Giáo án Văn 8 bài Thuế máu (Tiết 2) - Giáo án Ngữ văn lớp 8

Giáo án Văn 8 bài Thuế máu (Tiết 2)

Link tải Giáo án Văn 8 bài Thuế máu (Tiết 2)

I. Mục tiêu bài học

1. Kiến thức

- HS hiểu được bản chất thực sự của chế độ lính tình nguyện; Nhận ra bộ mặt trơ trẽn dã man tàn bạo một cách ghê gớm của chủ nghĩa thực dân đối với người dân bản sứ sau khi đã bóc lột hết “ thuế máu” của họ ( kết quả của sự hy sinh).

- Nghệ thuật lập luận và nghệ thuật trào phúng sắc sảo trong văn chính luận của Nguyễn ái Quốc.

2. Kĩ năng

- Rèn cho hs kĩ năng đọc hiểu văn bản chính luận hiện đại, nhận ra và phân tích được nghệ thuật trào phúng sắc bén trong văn bản chính luận.

- Học cách đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận.

3. Thái độ

- GD cho hs tinh thần nhân đạo, ý thức dân tộc, căm ghét chiến tranh phi nghĩa,căm ghét chủ nghĩa thực dân tàn bạo, yêu hoà bình, độc lập dân tộc. Biết bảo vệ hoà bình.

II. Chuẩn bị tài liệu

1. Giáo viên

Soạn bài, nghiên cứu bài, đọc tài liệu tham khảo, tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng, chuẩn bị đồ dùng( bảng phụ).

2. Học sinh

Chuẩn bị bài, học bài cũ, sgk,nháp, vở ghi…

III. Tiến trình tổ chức dạy học

1. Ổn định tổ chức Sĩ số:

2. Kiểm tra

H: Phân tích thái độ của bọn cầm quyền thực dân đối với người dân bản xứ thuộc địa?Số phận những người dân thuộc địa được miêu tả như thế nào trong cuộc chiến tranh phi nghĩa?

3. Bài mới

Tiết học thứ nhất, các em đã hiểu được bản chất của chiến tranh và số phận những người dân các nước thuộc địa như thế nào? Bộ mặt giả nhân giả nghĩa của bọn cầm quyền thực dân ra sao? Hôm nay chúng ta tìm hiểu tiếp các mánh khoé thủ đoạn cùng bộ mặt dã man tàn bạo của bọn thực dân trong việc bóc lột “ thuế máu” của những người dân vô tội ở các phần tiếp theo văn bản

“ Thuế máu” của NAQ.

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt

HOẠT ĐỘNG 1. HDHS ĐỌC HIỂU VĂN BẢN( TIẾP TIẾT 1)

- Gọi HS đọc phần 2

H: Bọn cầm quyền thực dân đã dùng các thủ đoạn, mánh khóe bắt lính như thế nào?

H: Qua đó em nhận xét như thế nào về các thủ đoạn, mánh khoé bắt lính của bọn thực dân ?

H: Em hiểu “vật liệu biết nói” là gì?

(Cách nói mang ý nghĩa trào phúng, mỉa mai sâu sắc bọn thực dân coi dân thuộc địa chỉ là thứ “đồ vật biết nói” nhằm phục vụ mục đích sinh lợi cho bọ thực dân mà thôi).

b. Phần 2: Chế độ lính tình nguyện

*) Các thủ đoạn mánh khóe bắt lính của bọn thực dân:

- Tiến hành những cuộc lùng ráp, vây bắt, cưỡng bức người ta phải đi lính.

- Lợi dụng sự bắt lính dọa nạt xoay sở kiếm tiền đối với nhà giàu(đi lính tình nguyện hoặc xì tiền ra)

- Sẵn sàng trói, xích, nhốt người ta như súc vật, đàn áp dã man nếu họ chống đối.

⇒ Thủ đoạn, mánh khoé trắng trợn, đê hèn ( bộ mặt tàn bạo)

H: Trong lúc lùng sục bắt lính trắng trợn như vậy, một mặt chúng giải thích như thế nào về việc người dân các nước thuộc địa ra chiến trường?

H: Lời lẽ bịp bợm của bọn cầm quyền thể hiện qua các chi tiết nào?

( Ấy thế mà..rằng: “Các bạn đã tấp nập đầu quân...lính thợ”)

*) Lời lẽ bịp bợm của bọn cầm quyền:

- Chúng trơ trẽn rêu rao rằng họ tự nguyện đầu quân.

H: Trên thực tế người dân thuộc địa có thực "tình nguyện" hiến xương máu như lời lẽ của bọn cầm quyền không?Nêu các dẫn chứng?

(họ trốn tránh, xì tiền, tìm cách nhiễm bệnh).

