nội dung sgk Ngữ văn 8 Tập 1 và Tập 2 theo chuẩn Giáo án của Bộ GD & ĐT.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.


Các loạt bài lớp 8 khác