- Thực tế không hề có sự tình nguyện hiến dâng xương máu.( họ chốn tránh, xì tiền ra, thậm trí còn tự làm cho mình bị nhiễm những bệnh nặng nhất để khỏi phải đi lính; cảnh bị ép buộc xích tay, nhốt..; những vụ bạo động..những cuộc biểu tình…)

H: Em có nhận xét gì về giọng điệu câu văn ? cách đưa ra các chứng cứ ở cuối phần II?

H: Qua đó em thấy lời rêu rao về lòng tự nguyện đầu quân của người dân thuộc địa, thể hiện bộ mặt gì của bọn thực dân?

GV: Chính quyền thực dân rêu rao về lòng tự nguyện đầu quân của người dân thuộc địa. Lời tuyên bố trịnh trọng của phủ toàn Đông Dương là lừa bịp trơ trẽn.

- Giọng điệu trào phúng, mỉa mai giễu cợt lời tuyên bố trịnh trọng, phản bác bằng thực tế hùng hồn : nếu quả thật... “không ngần ngại”. Dẫn chứng cụ thể, chân thực, giàu sức thuyết phục.

⇒ Lời tuyên bố trịnh trọng của phủ toàn Đông Dương là lừa bịp, trơ trẽn.

- Gọi HS đọc phần 3

H: Khi chiến tranh chấm dứt, thái độ của bọn cầm quyền ra sao đối với những người dân thuộc địa?

H: Họ nhận được sự đối đãi như thế nào cho sự hi sinh của mình từ phía những ng cầm quyền thực dân?

H: Để “ghi nhớ” công lao của họ, các quan cai trị đã có những hành động ra sao?

c.Phần 3: Kết quả của sự hi sinh

- Chấm dứt chiến tranh: “lời tuyên bố tình tứ của các ngài cầm quyền cũng tự dưng im bặt như có phép lạ”. Ng dân thuộc địa trở lại là

“ giống người bẩn thỉu”

- Họ không hề biết đến chính nghĩa và công lí sau khi bị bóc lột hết “ thuế máu”(sự hi sinh không mang lợi ích gì cho họ)

( Lột hết tất cả của cải mà họ tự mua.. xuống tàu về nước , bị đánh đập vô cơ, bị đối sử như xúc vật; Cho ăn như lợn…tàu ẩm?

H: Em có nhận xét gì về các câu văn, giọng điệu của tác giả?

H: Các câu nghi vấn này dùng để hỏi hay khẳng định bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người viết?

( KĐ sự thật, bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người viết)

" Các anh đã bảo vệ Tổ Quốc thế là tốt .....cút đi!"?

- T/g sử dụng câu nghi vấn có chức năng khẳng định sự thật, bộc lộ thái độ lên án.

H: Theo em mục đích của bọn thực dân trong việc cấp môn bài bán lẻ thuốc phiện cho thương binh người Pháp và vợ con tử sĩ người Pháp là gì?

H: Qua đó em có nhận xét gì về bộ mặt thực dân, cách đối xử của chính quyền thực dân đối với người lính sau khi kết thúc chiến tranh?

H: Từ đó, sự thật nào được phơi bày?

- Chúng đầu độc người dân thuộc địa làm cho ngu si, yếu hèn cả một dân tộc để vơ vét của cải tài nguyên đầy túi.

⇒ Bộ mặt tráo trở, tàn nhẫn, vô nhân đạo được bộc lộ trắng trợn (Chúng phạm 2 tội ác với nhân loại: lôi kéo những nạn nhân vào cuộc huynh đệ tương tàn; coi rẻ tính mạng và xương máu của họ bằng cách bồi thường hèn hạ).

⇒ Sự bỉ ổi, vô nhân đạo của TD Pháp đối với lính tình nguyện Việt Nam, cái giá của “Thuế máu” mà người lính Việt Nam được trả.

H: Em nhận xét gì về cách sắp xếp các chương trong văn bản thuế máu?( theo trình tự nào?

H: Tác dung của cách sắp xếp bố cục đó là gì ?

d. Trình tự bố cục và những đặc sắc nghệ thuật:

* Bố cục theo trình tự thời gian : trước, trong và sau khi sẩy ra cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất.

- Vạch trần từng bước bộ mặt trơ tráo giả nhân giả nghĩa của chính quyền thực dân quanh việc bóc lột thuế máu, được phơi bày toàn diện triệt để. Từ đó số phận thảm thương của người dân nô lệ cũng được miêu tả cụ thể sinh động.

H: Để vạch trần bộ mặt giả tạo, vô nhân đạo của bọn thực dân và miêu tả cụ thể số phận người dân thuộc địa t/g đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?

H: H/ả được miểu tả có tác dụng gì?

H: Ngôn ngữ miêu tả ra sao?

H: Nhận xét về giọng điệu lời văn?

H: Chỉ ra các yếu tố biểu cảm được sử dụng trong đoạn trích ? Tác dụng trong việc thể hiện thái độ t/g?

* HĐ nhóm (3')

1. Đọc vb "Thuế máu" em hiểu thêm những mục đích nào của văn chương Nguyễn ái Quốc?

- Gọi HS báo cáo – NX – GV bổ xung

- Vạch mặt tố cáo tội ác của đế quốc, bênh vực quyền lợi của ND thuộc địa, khích lệ tinh thần đấu tranh của người dân thuộc địa.

Đó chính là mục đích chiến đấu của văn chương “ Dùng ngọn bút làm đòn xoay chế độ- Mỗi vần thơ bom đạn phá cường quyền”

* Nghệ thuật châm biếm đả kích sắc sảo,h/ả sinh động , giàu tính biểu cảm và sức mạnh tố cáo.

+) Hình ảnh: vừa chân thực không thể chối cãi, vừa châm biếm trào phúng xót xa.

+) Ngôn ngữ trào phúng, châm biếm:

“ con yêu”, “bạn hiền”, “chiến sĩ bảo vệ công lí và tự do”, “lấy máu tưới những vòng nguyệt quế”, “lấy xương trạm nên những chiếc gậy”, “vật liệu biết nói”...

+) Giọng điệu trào phúng đặc sắc:

- Giọng giễu cợt, mỉa mai : “ấy thế mà”,

“ đùng một cái”

- Nhắc lại những mĩ từ: “chiến sĩ bảo vệ công lí và tự do”

- Sử dụng thành công giọng điệu giễu nhại, nghệ thuật phản bác( cuối phần II, các câu hỏi liên tiếp) “ Nếu quả thật... ..không ngần ngại“; các bạn đã tấp nập đầu quân” ; Các anh đã bảo vệ TQ... cút đi”.

* Các yếu tố biểu cảm:

- Tác giả sử dụng nghệ thuật kể chuyện, các sự kiện, con số thực tế, dẫn lời lẽ của người khác, hay chính đối tượng để đả kích.

- Các h/ả được xây dựng mang tính biểu cảm cao → Ta nhận ra thái độ căm phẫn kẻ thống trị tàn ác, lòng xót xa thương cảm cho số phận người nô lệ.

HOẠT ĐỘNG 2. HDHS TỔNG KẾT:

H: Nêu cảm nhận của em về nội dung và nghệ thuật văn bản sau khi học?

- Gọi HS đọc ghi nhớ.

III. Tổng kết:

a. Nội dung: Tố cáo, kết án đanh thép tội ác của kẻ thù (TD Pháp) qua chính sách bắt lính ở thuộc địa. Bước đầu vạch ra con đường đấu tranh cách mạng của các dân tộc thuộc địa.

b. Nghệ thuật: Nêu luận điểm rõ ràng, các luận cứ được lập luận rất phong phú chuẩn xác ⇒ Tính chính luận chặt chẽ, thuyết phục và hấp dẫn.

- Dùng nhiều hình ảnh có giá trị biểu cảm, giọng điệu vừa đanh thép vừa mỉa mai chua chát tạo được sự thuyết phục cao.

* Ghi nhớ (SGK-T92)

4. Củng cố, luyện tập

Bản chất của chế độ lính tình nguyện được lột tả như thế nào? Kết quả của sự hy sinh mà những người lính thuộc địa được hưởng là gì? Những đặc sắc nghệ thuật được thể hiện trong văn bản?

5. Hướng dẫn học ở nhà

học bài cũ. Chuẩn bị: “ Hội thoại”

Xem thêm các bài soạn Giáo án Ngữ văn lớp 8 hay khác:

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 8 tại khoahoc.vietjack.com

Quý phụ huynh và học sinh có thể đăng ký các khóa học tốt lớp 8 bởi các thầy cô nổi tiếng của vietjack tại Khóa học tốt lớp 8

GIẢM GIÁ 75% KHÓA HỌC VIETJACK HỖ TRỢ DỊCH COVID

Tổng hợp các video dạy học từ các giáo viên giỏi nhất - CHỈ TỪ 199K tại khoahoc.vietjack.com

Tổng đài hỗ trợ đăng ký khóa học: 084 283 45 85

Học tốt toán 8 - Thầy Phan Toàn

4.5 (243)

799,000đs

250,000 VNĐ

Tiếng Anh lớp 8 - Cô Hoài Thu

4.5 (243)

799,000đ

250,000 VNĐ

Học tốt Văn 8 - Cô Mỹ Linh

4.5 (243)

799,000đ

250,000 VNĐ

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k7: fb.com/groups/hoctap2k7/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Loạt bài Giáo án Ngữ văn lớp 8 của chúng tôi được biên soạn bám sát nội dung sgk Ngữ văn 8 Tập 1 và Tập 2 theo chuẩn Giáo án của Bộ GD & ĐT.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.


Các loạt bài lớp 8 khác